Właściwości farmakodynamiczne leku Mesopral

Mesopral, zawierający ezomeprazol w dawkach 20 mg lub 40 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych, należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów pompy protonowej (kod ATC: A02BC05). Lek jest stosowany w chorobach związanych z zaburzeniami wydzielania kwasu solnego w żołądku.¹

Charakterystyka czynnej substancji

Ezomeprazol jest S-izomerem omeprazolu, który wykazuje specyficzne działanie hamujące aktywność pompy protonowej w komórkach okładzinowych błony śluzowej żołądka. Działanie farmakodynamiczne izomerów R i S omeprazolu jest zbliżone, jednak ezomeprazol, będący formą S, wykazuje ukierunkowane działanie na mechanizm wydzielania kwasu solnego.²

Mechanizm działania

Ezomeprazol działa jako słaba zasada, która w silnie kwaśnym środowisku kanalików wydzielniczych komórek okładzinowych żołądka osiąga wysokie stężenie. W tym środowisku następuje przekształcenie ezomeprazolu do jego aktywnej postaci, która hamuje aktywność enzymu H+K+-ATP-azy stanowiącego pompę protonową. Poprzez ten mechanizm ezomeprazol skutecznie hamuje zarówno podstawowe, jak i stymulowane wydzielanie kwasu solnego w żołądku.³

Parametry farmakodynamiczne

Efekt działania ezomeprazolu po podaniu doustnym pojawia się szybko – w ciągu jednej godziny od przyjęcia dawki 20 mg lub 40 mg. Badania wykazały, że ezomeprazol w dawce 20 mg przyjmowany raz na dobę przez 5 dni zmniejsza maksymalne wydzielanie kwasu solnego, po stymulacji pentagastryną, aż o 90%. Efekt ten był mierzony 6-7 godzin po podaniu leku w piątej dobie leczenia.⁴

U pacjentów z objawową chorobą refluksową przełyku (GERD), po 5-dniowym leczeniu ezomeprazolem, pH soku żołądkowego utrzymywało się powyżej wartości 4 przez znaczną część doby. Dokładniej, przy dawce 20 mg pH > 4 utrzymywało się przez 13 godzin, a przy dawce 40 mg – przez 17 godzin. Wśród pacjentów przyjmujących 20 mg ezomeprazolu, pH > 4 przez co najmniej 8 godzin osiągnęło 76% osób, przez 12 godzin – 54%, a przez 16 godzin – 24%. Dla dawki 40 mg wyniki były jeszcze lepsze i wynosiły odpowiednio: 97%, 92% i 56%.⁵

Wykazano istotną korelację pomiędzy hamowaniem wydzielania kwasu a ekspozycją na ezomeprazol, wykorzystując parametr AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) jako zastępczy wskaźnik stężenia leku w osoczu.⁶

Skuteczność kliniczna

Refluksowe zapalenie przełyku

Ezomeprazol wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu refluksowego zapalenia przełyku. W badaniach klinicznych wykazano, że wyleczenie zmian zapalnych uzyskuje się u około 78% pacjentów po 4-tygodniowym leczeniu dawką 40 mg raz na dobę. Wydłużenie terapii do 8 tygodni pozwala osiągnąć wyleczenie u 93% pacjentów.⁷

Leczenie zakażenia Helicobacter pylori

Podawanie ezomeprazolu w dawce 20 mg dwa razy na dobę w połączeniu z odpowiednio dobranymi antybiotykami przez okres jednego tygodnia pozwala na skuteczną eradykację bakterii Helicobacter pylori u około 90% pacjentów. Co istotne, w przypadku niepowikłanej choroby wrzodowej dwunastnicy, po skutecznym tygodniowym leczeniu eradykacyjnym, nie jest konieczne kontynuowanie terapii lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasu solnego, aby uzyskać wyleczenie wrzodu i ustąpienie objawów klinicznych.⁸

Leczenie wrzodów u pacjentów stosujących NLPZ

Przeprowadzono dwa badania kliniczne porównujące ezomeprazol z ranitydyną, które jednoznacznie wykazały wyższą skuteczność ezomeprazolu w leczeniu wrzodów żołądka u pacjentów przyjmujących niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), włączając w to selektywne inhibitory COX-2.⁹

Profilaktyka wrzodów u pacjentów stosujących NLPZ

Kolejne dwa badania kliniczne udowodniły, że ezomeprazol jest skuteczniejszy niż placebo w zapobieganiu wrzodom żołądka i dwunastnicy u pacjentów w wieku powyżej 60 lat lub z przebytą chorobą wrzodową, którzy przyjmują niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym selektywne inhibitory COX-2.^{60 lat i (lub) z przebytą chorobą wrzodową) przyjmujących niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym działające selektywnie na COX-2.”>10}

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci

Badania przeprowadzone wśród dzieci i młodzieży z chorobą refluksową przełyku (w wieku od poniżej 1 roku do 17 lat), którzy długotrwale przyjmowali inhibitory pompy protonowej, wykazały obecność nieznacznego stopnia rozrostu komórek ECL (enterochromaffinopodobnych) u 61% badanych. Co istotne, zmiany te nie miały znaczenia klinicznego i nie stwierdzono rozwoju zanikowego zapalenia żołądka ani rakowiaka, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania ezomeprazolu w populacji pediatrycznej.<sup data-drug="Mesopral" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Dzieci i młodzież: W badaniu przeprowadzonym u dzieci z chorobą refluksową przełyku (GERD) (w wieku 11