bilans azotu

Bilans azotu to stosunek pomiędzy ilością azotu przyjmowanego wraz z pożywieniem a ilością azotu wydalanego z organizmu. Jest kluczowym wskaźnikiem metabolizmu białek oraz ogólnego stanu odżywienia pacjenta.

Dodatni bilans azotu (kiedy więcej azotu jest przyjmowane niż wydalane) wskazuje na anabolizm, czyli budowanie tkanek, co jest charakterystyczne dla okresu wzrostu, ciąży, rekonwalescencji po chorobie lub intensywnego treningu. Ujemny bilans azotu świadczy o katabolizmie białek i może występować podczas głodzenia, chorób przewlekłych, stanów hiperkatabolitycznych, urazów czy operacji.

W praktyce klinicznej bilans azotu jest ważnym parametrem w ocenie stanu odżywienia pacjentów, szczególnie w przypadkach ciężkich chorób, leczenia żywieniowego czy monitorowania skuteczności terapii. Oblicza się go mierząc ilość azotu dostarczanego w diecie (białko) oraz wydalanego (głównie z moczem w postaci mocznika, ale także z kałem, potem i innymi wydzielinami).

Zaburzenia bilansu azotu mogą wystąpić w wielu stanach klinicznych, takich jak urazy wielonarządowe, sepsa, oparzenia, niewydolność nerek czy wątroby, a także w schorzeniach przewodu pokarmowego ograniczających wchłanianie białek. Prawidłowa ocena i monitorowanie bilansu azotu pozwala na optymalizację leczenia żywieniowego i poprawę rokowania pacjentów.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl