wrzód żołądka związany z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi u pacjentów z grupy ryzyka
Wskazanie

Wrzód żołądka związany z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) u pacjentów z grupy ryzyka to poważne powikłanie, które może wystąpić podczas terapii lekami przeciwzapalnymi. NLPZ hamują syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka, co prowadzi do zwiększonego ryzyka uszkodzenia śluzówki i rozwoju owrzodzeń. Do grupy ryzyka należą osoby powyżej 65 roku życia, pacjenci z historią choroby wrzodowej, osoby przyjmujące jednocześnie glikokortykosteroidy, antykoagulanty, inne NLPZ, chorzy na choroby układu sercowo-naczyniowego oraz zakażeni H. pylori.

W zapobieganiu i leczeniu wrzodów żołądka związanych z terapią NLPZ stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP). Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające omeprazol (Gasec, Helicid, Losec, Ortanol), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, Pantoprazol Krka), esomeprazol (Emanera, Nexium, Stomezul) oraz lansoprazol (Lanzul). IPP zmniejszają wydzielanie kwasu solnego, co sprzyja gojeniu się owrzodzeń. Alternatywnym rozwiązaniem są leki zawierające misoprostol (Cytotec), który jest analogiem prostaglandyny E1 i kompensuje niedobór prostaglandyn wynikający ze stosowania NLPZ.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z wrzodami związanymi z NLPZ obejmują konieczność kontynuowania terapii przeciwzapalnej przy jednoczesnym leczeniu owrzodzenia. W wielu przypadkach choroby podstawowe (np. reumatoidalne zapalenie stawów) wymagają długotrwałego stosowania NLPZ, co utrudnia gojenie się wrzodów. Problemem jest również niska świadomość pacjentów dotycząca możliwych powikłań żołądkowych przy stosowaniu NLPZ dostępnych bez recepty, co opóźnia diagnostykę i leczenie. Dodatkowym wyzwaniem jest zapewnienie skutecznej profilaktyki u pacjentów, którzy muszą przyjmować NLPZ długoterminowo, co wymaga regularnego stosowania leków gastroprotekcyjnych.

W przypadku pacjentów z grupy wysokiego ryzyka warto rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwbólowego i przeciwzapalnego, takie jak stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (celekoksyb – Celebrex), które w mniejszym stopniu uszkadzają błonę śluzową żołądka, lub zastosowanie innych grup leków przeciwbólowych, takich jak paracetamol. Kluczowe znaczenie ma także eradykacja H. pylori przed rozpoczęciem długotrwałej terapii NLPZ u pacjentów z dodatnim wynikiem testu na obecność tej bakterii.