Właściwości farmakokinetyczne leku Sastium

Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną sertraliny na podstawie analiz klinicznych, z uwzględnieniem jej wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, a także właściwości farmakokinetycznych w szczególnych grupach pacjentów.¹

Wchłanianie

Po doustnym podaniu sertraliny w dawkach od 50 do 200 mg raz na dobę przez 14 dni, maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu osiągane jest po upływie 4,5 do 8,4 godzin od momentu przyjęcia leku. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, biodostępność tabletek powlekanych sertraliny nie ulega znaczącym zmianom pod wpływem pokarmu.²

Dystrybucja

Sertralina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – około 98% krążącego leku występuje w postaci związanej z białkami osocza, co ma istotne znaczenie dla dystrybucji leku w organizmie.³

Metabolizm

Sertralina podlega intensywnemu metabolizmowi podczas pierwszego przejścia przez wątrobę, co wpływa na jej biodostępność. Dane kliniczne oraz wyniki badań in vitro wskazują, że sertralina metabolizowana jest za pośrednictwem kilku szlaków enzymatycznych, w których uczestniczą głównie:

• CYP3A4
• CYP2C19
• CYP2B6

Warto zaznaczyć, że sertralina, jak również jej główny metabolit – desmetylosertralina, są substratami dla P-glikoproteiny w warunkach in vitro, co może mieć wpływ na interakcje z innymi lekami.⁴

Eliminacja

Średni okres półtrwania sertraliny wynosi około 26 godzin, przy czym obserwowany zakres waha się od 22 do 36 godzin. Zgodnie z charakterystyką farmakokinetyczną, osiągnięcie stężenia stacjonarnego następuje po około tygodniu codziennego dawkowania, przy czym obserwowana jest około dwukrotna kumulacja leku. Okres półtrwania głównego metabolitu – N-desmetylosertraliny – jest znacznie dłuższy i wynosi od 62 do 104 godzin.⁵

Zarówno sertralina, jak i N-desmetylosertralina podlegają w organizmie człowieka intensywnym procesom metabolicznym. Powstałe metabolity są wydalane z kałem i moczem w zbliżonych proporcjach. Jedynie niewielka ilość niezmienionej sertraliny (mniej niż 0,2%) jest wydalana z moczem.⁶

Liniowość farmakokinetyki

W zakresie dawek terapeutycznych od 50 do 200 mg sertralina wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do zastosowanej dawki, co ułatwia przewidywanie stężeń leku w osoczu przy różnych schematach dawkowania.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież z ZO-K

Badania farmakokinetyczne sertraliny przeprowadzono w grupie 29 dzieci w wieku 6-12 lat oraz 32 nastolatków w wieku 13-17 lat. Protokół badania zakładał stopniowe zwiększanie dawki aż do 200 mg na dobę w ciągu 32 dni, przy zastosowaniu jednego z dwóch schematów:

• dawka początkowa 25 mg z następczym stopniowym zwiększaniem
• dawka początkowa 50 mg z następczym stopniowym zwiększaniem

Stwierdzono, że oba schematy dawkowania były dobrze tolerowane przez pacjentów. Analizując stężenia sertraliny w osoczu po osiągnięciu dawki 200 mg, zaobserwowano istotne różnice w zależności od wieku pacjentów:

• u dzieci w wieku 6-12 lat stężenia były o około 35% wyższe niż u dzieci w wieku 13-17 lat
• u dzieci w wieku 6-12 lat stężenia były o około 21% wyższe niż w grupie referencyjnej osób dorosłych

Nie odnotowano istotnych różnic w klirensie kreatyniny między chłopcami a dziewczętami. Z uwagi na wyższe stężenia u młodszych dzieci, zwłaszcza tych o niskiej masie ciała, zaleca się stosowanie niższej dawki początkowej (25 mg) z ostrożnym zwiększaniem dawki o 25 mg. U młodzieży zalecany schemat dawkowania jest analogiczny jak u pacjentów dorosłych.⁸

Młodzież i osoby w podeszłym wieku

Badania porównawcze wykazały, że profil farmakokinetyczny sertraliny u młodzieży oraz u osób w podeszłym wieku nie różni się w sposób istotny od profilu u osób dorosłych w przedziale wiekowym 18-65 lat. Oznacza to, że sam wiek nie jest czynnikiem wymagającym modyfikacji dawkowania sertraliny.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z uszkodzeniem wątroby obserwuje się istotne zmiany w parametrach farmakokinetycznych sertraliny:

• wydłużenie okresu półtrwania leku
• trzykrotny wzrost wartości AUC (pola pod krzywą stężenia leku w osoczu)

Te zmiany farmakokinetyczne mają istotne znaczenie kliniczne i wymagają odpowiedniej modyfikacji dawkowania.¹⁰

Niewydolność nerek

W badaniach prowadzonych u pacjentów z niewydolnością nerek o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego nie stwierdzono istotnej kumulacji sertraliny w organizmie. Sugeruje to, że zaburzenia czynności nerek nie wymagają zazwyczaj dostosowania dawki leku.¹¹

Farmakogenomika

Badania farmakogenomiczne wykazały istotny wpływ polimorfizmu enzymu CYP2C19 na farmakokinetykę sertraliny. U osób z genotypem odpowiadającym za wolny metabolizm substratów CYP2C19 (tzw. wolnych metabolizerów) stężenie sertraliny w osoczu było o około 50% wyższe w porównaniu z osobami szybko metabolizującymi leki z udziałem tego enzymu.

Kliniczne znaczenie tej obserwacji nie zostało jednoznacznie określone, jednak uwzględniając istotne różnice w stężeniach leku, zaleca się indywidualne dostosowywanie dawki sertraliny w oparciu o odpowiedź kliniczną pacjenta, niezależnie od statusu metabolicznego CYP2C19.¹²