Interakcje leku
Sastium 100 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą mieć różny stopień nasilenia oraz potencjalne znaczenie kliniczne, od przeciwwskazań do konieczności zachowania ostrożności podczas jednoczesnego stosowania.¹

Interakcje przeciwwskazane

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) stanowią grupę leków, których jednoczesne stosowanie z sertraliną jest przeciwwskazane. Wyróżnia się kilka podtypów tych inhibitorów:²

• Nieodwracalne inhibitory MAO (np. selegilina) – sertraliny nie wolno stosować jednocześnie z tymi lekami. Wymagany jest okres wypłukiwania co najmniej 14 dni po zakończeniu leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO przed rozpoczęciem stosowania sertraliny. Z kolei sertralinę należy odstawić co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem terapii nieodwracalnym inhibitorem MAO.³
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – nie powinno się stosować sertraliny w połączeniu z moklobemidem ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Okres karencji między odstawieniem odwracalnego inhibitora MAO a rozpoczęciem stosowania sertraliny może być krótszy niż 14 dni, jednak zaleca się odstawienie sertraliny na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia odwracalnym inhibitorem MAO.⁴
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid, który jest słabym, odwracalnym i nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym sertraliną. Obserwowano ciężkie reakcje niepożądane u pacjentów, u których zakończono leczenie inhibitorem MAO krótko przed rozpoczęciem stosowania sertraliny lub odwrotnie, w tym: drżenie mięśniowe, mioklonie, obfite pocenie, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, nieukładowe zawroty głowy, hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁵

Pimozyd – jednoczesne stosowanie sertraliny i pimozydu jest przeciwwskazane. W badaniu z małą pojedynczą dawką pimozydu (2 mg) i jednocześnie podawaną sertraliną, zaobserwowano zwiększenie stężenia pimozydu o około 35%. Pomimo braku zmian w zapisie EKG, ze względu na nieznany mechanizm tej interakcji oraz wąski indeks terapeutyczny pimozydu, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tych dwóch leków.⁶

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Leki działające hamująco na OUN i alkohol – chociaż badania wykazały, że podawanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie nasilało działania alkoholu, karbamazepiny, haloperydolu ani fenytoiny na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, odradza się spożywanie alkoholu podczas stosowania sertraliny.⁷

Inne leki serotoninergiczne – należy zachować ostrożność podczas stosowania opioidów (np. fentanylu używanego w znieczuleniu ogólnym lub w leczeniu przewlekłego bólu) i innych leków serotoninergicznych, w tym innych leków przeciwdepresyjnych o działaniu serotoninergicznym, amfetamin i tryptanów.⁸

Szczególne ostrzeżenia

Leki wydłużające odstęp QT – ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub wystąpienia arytmii komorowej (np. torsade de pointes) może się zwiększać w przypadku jednoczesnego stosowania sertraliny z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, takimi jak niektóre leki przeciwpsychotyczne i antybiotyki.⁹

Lit – jednoczesne podawanie sertraliny i litu nie powoduje znaczących zmian w farmakokinetyce litu, ale nasila drżenia (w porównaniu do placebo), co wskazuje na możliwość interakcji farmakodynamicznej. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków wskazane jest właściwe monitorowanie pacjentów.¹⁰

Fenytoina – długotrwałe stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie powoduje klinicznie istotnego hamowania metabolizmu fenytoiny. Jednak ze względu na doniesienia o silnym wpływie fenytoiny na organizm pacjentów stosujących sertralinę, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny na początku leczenia sertraliną w celu odpowiedniego dostosowania dawki. Dodatkowo, fenytoina jako znany induktor CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.¹¹

Tryptany – po wprowadzeniu produktu do obrotu opisywano rzadkie przypadki osłabienia, nadmiernej odpowiedzi ruchowej, braku koordynacji, dezorientacji, lęku i pobudzenia podczas jednoczesnego stosowania sertraliny i sumatryptanu. Objawy zespołu serotoninowego mogą również występować przy stosowaniu innych tryptanów. Jeżeli jednoczesne stosowanie sertraliny i tryptanów jest klinicznie uzasadnione, wskazana jest wnikliwa obserwacja pacjenta.¹²

Warfaryna – jednoczesne stosowanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę i warfaryny powoduje niewielkie, ale istotne statystycznie wydłużenie czasu protrombinowego, które w rzadkich przypadkach może wpływać na wartość INR. W związku z tym, czas protrombinowy powinien być kontrolowany przed rozpoczęciem i po zakończeniu leczenia sertraliną.¹³

