cytochrom CYP2C19

Cytochrom CYP2C19 to jeden z kluczowych enzymów z rodziny cytochromu P450, który odgrywa istotną rolę w metabolizmie wielu leków i ksenobiotyków. Enzym ten jest kodowany przez gen CYP2C19 zlokalizowany na chromosomie 10 (10q24.1-q24.3) i wykazuje znaczącą zmienność genetyczną w populacji ludzkiej.

CYP2C19 uczestniczy w metabolizmie około 10-15% leków dostępnych na rynku, w tym inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol), leków przeciwpłytkowych (klopidogrel), leków przeciwdepresyjnych (citalopram, escitalopram), leków przeciwpadaczkowych oraz niektórych leków przeciwmalarycznych. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 prowadzi do zróżnicowanej aktywności enzymatycznej, co wpływa na indywidualną odpowiedź pacjentów na leczenie.

Na podstawie aktywności enzymatycznej wyróżnia się cztery główne fenotypy CYP2C19: metabolizerów ultraszybkich (UM), metabolizerów szybkich/prawidłowych (EM), metabolizerów pośrednich (IM) oraz metabolizerów wolnych (PM). Metabolizery wolne stanowią około 2-5% populacji kaukaskiej i nawet do 20% populacji azjatyckiej. Identyfikacja fenotypu CYP2C19 pacjenta ma szczególne znaczenie przy stosowaniu klopidogrelu, gdzie metabolizery wolne wykazują zwiększone ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych z powodu niewystarczającej konwersji proleku do aktywnego metabolitu.

W praktyce klinicznej oznaczanie polimorfizmów CYP2C19 staje się coraz bardziej powszechne w ramach farmakogenetyki i medycyny personalizowanej, umożliwiając optymalizację dawkowania leków oraz zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych i interakcji lekowych. Najczęściej badane allele to CYP2C19*2 i CYP2C19*3 (warianty utraty funkcji) oraz CYP2C19*17 (wariant wzmocnionej funkcji).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl