immunosupresyjne działanie glikokortykosteroidów
Glikokortykosteroidy to grupa leków o silnym działaniu immunosupresyjnym, które są powszechnie stosowane w leczeniu chorób autoimmunologicznych, stanów zapalnych oraz po przeszczepach narządów. Ich mechanizm immunosupresyjny opiera się na wielopoziomowym hamowaniu odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Na poziomie molekularnym, glikokortykosteroidy działają poprzez wiązanie się z wewnątrzkomórkowymi receptorami, które po aktywacji przemieszczają się do jądra komórkowego i wpływają na ekspresję genów. Hamują transkrypcję genów kodujących cytokiny prozapalne (IL-1, IL-2, IL-6, TNF-α, IFN-γ) oraz indukują ekspresję białek przeciwzapalnych.
Immunosupresyjne działanie tych leków obejmuje również hamowanie migracji leukocytów do miejsc zapalenia, zmniejszenie aktywności limfocytów T, ograniczenie funkcji komórek prezentujących antygen oraz redukcję produkcji przeciwciał przez limfocyty B. Glikokortykosteroidy wpływają także na apoptozę limfocytów, szczególnie limfocytów T, co przyczynia się do zmniejszenia liczby komórek immunokompetentnych.
W praktyce klinicznej należy pamiętać, że długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zwiększonej podatności na infekcje, co jest bezpośrednim skutkiem ich działania immunosupresyjnego. Dlatego leczenie tymi preparatami wymaga starannego monitorowania pacjenta i stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondemet 0,25 mg/ml
Ondemet, zawiesina do nebulizacji zawierająca budezonid w stężeniach 0,25 mg/ml lub 0,5 mg/ml, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się miejscowe zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła (kandydoza), co wynika z odkładania się leku i wymaga płukania jamy ustnej po inhalacji. U pacjentów z POChP istnieje podwyższone ryzyko zapalenia płuc z powodu immunosupresyjnego działania glikokortykosteroidów. Rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz ogólnoustrojowe efekty glikokortykosteroidów, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu u dzieci, co wymaga monitorowania wzrostu pacjentów pediatrycznych. Wśród działań niepożądanych o niezbyt częstej częstości wymienia się zaćmę, nieostre widzenie, lęk (0,52% vs. 0,63% placebo) i depresję (0,67% vs. 1,15% placebo), co wskazuje na brak istotnego zwiększenia ryzyka psychicznego w porównaniu z placebo.
budezonid, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, glikokortykosteroid wziewny, immunosupresyjne działanie glikokortykosteroidów, infekcja drożdżakowa, jaskra, kandydoza, kandydoza jamy ustnej i gardła, kontaktowe zapalenie skóry, nadaktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, nebulizacja, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie gardła, produkt leczniczy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rejestracja produktów leczniczych, skurcz oskrzeli, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zmętnienie soczewki