Interakcje z produktami wpływającymi na czynność płytek

Podczas podawania produktów leczniczych wpływających na czynność płytek krwi (np. NLPZ, kwas acetylosalicylowy i tyklopidyna) lub innych produktów leczniczych, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, równocześnie z produktami leczniczymi z grupy SSRI, w tym sertraliną, ryzyko krwawień może być podwyższone.¹⁴

Leki zwiotczające mięśnie

Produkty lecznicze z grupy SSRI mogą zmniejszać aktywność cholinoesterazy w osoczu, co wydłuża blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego przez miwakurium lub inne substancje o podobnym działaniu.¹⁵

Interakcje z układem cytochromu P450

Sertralina może wchodzić w interakcje z lekami metabolizowanymi przez enzymy cytochromu P450 w następujący sposób:¹⁶

• CYP 2D6 – sertralina działa jak łagodny lub umiarkowany inhibitor tego izoenzymu. Długotrwałe podawanie sertraliny w dawce 50 mg na dobę powoduje umiarkowany wzrost (średnio o 23-37%) stężenia dezypraminy w stanie stacjonarnym. Mogą wystąpić istotne klinicznie interakcje z substratami CYP 2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy 1C (propafenon, flekainid), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i typowe leki przeciwpsychotyczne, zwłaszcza przy stosowaniu większych dawek sertraliny.¹⁷
• CYP 3A4, CYP 2C9, CYP 2C19, CYP 1A2 – sertralina nie hamuje aktywności tych izoenzymów w stopniu klinicznie istotnym, co potwierdzono w badaniach interakcji in vivo z zastosowaniem odpowiednich substratów tych enzymów.¹⁸

Interakcje z sokiem grejpfrutowym

Spożywanie trzech szklanek soku grejpfrutowego na dobę może prowadzić do zwiększenia stężenia sertraliny w osoczu o około 100%, co wykazano w badaniu przeprowadzonym na ośmiu zdrowych Japończykach. Dlatego zaleca się unikanie spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia sertraliną.¹⁹

Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4

Na podstawie badań interakcji z sokiem grejpfrutowym, nie można wykluczyć, że jednoczesne stosowanie sertraliny i silnych inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitorów proteazy, ketokonazolu, itrakonazolu, pozakonazolu, worykonazolu, klarytromycyny, telitromycyny, nefazodonu) lub inhibitorów CYP3A4 o średniej sile działania (np. aprepitantu, erytromycyny, flukonazolu, werapamilu, diltiazemu) może spowodować nasilenie ekspozycji na sertralinę. Zaleca się unikanie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia sertraliną.²⁰

Jednocześnie, stosowanie induktorów CYP3A4 takich jak fenobarbital, karbamazepina, ziele dziurawca czy ryfampicyna może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu.²¹

Osoby z wolnym metabolizmem CYP2C19

Stężenie sertraliny w osoczu jest zwiększone o około 50% u osób z wolnym metabolizmem z udziałem CYP2C19 w porównaniu z osobami z szybkim metabolizmem. Nie można wykluczyć występowania interakcji z silnymi inhibitorami CYP2C19, takimi jak omeprazol, lanzoprazol, pantoprazol, rabeprazol, fluoksetyna, fluwoksamina.²²

Interakcja z metamizolem

Jednoczesne podawanie sertraliny z metamizolem, który jest induktorem enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i CYP3A4, może powodować zmniejszenie stężenia sertraliny w osoczu z potencjalnym zmniejszeniem skuteczności klinicznej. Dlatego zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metamizolu i sertraliny oraz monitorowanie odpowiedzi klinicznej i/lub stężenia leku.²³

Interakcje sertraliny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie sertraliny wymaga szczególnej uwagi i ostrożności. Chociaż badania kliniczne wykazały, że podawanie sertraliny w dawce 200 mg na dobę nie nasilało działania alkoholu na funkcje poznawcze i sprawność psychomotoryczną u osób zdrowych, odradza się spożywanie alkoholu podczas terapii sertraliną.²⁴

Spożywanie alkoholu podczas leczenia sertraliną może:

• Nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy
• Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie związanych z sedacją
• Potencjalnie obniżać skuteczność leczenia farmakologicznego
• Nasilać objawy zaburzeń psychicznych (np. depresji, lęku)

Mimo braku bezpośrednich dowodów na farmakodynamiczną interakcję między sertraliną a alkoholem, łączenie tych substancji może prowadzić do nieprzewidywalnych efektów klinicznych u poszczególnych pacjentów, dlatego zaleca się całkowitą abstynencję podczas terapii sertraliną.²⁵

Tabela interakcji sertraliny z innymi produktami leczniczymi