cykloplegiki
Cykloplegiki to grupa leków okulistycznych powodujących porażenie akomodacji (cykloplegię) poprzez blokowanie receptorów muskarynowych w mięśniu rzęskowym oka. Ich działanie prowadzi do rozszerzenia źrenicy (midriazy) oraz zahamowania skurczu mięśnia rzęskowego, co uniemożliwia akomodację.
Najczęściej stosowane cykloplegiki to atropina, cyklopentolat, homatropina i tropikamid. Różnią się one między sobą siłą działania oraz czasem utrzymywania się efektu cykloplegicznego. Atropina wywołuje najsilniejszy i najdłuższy efekt (do kilku dni), podczas gdy tropikamid działa najkrócej (kilka godzin).
W praktyce klinicznej cykloplegiki wykorzystuje się głównie do dokładnego badania refrakcji u dzieci i młodzieży, gdy potrzebne jest wyeliminowanie wpływu akomodacji na wynik badania. Są również stosowane w diagnostyce i leczeniu stanów zapalnych przedniego odcinka oka, zapobiegając powstawaniu zrostów między tęczówką a soczewką oraz zmniejszając ból związany ze skurczem mięśnia rzęskowego.
Stosowanie cykloplegików wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak przejściowe zaburzenia widzenia z bliska, nadwrażliwość na światło, zaburzenia akomodacji. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, gdyż mogą wywoływać ostry atak jaskry. U małych dzieci i osób starszych mogą również wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak zaczerwienienie skóry, suchość w ustach czy zaburzenia rytmu serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Uwiteus – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Uveitis to zapalenie błony naczyniowej oka obejmujące tęczówkę, ciało rzęskowe i naczyniówkę, które może prowadzić do trwałej utraty wzroku, zwłaszcza jeśli jest ciężkie lub nieleczone. Objawy obejmują ból, zaczerwienienie, zaburzenia widzenia, fotofobię oraz obecność mętów w polu widzenia. Etiologia jest zróżnicowana, z 50-70% przypadków idiopatycznych, ale może być związana z chorobami autoimmunologicznymi, infekcjami lub urazami. Uveitis klasyfikuje się na przednie, pośrednie, tylne oraz panuveitis, z różnym przebiegiem i rokowaniem. Diagnostyka opiera się na badaniu w lampie szczelinowej, pomiarze ciśnienia śródgałkowego, badaniach obrazowych (OCT, angiografia fluoresceinowa) oraz badaniach laboratoryjnych i radiologicznych w celu wykrycia chorób ogólnoustrojowych. Wymaga często interdyscyplinarnego podejścia, zwłaszcza w przypadkach złożonych.
acyklowir, azatiopryna, badanie okulistyczne, błona naczyniowa oka, cykloplegiki, cyklosporyna, diagnostyka okulistyczna, inhibitory TNF-alfa, jaskra, kortykosteroidy, lampa szczelinowa, leki biologiczne, leki immunosupresyjne, metotreksat, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, mykofenolan mofetylu, neowaskularyzacja, obrzęk plamki żółtej, odwarstwienie siatkówki, panuveitis, pośrednie zapalenie błony naczyniowej, przednie zapalenie błony naczyniowej, struktura oka, tylne zapalenie błony naczyniowej, uweitis, witrektomia, zaćma, zapalenie tęczówki - Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Wskazania do stosowania
Tropikamid, będący lekiem przeciwcholinergicznym, jest stosowany w okulistyce jako mydriatyk i cykloplegik. W Polsce dostępny jest w postaci kropli do oczu o stężeniach 0,5% (5 mg/ml) oraz 1% (10 mg/ml), które różnią się wskazaniami klinicznymi. Preparat 0,5% jest wykorzystywany głównie do wziernikowania dna oka, umożliwiając ocenę siatkówki, naczyniówki i tarczy nerwu wzrokowego, co jest kluczowe w diagnostyce retinopatii cukrzycowej, zwyrodnienia plamki, jaskry czy zmian naczyniowych. Stężenie 1% stosuje się przede wszystkim do porażenia akomodacji, co jest istotne w precyzyjnej ocenie refrakcji, zwłaszcza u dzieci i młodych dorosłych, oraz w diagnostyce różnicowej zaburzeń widzenia. Tropikamid znajduje także zastosowanie w stanach przed- i pooperacyjnych, gdzie zapewnia krótkotrwałe rozszerzenie źrenicy, niezbędne podczas zabiegów takich jak operacje zaćmy, witrektomia czy laseroterapia siatkówki.
badanie refrakcji, chirurgia okulistyczna, cykloplegiki, działanie przeciwcholinergiczne, fenylofefryna, jaskra, lidokaina, mięsień rzęskowy, operacja zaćmy, porażenie akomodacji, przednia komora oka, retinopatia cukrzycowa, rozszerzenie źrenicy, tarcza nerwu wzrokowego, tęczówka, witrektomia, wziernikowanie dna oka, zabieg laserowy siatkówki, zmiany naczyniowe siatkówki, znieczulenie wewnątrzgałkowe, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem