Właściwości farmakodynamiczne
Faxigen XL 150 mg 150 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Faxigen XL

Wenlafaksyna, substancja czynna preparatu Faxigen XL, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inne leki przeciwdepresyjne (kod ATC: N06AX16). Produkt dostępny jest w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, twardych, w trzech dawkach: 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta.¹

Mechanizm działania

Mechanizm przeciwdepresyjnego działania wenlafaksyny u ludzi polega na wzmocnieniu aktywności neuroprzekaźników w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Badania przedkliniczne wykazały, że zarówno wenlafaksyna, jak i jej główny aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) działają jako inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Dodatkowo wenlafaksyna wykazuje słabe właściwości inhibicyjne względem zwrotnego wychwytu dopaminy.²

Działanie farmakodynamiczne

Wenlafaksyna oraz jej aktywny metabolit (ODV) wykazują zdolność do zmniejszania odpowiedzi β-adrenergicznej. Efekt ten obserwuje się zarówno po podaniu jednorazowym (pojedyncza dawka), jak i w schematach długotrwałego podawania. Istotny jest fakt, że zarówno wenlafaksyna, jak i ODV charakteryzują się bardzo podobnym profilem działania w odniesieniu do ich całkowitego wpływu na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników oraz wiązanie z receptorami.³

Selektywność receptorowa

Istotną cechą farmakodynamiczną wenlafaksyny jest praktyczny brak powinowactwa do określonych receptorów, co ma bezpośrednie przełożenie na profil działań niepożądanych:

• Receptory muskarynowe i cholinergiczne – minimalne powinowactwo, co ogranicza występowanie działań niepożądanych o charakterze przeciwcholinergicznym
• Receptory H1-histaminowe – minimalne powinowactwo, co zmniejsza ryzyko działania uspokajającego
• Receptory α1-adrenergiczne – brak istotnego powinowactwa, co ogranicza wpływ na układ sercowo-naczyniowy
• Monoaminooksydaza (MAO) – wenlafaksyna nie wykazuje zdolności hamowania tego enzymu
• Receptory opioidowe i benzodiazepinowe – w badaniach in vitro wykazano praktyczny brak powinowactwa

⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Epizody dużej depresji

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu epizodów dużej depresji została potwierdzona w szeregu badań klinicznych:

• Pięć randomizowanych badań z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo, krótkoterminowych (4-6 tygodni) z zastosowaniem wenlafaksyny o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach do 375 mg na dobę
• Dwa kontrolowane placebo, krótkoterminowe badania (8-12 tygodni) z zastosowaniem wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu w dawkach od 75 do 225 mg na dobę

⁵

Skuteczność leku w profilaktyce nawrotów depresji została potwierdzona w długoterminowych badaniach:

• Badanie z randomizacją pacjentów, którzy zareagowali na 8-tygodniowe leczenie wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (75, 150 lub 225 mg), do kontynuowania leczenia tą samą dawką lub placebo przez okres do 26 tygodni
• Długoterminowe (12-miesięczne) badanie kontrolowane placebo z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów z nawracającymi zaburzeniami depresyjnymi, stosujących dawki 100-200 mg na dobę (dwa razy dziennie)

⁶

Zaburzenia lękowe uogólnione

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych (GAD) została potwierdzona w następujących badaniach klinicznych:

• Dwa 8-tygodniowe badania kontrolowane placebo z zastosowaniem stałych dawek (75-225 mg/dobę)
• Jedno 6-miesięczne badanie kontrolowane placebo ze stałymi dawkami (75-225 mg/dobę)
• Jedno 6-miesięczne badanie kontrolowane placebo ze zmiennymi dawkami (37,5, 75 i 150 mg/dobę)

Warto zaznaczyć, że chociaż istnieją dowody potwierdzające przewagę najniższej dawki (37,5 mg/dobę) nad placebo, nie zawsze była ona tak skuteczna jak wyższe dawki.⁷

Fobia społeczna

W przypadku fobii społecznej, skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu potwierdzono w:

• Czterech 12-tygodniowych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo badaniach z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną ze zmiennymi dawkami
• Jednym 6-miesięcznym, kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą z grupą kontrolną ze stałymi/zmiennymi dawkami

We wszystkich badaniach stosowano dawki w zakresie 75-225 mg/dobę. Warto zauważyć, że w 6-miesięcznym badaniu nie wykazano większej skuteczności w grupie pacjentów stosujących dawki 150-225 mg/dobę w porównaniu z grupą przyjmującą 75 mg/dobę.⁸

Lęk napadowy

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu lęku napadowego została potwierdzona w dwóch 12-tygodniowych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo badaniach z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z lękiem napadowym, z agorafobią lub bez niej. Schemat dawkowania w tych badaniach rozpoczynał się od dawki 37,5 mg/dobę przez 7 dni, a następnie pacjenci otrzymywali stałe dawki:

• 75 mg lub 150 mg na dobę w pierwszym badaniu
• 75 mg lub 225 mg na dobę w drugim badaniu

⁹

Długotrwałe bezpieczeństwo stosowania, skuteczność i zapobieganie nawrotom potwierdzono również w jednym długoterminowym badaniu z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną. W badaniu tym uczestniczyli dorośli pacjenci ambulatoryjni, którzy pozytywnie zareagowali na leczenie w warunkach otwartej próby. Kontynuowali oni przyjmowanie takiej samej dawki wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu, jaką stosowali na końcu fazy leczenia w warunkach otwartej próby (75 mg, 150 mg lub 225 mg).¹⁰

Elektrofizjologia serca

W specjalistycznym badaniu dotyczącym szczegółowej analizy długości odstępu QTc, przeprowadzonym u zdrowych osób, stwierdzono, że stosowanie wenlafaksyny w dawce supraterapeutycznej wynoszącej 450 mg na dobę (podawanej jako 225 mg dwa razy dziennie) nie powodowało wydłużenia odstępu QT w jakimkolwiek klinicznie istotnym zakresie. Należy jednak zaznaczyć, że w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki:

• Wydłużenia odstępu QTc
• Arytmii komorowej typu torsade de pointes
• Komorowych zaburzeń rytmu

Powyższe przypadki obserwowano szczególnie po przedawkowaniu leku oraz u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia QTc/arytmii typu torsade de pointes.¹¹