Właściwości farmakokinetyczne
Sastium 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Sastium

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych sertraliny, substancji czynnej leku Sastium (tabletki powlekane 50 mg i 100 mg), z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji oraz specyfiki farmakokinetyki w różnych grupach pacjentów.¹

Wchłanianie

Po doustnym podaniu sertraliny w dawkach od 50 do 200 mg raz na dobę przez okres 14 dni, maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu osiągane jest po 4,5 do 8,4 godzinach od momentu przyjęcia leku. Istotne klinicznie jest, że obecność pokarmu nie wpływa znacząco na biodostępność tabletek sertraliny, co oznacza, że lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków.²

Dystrybucja

Sertralina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – około 98% krążącego leku jest związane z tymi białkami. Jest to istotny parametr wpływający na dystrybucję substancji czynnej w organizmie i potencjalne interakcje z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami.³

Metabolizm

Sertralina podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia przez wątrobę. W oparciu o dane kliniczne oraz badania in vitro ustalono, że metabolizm sertraliny zachodzi poprzez liczne szlaki enzymatyczne, w tym:

• Cytochrom CYP3A4 – jeden z głównych enzymów zaangażowanych w biotransformację sertraliny⁴
• Cytochrom CYP2C19 – izoenzym o istotnym znaczeniu w metabolizmie sertraliny⁵
• Cytochrom CYP2B6 – również bierze udział w metabolizowaniu sertraliny⁶

Warto podkreślić, że zarówno sertralina, jak i jej główny metabolit – desmetylosertralina, są substratami dla P-glikoproteiny, co wykazano w badaniach in vitro. P-glikoproteina jest transporterem błonowym, który może wpływać na wchłanianie, dystrybucję i eliminację leku.⁷

Eliminacja

Parametry eliminacji sertraliny przedstawiają się następująco:

• Średni okres półtrwania sertraliny wynosi około 26 godzin, z zakresem od 22 do 36 godzin⁸
• Ze względu na ten okres półtrwania, podczas regularnego podawania leku raz na dobę, dochodzi do około dwukrotnej kumulacji sertraliny w osoczu⁹
• Stan stacjonarny jest osiągany po około tygodniu codziennego podawania leku¹⁰
• Okres półtrwania N-desmetylosertraliny (głównego metabolitu) jest znacznie dłuższy i wynosi od 62 do 104 godzin¹¹

Zarówno sertralina, jak i jej główny metabolit N-desmetylosertralina podlegają w organizmie intensywnym procesom metabolicznym. Powstałe metabolity są wydalane z organizmu w równych ilościach poprzez dwie główne drogi: z kałem oraz z moczem. Jedynie bardzo niewielka ilość (mniej niż 0,2%) niezmienionej sertraliny jest wydalana z moczem, co wskazuje na dominującą rolę metabolizmu w eliminacji tego leku.¹²

Liniowość farmakokinetyki

W zakresie dawek terapeutycznych od 50 do 200 mg, sertralina wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki. Oznacza to, że zwiększenie dawki leku powoduje proporcjonalny wzrost stężenia substancji czynnej w osoczu, co jest korzystną cechą z punktu widzenia przewidywalności efektu terapeutycznego przy modyfikacjach dawkowania.¹³

Specyfika farmakokinetyki w grupach szczególnych

Dzieci i młodzież z ZO-K

Farmakokinetykę sertraliny badano w populacji pediatrycznej obejmującej:

• 29 dzieci w wieku 6-12 lat¹⁴
• 32 nastolatków w wieku 13-17 lat¹⁵

W badaniach zastosowano protokół stopniowego zwiększania dawki do 200 mg na dobę w ciągu 32 dni, stosując dwa schematy: rozpoczynając od dawki początkowej 25 mg z następczym stopniowym zwiększaniem lub rozpoczynając od dawki 50 mg i stopniowo ją zwiększając. Oba schematy były dobrze tolerowane przez pacjentów.¹⁶

Przy dawce 200 mg stwierdzono następujące różnice w stężeniach sertraliny w osoczu w stanie stacjonarnym:

• U dzieci w wieku 6-12 lat stężenia były około 35% wyższe niż u dzieci w wieku 13-17 lat¹⁷
• U dzieci w wieku 6-12 lat stężenia były o 21% wyższe w porównaniu do grupy referencyjnej dorosłych¹⁸

Nie zaobserwowano istotnych różnic w klirensie kreatyniny między chłopcami a dziewczętami, co sugeruje brak wpływu płci na farmakokinetykę sertraliny w populacji pediatrycznej.¹⁹

Na podstawie tych danych zaleca się następujące podejście do dawkowania w populacji pediatrycznej:

• U dzieci, szczególnie tych o małej masie ciała, zaleca się rozpoczynanie leczenia od małej dawki początkowej i stopniowe zwiększanie dawki o 25 mg²⁰
• U młodzieży dawkowanie powinno być podobne jak u osób dorosłych²¹

Młodzież i osoby w podeszłym wieku

Profil farmakokinetyczny sertraliny u młodzieży oraz u osób w podeszłym wieku nie wykazuje istotnych różnic w porównaniu do profilu farmakokinetycznego u osób dorosłych w wieku 18-65 lat. Oznacza to, że sam wiek nie jest czynnikiem wymagającym modyfikacji dawkowania u osób starszych, o ile nie współistnieją inne czynniki wpływające na farmakokinetykę leku.²²

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce sertraliny:

• Wydłużenie okresu półtrwania sertraliny²³
• Trzykrotny wzrost wartości AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu)²⁴

Te zmiany wynikają z kluczowej roli wątroby w metabolizmie sertraliny i mają istotne implikacje kliniczne dotyczące dawkowania u pacjentów z chorobami wątroby.

Niewydolność nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego nie obserwowano istotnej kumulacji sertraliny w organizmie. Jest to związane z tym, że główną drogą eliminacji sertraliny jest metabolizm wątrobowy, a nie wydalanie nerkowe. Eliminacja nerkowa niezmienionej sertraliny stanowi mniej niż 0,2%, co wyjaśnia niewielki wpływ dysfunkcji nerek na farmakokinetykę tego leku.²⁵

Farmakogenomika

Badania farmakogenomiczne wykazały, że polimorfizmy genetyczne wpływają na metabolizm sertraliny:

• U osób z fenotypem wolnego metabolizmu z udziałem enzymu CYP2C19 stężenie sertraliny w osoczu jest około 50% wyższe w porównaniu do osób szybko metabolizujących²⁶

Kliniczne znaczenie tej obserwacji nie zostało jednoznacznie ustalone. Zaleca się indywidualizację dawkowania w oparciu o odpowiedź kliniczną pacjenta, niezależnie od statusu metabolizatora CYP2C19.²⁷