odwracalny nieselektywny inhibitor MAO
Odwracalny nieselektywny inhibitor MAO (monoaminooksydazy) to substancja farmakologiczna, która tymczasowo blokuje aktywność zarówno izoform MAO-A, jak i MAO-B, enzymów odpowiedzialnych za metabolizm amin biogennych, takich jak serotonina, dopamina i noradrenalina.
W przeciwieństwie do nieodwracalnych inhibitorów MAO, odwracalne związki tworzą kompleks z enzymem, który może ulec dysocjacji, co prowadzi do krótszego czasu działania i mniejszego ryzyka interakcji z tyraminą (tzw. „efekt serowy”). Do tej grupy leków należy m.in. moklobemid, choć jest on względnie selektywny wobec MAO-A.
Odwracalne nieselektywne inhibitory MAO znajdują zastosowanie w leczeniu depresji, zwłaszcza atypowej oraz lekoopornej. Ze względu na mniejsze ryzyko interakcji z pokarmami zawierającymi tyraminę, stanowią one bezpieczniejszą alternatywę dla klasycznych nieodwracalnych inhibitorów MAO, które wymagają restrykcyjnej diety. Mimo to, podczas ich stosowania nadal należy zachować ostrożność przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków wpływających na przekaźnictwo monoaminergiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Escitalopram LEK-AM 5 mg
Escitalopram LEK-AM, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek powlekanych, posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na escytalopram lub substancje pomocnicze. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz linezolidem, ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, hipertermią i innymi potencjalnie zagrażającymi życiu symptomami.
drżenie mięśniowe, escytalopram, hipertermia, inhibitor monoaminooksydazy, linezolid, moklobemid, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy, odwracalny inhibitor MAO-A, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, pobudzenie psychoruchowe, substancja czynna, szczawian, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, zaburzenie przewodnictwa elektrycznego serca, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Interakcje leku – Depralin ODT 20 mg
Escytalopram, substancja czynna Depralin ODT, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, moklobemidem, linezolidem oraz lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwpsychotyczne), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego lub arytmii. Ostrożność wymaga także łączenie escytalopramu z lekami serotoninoergicznymi (tramadol, sumatryptan, buprenorfina), lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. TCA, SSRI, neuroleptyki, bupropion), litem, tryptofanem oraz preparatami z dziurawca. Współistniejące stosowanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia, a z NLPZ – uwagi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Alkohol, mimo braku bezpośrednich interakcji, jest niewskazany ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN i pogorszenie stanu psychicznego pacjenta.
buprenorfina, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec, escytalopram, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek serotoninoergiczny, linezolid, metoprolol, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, NLPZ, odwracalny inhibitor MAO-A, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, omeprazol, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, SSRI, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Sertranorm 50 mg
Sertralina, jako inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnymi selektywnymi (moklobemid) oraz nieselektywnymi (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego zagrażającego życiu. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu stężenia w osoczu o 35%. Sertralina może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany, amfetaminy), gdyż zwiększa to ryzyko zespołu serotoninowego. Spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną nie jest zalecane mimo braku farmakodynamicznego nasilenia działania alkoholu, ze względu na sumowanie efektów depresyjnych i potencjalne obciążenie wątroby.
arytmia komorowa, błękit metylenowy, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, czas protrombinowy, drgawki, działanie niepożądane, enzym cytochromu P450, funkcja psychomotoryczna, hipertermia, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, izoenzym CYP2D6, lek antyarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, mioklonia, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, polimorfizm CYP2C19, sedacja, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xetanor 20 mg 20 mg
Paroksetyna w dawce 20 mg (Xetanor 20 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym lecytynę sojową (E322), szczególnie u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych dopuszcza się stosowanie linezolidu z paroksetyną pod ścisłą kontrolą. Zalecane są okresy karencji: 2 tygodnie po zakończeniu nieodwracalnych IMAO przed rozpoczęciem paroksetyny, co najmniej 24 godziny po odwracalnych IMAO (np. moklobemid, linezolid, chlorek metylotioniny) oraz minimum tydzień po zakończeniu paroksetyny przed rozpoczęciem IMAO. Szczególną uwagę należy zwrócić na chlorek metylotioniny, którego jednoczesne stosowanie z paroksetyną jest przeciwwskazane.
