Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Faxigen XL 150 mg (wenlafaksyna) może wchodzić w szereg interakcji z innymi lekami oraz substancjami, które należy uwzględnić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis możliwych interakcji, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy są szczególnie niebezpieczne i mogą zagrażać życiu pacjenta. W zależności od rodzaju IMAO stosuje się różne zasady postępowania:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Należy zachować co najmniej 14-dniową przerwę od zakończenia podawania tych inhibitorów przed rozpoczęciem leczenia wenlafaksyną. Po zakończeniu terapii wenlafaksyną, stosowanie nieodwracalnych IMAO można rozpocząć po minimum 7 dniach.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO, przerwa przed rozpoczęciem podawania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni. Rozpoczęcie stosowania odwracalnych IMAO po zakończeniu terapii wenlafaksyną wymaga co najmniej 7-dniowej przerwy.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

U pacjentów, u których leczenie wenlafaksyną rozpoczęto zbyt szybko po zakończeniu stosowania IMAO lub odwrotnie, opisywano ciężkie działania niepożądane, takie jak: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną, podobnie jak w przypadku innych leków serotoninergicznych, może wystąpić zespół serotoninowy, będący stanem potencjalnie zagrażającym życiu. Ryzyko to wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z:⁷

• tryptanami
• inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• innymi inhibitorami zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• pochodnymi amfetaminy
• litem
• sibutraminą
• zielem dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• fentanylem i jego analogami
• tramadolem
• dekstrometorfanem
• tapentadolem
• petydyną
• metadonem
• pentazocyną
• lekami osłabiającymi metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• prekursorami serotoniny (np. suplementy zawierające tryptofan)
• lekami przeciwpsychotycznymi lub antagonistami dopaminy⁸

Jeśli leczenie skojarzone wenlafaksyną z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważną obserwację pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Natomiast stosowanie wenlafaksyny jednocześnie z prekursorami serotoniny (np. suplementy tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii wenlafaksyną jest przeciwwskazane. Pacjent powinien być wyraźnie poinformowany o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas leczenia produktem Faxigen XL 150 mg ze względu na:¹⁰

• niekorzystny wpływ alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)
• możliwość klinicznego nasilenia się zaburzeń psychicznych
• ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji z wenlafaksyną
• zwiększone ryzyko depresyjnego działania na OUN¹¹

Alkohol może nasilać działanie uspokajające wenlafaksyny, prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych oraz osłabiać skuteczność terapeutyczną leku. Może również potęgować objawy depresji i zwiększać ryzyko zachowań impulsywnych.

Substancje oddziaływujące na OUN

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziaływującymi na ośrodkowy układ nerwowy nie było systematycznie oceniane w badaniach klinicznych. Z tego powodu zaleca się szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z innymi substancjami wpływającymi na OUN.¹²

Leki wydłużające odstęp QT

Występuje zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub komorowych zaburzeń rytmu serca (np. torsade de pointes) podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT. Z tego powodu należy unikać łącznego stosowania tych leków.¹³

Do leków wydłużających odstęp QT należą:¹⁴

• leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• niektóre leki przeciwhistaminowe
• niektóre antybiotyki z grupy chinolonów (np. moksyfloksacyna)

Powyższa lista nie jest wyczerpująca, dlatego należy unikać także innych leków, o których wiadomo, że powodują znaczące wydłużenie odstępu QT.¹⁵

Wpływ innych leków na wenlafaksynę

Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) – badania farmakokinetyczne wykazały zwiększenie wartości AUC wenlafaksyny (o 70% u osób o intensywnym metabolizmie CYP2D6 i o 21% u osób o powolnym metabolizmie) oraz jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (o 33% i 23% odpowiednio) po podaniu ketokonazolu.¹⁶

Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) i wenlafaksyny może zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny we krwi. Dlatego zalecana jest ostrożność podczas jednoczesnego leczenia tymi inhibitorami i wenlafaksyną.¹⁷

Wpływ wenlafaksyny na inne leki

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego.¹⁸

Diazepam – wenlafaksyna nie ma wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Wydaje się również, że diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁹

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Odnotowano zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy podczas podawania wenlafaksyny w dawce od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i imipraminy.²⁰

Haloperydol – badanie farmakokinetyczne wykazało zmniejszenie o 42% całkowitego klirensu po podaniu doustnym, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany wartości okresu półtrwania dla haloperydolu. Należy wziąć to pod uwagę podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²¹

Rysperydon – wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie oddziałuje na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²²

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników wykazało w badaniach interakcji farmakokinetycznych zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu nie uległo zmianie. Kliniczne znaczenie tej obserwacji dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i metoprololu.²³

Indynawir – badanie farmakokinetyki indynawiru wykazało zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²⁴

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450

Wyniki badań in vivo wskazują, że wenlafaksyna jest stosunkowo słabym inhibitorem CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamowała aktywności CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) w warunkach in vivo.²⁵

Doustne środki antykoncepcyjne

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki niezaplanowanej ciąży u kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne podczas leczenia wenlafaksyną. Nie ma jednak wyraźnych dowodów na to, że te przypadki ciąży były wynikiem interakcji z wenlafaksyną. Należy zauważyć, że nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁶

Tabela interakcji leku Faxigen XL 150 mg

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje leku Faxigen XL 150 mg (wenlafaksyna) z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami. Poziomy istotności klinicznej określono na podstawie potencjalnych konsekwencji interakcji oraz dostępnych danych naukowych.