Działania niepożądane
Faxigen XL 150 mg 150 mg
Lek Faxigen XL (wenlafaksyna) dostępny w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to nudności, suchość w ustach, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, przy czym częstość bólu głowy jest porównywalna z placebo. Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienia objawiający się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, lękiem, nudnościami, wymiotami, drgawkami, bólem głowy, objawami grypopodobnymi, zaburzeniami widzenia i nadciśnieniem tętniczym. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby zminimalizować ryzyko ciężkich i przedłużonych objawów odstawienia, w tym agresji i myśli samobójczych. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (6-17 lat) jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak ból brzucha, pobudzenie, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz bóle mięśni, a także zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych.
Działania niepożądane leku Faxigen XL
Lek Faxigen XL (wenlafaksyna) charakteryzuje się zróżnicowanym profilem działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Preparat dostępny jest w trzech dawkach: 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Niniejszy artykuł szczegółowo przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem tego leku, ze szczególnym uwzględnieniem ich częstości oraz charakterystyki klinicznej.1
Profil bezpieczeństwa – najczęstsze działania niepożądane
W badaniach klinicznych z wenlafaksyną najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (występującymi bardzo często, czyli u więcej niż 1 na 10 pacjentów) były: nudności, suchość w ustach, ból głowy oraz nadmierne pocenie się (w tym poty nocne). Warto zauważyć, że częstość występowania bólu głowy po zastosowaniu wenlafaksyny była porównywalna z częstością po podaniu placebo.2
Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia
Przerwanie leczenia wenlafaksyną, szczególnie nagłe, często prowadzi do wystąpienia zespołu odstawienia. Wśród najczęściej raportowanych objawów wymienia się: zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezje), zaburzenia snu (bezsenność, intensywne sny), pobudzenie lub lęk, nudności, wymioty, drgawki, ból głowy, objawy grypopodobne, zaburzenia widzenia i nadciśnienie tętnicze. Większość tych objawów ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępuje samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą one być ciężkie i/lub przedłużone. Z tego powodu zaleca się stopniowe odstawianie leku poprzez sukcesywne zmniejszanie dawki. Odnotowano przypadki nasilonej agresji i myśli samobójczych po zmniejszeniu dawki lub w trakcie odstawiania produktu.3
Specyfika działań niepożądanych u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych wenlafaksyny u dzieci i młodzieży (w wieku 6-17 lat) jest generalnie podobny do obserwowanego u osób dorosłych. W tej grupie wiekowej również obserwowano zmniejszenie apetytu, redukcję masy ciała, podwyższenie ciśnienia krwi oraz zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy. W badaniach klinicznych u dzieci odnotowano wystąpienie myśli samobójczych oraz zwiększoną liczbę zgłoszeń wrogości, a w przypadku zaburzeń depresyjnych – zachowań autoagresywnych.4
Charakterystyczne dla populacji pediatrycznej działania niepożądane obejmują: ból brzucha, pobudzenie, niestrawność, wybroczyny, krwawienie z nosa oraz bóle mięśni.5
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów
Poniżej przedstawiono kompleksowe zestawienie działań niepożądanych wenlafaksyny zgodnie z klasyfikacją układów i narządów. Częstość występowania określono według następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).6
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Agranulocytoza* | Częstość nieznana | Znaczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi, prowadzące do zwiększonego ryzyka infekcji |
| Niedokrwistość aplastyczna* | Częstość nieznana | Niewydolność szpiku kostnego prowadząca do zmniejszenia produkcji wszystkich komórek krwi | |
| Neutropenia* | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby neutrofili, zwiększa podatność na infekcje | |
| Pancytopenia*, Trombocytopenia* | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby wszystkich komórek krwi (pancytopenia) lub płytek krwi (trombocytopenia) | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja anafilaktyczna* | Częstość nieznana | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)*, Zwiększone stężenie prolaktyny we krwi* | Częstość nieznana | SIADH może prowadzić do hiponatremii i hipoosmolalności; zwiększone stężenie prolaktyny może powodować zaburzenia miesiączkowania i ginekomastię |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Często | Redukcja apetytu, potencjalnie prowadząca do utraty masy ciała |
| Hiponatremia* | Częstość nieznana | Obniżenie stężenia sodu we krwi, może być związane z SIADH | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Stan splątania*, Depersonalizacja*, Anorgazmia, Zmniejszenie libido, Nerwowość, Nietypowe sny | Często | Zaburzenia nastroju i funkcji poznawczych, problemy z funkcjonowaniem seksualnym | |
| Pobudzenie psychoruchowe*, Mania, Omamy, Derealizacja, Zaburzenia orgazmu, Apatia, Hipomania, Bruksizm* | Niezbyt często | Zmiany nastroju, percepcji i aktywności psychomotorycznej; zgrzytanie zębami | |