arytmia, białko sojowe, błękit metylenowy, chlorek metylotioniny, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze krwi, cytochrom P450, dysfagia, inhibitor monoaminooksydazy, komorowe zaburzenie rytmu, lecytyna sojowa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nagła śmierć, nieodwracalny inhibitor MAO, niewydolność wątroby, odwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, paroksetyna, pimozyd, powikłanie kardiologiczne, reakcja uczuleniowa, tabletka powlekana, tiorydazyna, torsades de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QTc, wydłużony odstęp QT, zaburzenie kardiologiczne, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Velaxin ER 75 mg 75 mg
Wenlafaksyna, składnik aktywny Velaxin ER, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), które może prowadzić do zespołu serotoninowego, hipertermii, drgawek, a nawet zgonu; zalecane jest zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po nieodwracalnych IMAO i 7-dniowego po wenlafaksynie. Równoczesne podawanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy, lit, ziele dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając uważnej obserwacji pacjenta. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest niewskazane ze względu na nasilenie depresji OUN, prowadzące do sedacji, zaburzeń koordynacji i ryzyka pogorszenia stanu psychicznego. Ponadto, wenlafaksyna może wydłużać odstęp QTc w połączeniu z lekami antyarytmicznymi klasy Ia i III, niektórymi przeciwpsychotycznymi, makrolidami i chinolonami, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, alfa-hydroksymetoprolol, arytmia komorowa, błękit metylenowy, demetylodiazepam, doustny środek antykoncepcyjny, drgawka, hipertermia, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek wydłużający odstęp QT, linezolid, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pochodna amfetaminy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz miokloniczny, torsade de pointes, tryptofan, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Escitalopram Bluefish 20 mg
Przy kwalifikacji pacjenta do terapii escytalopramem należy bezwzględnie uwzględnić przeciwwskazania, w tym nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, co może skutkować reakcjami alergicznymi takimi jak wysypka, świąd, obrzęk czy reakcje anafilaktyczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid), ze względu na wysokie ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem i hipertermią, stanowiącego zagrożenie życia.
arytmia, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, escytalopram, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor monoaminooksydazy, kanałopatia, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość na substancję czynną, nieselektywny nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy, odwracalny inhibitor MAO-A, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, reakcja anafilaktyczna, tabletka powlekana, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, wywiad alergologiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Actavis 37,5 mg
Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i innych ciężkich działań niepożądanych; należy zachować odstęp co najmniej 14 dni po zakończeniu IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po zakończeniu wenlafaksyny przed podaniem IMAO. Odwracalne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) i nieselektywne (np. linezolid) również stanowią wysokie ryzyko i ich łączna terapia z wenlafaksyną jest niezalecana. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, metadon) oraz ziół jak dziurawiec, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane, gdyż nasila depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), zwiększa ryzyko przedawkowania i poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń świadomości i arytmii.
chinolon, cytochrom P450, depresja OUN, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, makrolid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Escitil 20 mg
Escitil (escytalopram) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także u osób leczonych jednocześnie inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi (np. moklobemid, linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Lek dostępny jest w dawkach 10 mg i 20 mg w formie tabletek powlekanych. Ponadto, Escitil jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym wydłużeniem odstępu QT lub wrodzonym zespołem wydłużonego QT, a także w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii serca.
choroby układu sercowo-naczyniowego, escytalopram, farmakoterapia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitory monoaminooksydazy, kontrola glikemii, lek przeciwzakrzepowy, linezolid, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna epilepsja, niewydolność serca, odwracalne inhibitory MAO-A, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, padaczka, skłonność do krwawień, substancja pomocnicza, wrodzony zespół wydłużonego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Seroxat 20 mg
Seroxat, zawierający 20 mg paroksetyny chlorowodorku półwodnego, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w leczeniu zaburzeń psychicznych. Podstawowymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na paroksetynę lub substancje pomocnicze oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), co grozi rozwojem zespołu serotoninowego. Wyjątkowo, w przypadku linezolidu – odwracalnego nieselektywnego inhibitora MAO – możliwe jest skojarzone stosowanie pod ścisłą kontrolą kliniczną. Przestrzeganie odpowiednich odstępów czasowych między terapią paroksetyną a inhibitorami MAO jest kluczowe: 2 tygodnie po nieodwracalnych inhibitorach MAO oraz co najmniej 24 godziny po odwracalnych. Ponadto, bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie paroksetyny z tiorydazyną lub pimozydem ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii.
arytmia komorowa, błękit metylenowy, chlorek metylotioniny, ciśnienie tętnicze, doustny antykoagulant, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, moklobemid, napad drgawkowy, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw odstawienny, odwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, padaczka, paroksetyna chlorowodorek półwodny, pimozyd, próg drgawkowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, wada rozwojowa płodu, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Escitalopram Bluefish 10 mg
Escitalopram Bluefish w dawkach 10 mg i 20 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na escytalopram lub substancje pomocnicze, a także u osób stosujących nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO, odwracalne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalne nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT, gdyż może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz wykonanie badania EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.
arytmia torsade de pointes, escytalopram, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy alergiczne, obrzęk naczynioruchowy, odwracalny inhibitor MAO-A, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, substancja czynna, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy