podstawowe wydzielanie kwasu solnego
Podstawowe wydzielanie kwasu solnego (basal gastric acid secretion) to proces fizjologiczny zachodzący w żołądku, niezależny od stymulacji pokarmowej. Jest to naturalny, ciągły proces sekrecji kwasu solnego przez komórki okładzinowe błony śluzowej żołądka, utrzymujący się również na czczo, czyli pomiędzy posiłkami.
Średnie podstawowe wydzielanie kwasu solnego u zdrowych osób wynosi około 1-5 mEq/h, jednak wartości te mogą różnić się w zależności od pory dnia – najniższe są rano, a najwyższe w godzinach wieczornych i nocnych. Wydzielanie to jest regulowane głównie przez układ nerwowy (nerw błędny) oraz hormony, w tym gastrynę.
Zaburzenia podstawowego wydzielania kwasu solnego mają istotne znaczenie kliniczne. Zwiększone wydzielanie obserwuje się w chorobie wrzodowej dwunastnicy, zespole Zollingera-Ellisona oraz u niektórych pacjentów z zakażeniem Helicobacter pylori. Z kolei zmniejszone wydzielanie może występować w przewlekłym zanikowym zapaleniu żołądka, po wagotomii czy w przypadku długotrwałego stosowania inhibitorów pompy protonowej.
Ocena podstawowego wydzielania kwasu solnego może być elementem diagnostyki chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego, choć obecnie w praktyce klinicznej częściej wykorzystuje się nieinwazyjne metody obrazowe oraz endoskopowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Renazol 15 mg
Lanzoprazol, substancja czynna leku Renazol, jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) o kodzie ATC A02BC03, działającym selektywnie na komórki okładzinowe żołądka poprzez odwracalne blokowanie enzymu H+/K+ ATP-azy. Mechanizm ten prowadzi do skutecznego zahamowania zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu solnego. Doustna dawka 30 mg lanzoprazolu powoduje około 80% zahamowanie wydzielania kwasu po stymulacji pentagastryną oraz redukcję podstawowego wydzielania o około 70%. Efekt ten nasila się przy długotrwałym stosowaniu, osiągając po 7-8 dniach odpowiednio 90% i 85% hamowania, co przekłada się na szybkie i trwałe łagodzenie objawów związanych z nadkwaśnością żołądka.
chromogranina A, gastryna, grupa sulfhydrylowa, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, inhibitor pompy protonowej, komórka okładzinowa, komórka okładzinowa żołądka, kwaśność wewnątrzżołądkowa, lanzoprazol, lek przeciwwydzielniczy, pentagastryna, podstawowe wydzielanie kwasu solnego, wydzielanie kwasu solnego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zalanzo 15 mg
Lanzoprazol, będący inhibitorem pompy protonowej (ATC: A02BC03), działa poprzez selektywną, odwracalną inhibicję ATP-azy H+/K+ w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do zahamowania końcowego etapu wydzielania kwasu solnego. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 30 mg obserwuje się redukcję wydzielania kwasu żołądkowego po stymulacji pentagastryną o około 80%, a po 7 dniach terapii efekt ten wzrasta do około 90%. Podstawowe wydzielanie kwasu zmniejsza się odpowiednio o około 70% po pojedynczej dawce i do 85% po 8 dniach stosowania. Mechanizm aktywacji leku w kwaśnym środowisku kanałów wydzielniczych oraz tworzenie kowalencyjnego wiązania z enzymem ATP-azy H+/K+ stanowi podstawę jego wysokiej skuteczności w terapii schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego.
W praktyce klinicznej stosowanie lanzoprazolu w dawce 30 mg raz na dobę umożliwia szybkie ustąpienie dolegliwości i skuteczne leczenie choroby wrzodowej dwunastnicy w przeciągu około 2 tygodni, natomiast choroby wrzodowej żołądka oraz refluksowego zapalenia przełyku w około 4 tygodnie. Ponadto, lanzoprazol wspomaga eradykację Helicobacter pylori poprzez obniżenie kwaśności soku żołądkowego, co poprawia efektywność antybiotykoterapii. W trakcie terapii obserwuje się fizjologiczny wzrost stężenia gastryny i chromograniny A (CgA) w surowicy, co może utrudniać diagnostykę guzów neuroendokrynnych. Zaleca się przerwanie leczenia inhibitorami pompy protonowej na 5 dni do 2 tygodni przed oznaczeniem CgA, aby uniknąć błędnej interpretacji wyników.
ATP-aza H+/K+, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, chromogranina A, gastryna, guz neuroendokrynny, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, komórka okładzinowa żołądka, kwas solny, lanzoprazol, nadmierne wydzielanie kwasu żołądkowego, pentagastryna, podstawowe wydzielanie kwasu solnego, refluksowe zapalenie przełyku, sok żołądkowy, terapia eradykacyjna, wydzielanie kwasu żołądkowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ranigast Max 150 mg
Ranitydyna, substancja czynna leku Ranigast MAX, jest antagonistą receptorów histaminowych H2, stosowanym w leczeniu choroby wrzodowej oraz choroby refluksowej przełyku (kod ATC: A02BA02). Każda tabletka zawiera 150 mg ranitydyny w formie chlorowodorku (168 mg ranitydyny chlorowodorku). Mechanizm działania polega na specyficznym i szybkim blokowaniu receptorów H2, co skutkuje istotnym zahamowaniem zarówno podstawowego, jak i poposiłkowego wydzielania kwasu solnego oraz pepsyny w żołądku, co przekłada się na ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego.
antagonista receptora histaminowego H2, antagonista receptorów histaminowych H₂, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, efekt terapeutyczny, nadmierna kwasowość soku żołądkowego, nadwrażliwość, okres półtrwania, podstawowe wydzielanie kwasu solnego, ranitydyny chlorowodorek, tabletka powlekana, wydzielanie kwasu solnego, wydzielanie pepsyny, żółcień pomarańczowa