działanie niepożądane hydrokortyzonu
Hydrokortyzon to syntetyczny hormon steroidowy o działaniu glikokortykosteroidowym, który jest używany do leczenia różnych schorzeń zapalnych, alergicznych i autoimmunologicznych. Mimo swojej skuteczności terapeutycznej, hydrokortyzon może wywoływać szereg działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki, drogi podania oraz czasu trwania terapii.
Do najczęstszych działań niepożądanych hydrokortyzonu należą: retencja sodu i wody prowadząca do obrzęków, nadciśnienie tętnicze, hipokaliemia, zaburzenia gospodarki węglowodanowej (w tym hiperglikemia i ujawnienie cukrzycy), zwiększona podatność na infekcje, zaburzenia psychiczne (od euforii po depresję i psychozy), bezsenność oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (m.in. owrzodzenia żołądka i dwunastnicy).
Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu może prowadzić do poważniejszych powikłań, takich jak osteoporoza, zaćma, jaskra, miopatia steroidowa, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia miesiączkowania, oraz charakterystyczne zmiany w wyglądzie pacjenta określane jako zespół Cushinga (twarz księżycowata, bawoli kark, otyłość centralna). Istotnym powikłaniem jest również supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, która może utrzymywać się nawet do roku po zakończeniu terapii.
W przypadku stosowania miejscowego hydrokortyzonu (np. na skórę) działania niepożądane obejmują ścieńczenie naskórka, teleangiektazje, zaniki skórne, rozstępy, trądzik posteroidowy oraz nadkażenia bakteryjne i grzybicze. Przy długotrwałym stosowaniu preparatów miejscowych, zwłaszcza na dużych obszarach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym, możliwe jest wystąpienie działań ogólnoustrojowych wskutek absorpcji leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Proktosedon 5 mg + 5 mg + 10 mg + 10 mg
Lek Proktosedon w postaci czopków doodbytniczych zawiera hydrokortyzon (5 mg, 5 mg, 10 mg, 10 mg), chlorowodorek cynchokainy, siarczan neomycyny oraz eskulinę. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z cukrzycą (ryzyko hiperglikemii), gruźlicą (maskowanie objawów), jaskrą (wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego), osteoporozą (nasilenie resorpcji kostnej), ostrymi psychozami, zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi oraz zakrzepicą żylną. Dodatkowo, ze względu na obecność neomycyny, przeciwwskazane jest stosowanie u osób z alergią na aminoglikozydy, upośledzoną funkcją nerek oraz przy zakażeniach bakteryjnych opornych na neomycynę.
antybiotyk aminoglikozydowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, cynchokainy chlorowodorek, działanie niepożądane hydrokortyzonu, eskulina, glikokortykosteroid, gruźlica, hydrokortyzon, jaskra, kontrola glikemii, kortykosteroid, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, osteoporoza, ostra psychoza, owrzodzenie, reakcja alergiczna, resorpcja kostna, siarczan neomycyny, uszkodzenie śluzówki odbytu, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakrzepica żylna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Softacort 3,35 mg/ml
SOFTACORT to krople do oczu zawierające hydrokortyzon sodu fosforan w stężeniu 3,35 mg/ml, stosowane miejscowo jako kortykosteroid. Preparat może wywoływać działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi lekarza. Do najczęściej zgłaszanych należą łagodne i przemijające dolegliwości takie jak pieczenie i kłucie bezpośrednio po aplikacji. Inne potencjalne działania niepożądane, charakterystyczne dla grupy kortykosteroidów, obejmują reakcje uczuleniowe, opóźnione gojenie ran, zaćmę podtorebkową tylną, infekcje oportunistyczne (w tym zakażenia wirusem Herpes simplex i grzybicze), jaskrę z podwyższeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego, rozszerzenie źrenic, opadanie powiek, zapalenie błony naczyniowej, zmiany grubości rogówki, keratopatię krystaliczną oraz nieostre widzenie. Bardzo rzadko u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki obserwowano zwapnienie rogówki, a w przypadku schorzeń powodujących ścieńczenie rogówki możliwa jest perforacja.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane hydrokortyzonu, grubość rogówki, hydrokortyzon sodu fosforan, infekcja oportunistyczna, jaskra, keratopatia krystaliczna, krople do oczu, nieostre widzenie, opadanie powieki, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, preparat kortykosteroidowy, reakcja uczuleniowa, rozszerzenie źrenicy, ścieńczenie rogówki, supresja immunologiczna, wirus herpes simplex, zaćma podtorebkowa, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej, zwapnienie rogówki