| Delirium*, Myśli samobójcze i zachowania samobójcze, Agresja | Częstość nieznana | Poważne zaburzenia funkcji poznawczych; myśli i zachowania autodestrukcyjne; agresywne zachowania | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, Ból głowy*, Sedacja | Bardzo często | Częste neurologiczne objawy niepożądane |
| Akatyzja*, Zaburzenia smaku, Parestezje, Drżenie, Omdlenia, Mioklonie | Często | Różnorodne objawy neurologiczne, od subiektywnych zaburzeń czucia po obserwowalne ruchy mimowolne | |
| Zaburzenia koordynacji*, Zaburzenia równowagi*, Dyskineza*, Drgawki, Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)*, Zespół serotoninowy*, Dystonia*, Dyskineza późna* | Niezbyt często do częstości nieznanej | Poważne zaburzenia neurologiczne, w tym potencjalnie zagrażające życiu zespoły kliniczne | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia akomodacji (w tym niewyraźne widzenie), Rozszerzenie źrenic, Zaburzenia widzenia, Jaskra z zamkniętym kątem przesączania* | Często do częstości nieznanej | Zakłócenia funkcji wzrokowych, od łagodnych po ciężkie, w tym jaskra mogąca prowadzić do trwałych uszkodzeń |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne*, Zawroty głowy | Często | Subiektywne dźwięki w uszach i zaburzenia równowagi |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, Tachykardia | Często | Przyspieszenie rytmu serca i subiektywne odczucie bicia serca |
| Migotanie komór, Częstoskurcz komorowy*, Wielokształtny częstoskurcz komorowy (torsade de pointes)*, Wydłużenie odstępu QT w EKG*, Kardiomiopatia stresowa (takotsubo)* | Częstość nieznana | Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca i przewodzenia | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze, Uderzenia gorąca, Niedociśnienie ortostatyczne, Niedociśnienie tętnicze* | Często do częstości nieznanej | Zaburzenia regulacji ciśnienia tętniczego |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność*, Ziewanie, Choroba śródmiąższowa płuc*, Eozynofilia płucna* | Często do częstości nieznanej | Od łagodnych objawów po ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu patologie płucne |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, Suchość w ustach, Zaparcia, Wymioty, Biegunka*, Krwawienia z przewodu pokarmowego*, Zapalenie trzustki | Bardzo często do częstości nieznanej | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, od uciążliwych po zagrażające życiu |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych*, Zapalenie wątroby* | Częstość nieznana | Biochemiczne i kliniczne objawy uszkodzenia wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nadmierne pocenie się* (w tym poty nocne)*, Wysypka, Świąd*, Obrzęk naczynioruchowy*, Reakcje nadwrażliwości na światło, Wybroczyny, Łysienie*, Pokrzywka*, Zespół Stevensa-Johnsona*, Rumień wielopostaciowy*, Martwica toksyczno-rozpływna naskórka* | Bardzo często do częstości nieznanej | Od łagodnych objawów skórnych po ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Hipertonia, Rabdomioliza* | Częstość nieznana | Zwiększone napięcie mięśniowe, potencjalnie poważne uszkodzenie mięśni |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Problemy z oddawaniem moczu, Zatrzymanie moczu, Częstomocz*, Nietrzymanie moczu* | Często do częstości nieznanej | Różnorodne zaburzenia funkcji układu moczowego |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Krwotok miesięczny*, Krwotok maciczny*, Zaburzenia ejakulacji, Zaburzenia erekcji, Krwotok poporodowy | Często do częstości nieznanej | Zaburzenia funkcji seksualnych i krwawienia z dróg rodnych |
| Zaburzenia ogólne | Astenia, Zmęczenie, Dreszcze*, Krwawienie z błony śluzowej* | Często do częstości nieznanej | Ogólne objawy osłabienia i inne niespecyficzne manifestacje |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi, Zwiększenie masy ciała, Zmniejszenie masy ciała, Wydłużony czas krwawienia* | Często do częstości nieznanej | Odchylenia w parametrach laboratoryjnych i pomiarach klinicznych |
* Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu7
Szczególne zagrożenia dla życia i zdrowia
Wśród działań niepożądanych wenlafaksyny występują stany kliniczne mogące bezpośrednio zagrażać zdrowiu i życiu pacjenta. Należą do nich:8
- Zespół serotoninowy – potencjalnie śmiertelny stan charakteryzujący się nadmierną aktywacją układu serotoninergicznego, objawiający się gorączką, sztywnością mięśniową, drżeniem, zaburzeniami świadomości i autonomicznymi
- Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) – ciężkie powikłanie manifestujące się hipertermią, sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości i autonomicznymi
- Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mogące prowadzić do rozległego uszkodzenia skóry i błon śluzowych
- Zaburzenia rytmu serca – torsade de pointes, migotanie komór i inne groźne arytmie mogące prowadzić do nagłego zgonu sercowego
- Krwawienia – w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i błon śluzowych, potencjalnie prowadzące do znacznej utraty krwi
- Zaburzenia hematologiczne – agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i pancytopenia, które zwiększają ryzyko ciężkich infekcji lub krwawień
Ryzyko myśli i zachowań samobójczych
Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko występowania myśli i zachowań samobójczych u pacjentów leczonych wenlafaksyną. Przypadki takie zgłaszano zarówno w trakcie terapii, jak i zaraz po jej przerwaniu. Ryzyko to jest podwyższone szczególnie na początku leczenia oraz po zmianie dawkowania. U pacjentów pediatrycznych również raportowano zwiększone ryzyko myśli samobójczych.9
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania