wysokie dawki cytarabiny
Wysokie dawki cytarabiny (HiDAC – High-dose AraC) to strategia terapeutyczna stosowana w leczeniu niektórych nowotworów hematologicznych, szczególnie ostrych białaczek szpikowych (AML). Standardowo wysokie dawki cytarabiny definiuje się jako 1-3 g/m² podawane co 12 godzin przez 3-6 dni.
Protokół HiDAC wykazuje zwiększoną skuteczność w terapii konsolidacyjnej AML oraz w leczeniu białaczek opornymi na standardowe dawki. Wysokie dawki cytarabiny pozwalają na lepszą penetrację leku do ośrodkowego układu nerwowego, co jest istotne w profilaktyce i leczeniu zajęcia OUN przez proces nowotworowy.
Terapia wysokimi dawkami cytarabiny wiąże się z istotnym ryzykiem toksyczności, obejmującym głównie mielosupresję, neurotoksyczność (w tym ataksję móżdżkową), toksyczność oczną (zespół „cytarabinowego oka”), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz hepatotoksyczność. Ryzyko neurotoksyczności wzrasta szczególnie u pacjentów powyżej 60. roku życia oraz z upośledzoną funkcją nerek.
Protokół wymaga intensywnego monitorowania pacjenta, odpowiedniej profilaktyki powikłań (np. stosowania steroidowych kropli do oczu) oraz modyfikacji dawki w zależności od wieku i funkcji nerek. U pacjentów w podeszłym wieku lub z chorobami współistniejącymi należy rozważyć redukcję dawki ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cytarabina Accord 20 mg/ml
Cytarabina Accord (20 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki i drogi podania. Najczęstsze objawy to nudności, wymioty, biegunka, gorączka, wysypka, zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej oraz odbytu, a także zaburzenia czynności wątroby. Mielosupresja jest istotnym efektem cytarabiny, manifestującym się niedokrwistością, leukopenią, trombocytopenią, megaloblastozą i zmniejszeniem retikulocytów, z głęboką pancytopenią trwającą 15-25 dni po wysokich dawkach. Neurotoksyczność, szczególnie przy dawkach wysokich (8-37% pacjentów), obejmuje objawy OUN i neuropatie obwodowe, z ryzykiem wzrostu u osób powyżej 55 lat, z zaburzeniami wątroby, nerek, wcześniejszym leczeniem OUN lub nadużywaniem alkoholu. Podanie dokanałowe wiąże się z ryzykiem martwiczej leukoencefalopatii, mielopatii i ślepoty. Działania niepożądane ze strony oka obejmują odwracalne krwotoczne zapalenie spojówek i zapalenie rogówki, które można łagodzić kortykosteroidami w kroplach do oczu.
anafilaksja, aplazja szpiku kostnego, ataksja, azoospermia, cytarabina, dysfagia, dyzartria, gorączka neutropeniczna, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie spojówek, małopłytkowość, martwica jelit, martwicza leukoencefalopatia, martwicze zapalenie okrężnicy, megaloblastoza, mielopatia, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk alergiczny, obrzęk płuc, oczopląs, pancytopenia, paraplegia, posocznica, rabdomioliza, retikulocyty, rozedma pęcherzykowa jelit, rozmaz krwi obwodowej, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, wysokie dawki cytarabiny, zaburzenia rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie osierdzia, zapalenie otrzewnej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zespół Budda-Chiariego, zespół cytarabinowy, zespół erytrodysestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół ostrej niewydolności oddechowej