pentagastryna

Pentagastryna jest syntetycznym pięciopeptydowym analogiem gastryny, hormonu peptydowego produkowanego przez komórki G w antrum żołądka i dwunastnicy. Ma krótszy łańcuch aminokwasowy niż naturalna gastryna, ale zawiera kluczową sekwencję C-końcową odpowiedzialną za aktywność biologiczną.

Głównym zastosowaniem klinicznym pentagastryny jest test stymulacji wydzielania kwasu żołądkowego oraz test stymulacji kalcytoniny. W diagnostyce chorób żołądka pentagastryna pobudza komórki okładzinowe do wydzielania kwasu solnego, co pozwala ocenić maksymalną wydolność wydzielniczą żołądka. Test ten jest przydatny w diagnostyce zespołu Zollingera-Ellisona.

W endokrynologii pentagastryna stosowana jest w teście stymulacyjnym do diagnostyki raka rdzeniastego tarczycy. Po podaniu pentagastryny dochodzi do gwałtownego wzrostu stężenia kalcytoniny we krwi, co jest charakterystyczne dla komórek C tarczycy oraz komórek raka rdzeniastego tarczycy. Test ten umożliwia wczesne wykrycie choroby lub monitorowanie pacjentów po operacji pod kątem wznowy.

Pentagastryna podawana jest zazwyczaj dożylnie w dawce 0,5-0,6 μg/kg masy ciała. Działania niepożądane obejmują przejściowe uczucie ciepła, nudności, zawroty głowy i bóle brzucha. Ze względu na dostępność nowszych metod diagnostycznych, zastosowanie pentagastryny w praktyce klinicznej uległo ograniczeniu, choć nadal pozostaje ona ważnym narzędziem w wybranych przypadkach diagnostycznych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl