tioguanina
Tioguanina (6-tioguanina, 6-TG) to analog puryn, lek z grupy antymetabolitów stosowany w leczeniu nowotworów, szczególnie białaczek. Działa poprzez włączanie się do DNA komórek, co zaburza syntezę kwasów nukleinowych i prowadzi do śmierci komórki nowotworowej.
W praktyce klinicznej tioguanina jest najczęściej wykorzystywana w terapii ostrej białaczki szpikowej (AML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Lek podawany jest doustnie, a po wchłonięciu ulega metabolizmowi wątrobowemu z udziałem enzymu tiopurynometylotransferazy (TPMT), którego aktywność ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.
Do najważniejszych działań niepożądanych tioguaniny należą: mielosupresja (głównie leukopenia i trombocytopenia), hepatotoksyczność (w tym zagrażające życiu uszkodzenie naczyń wątrobowych, czyli choroba wenookluzyjną wątroby), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz zwiększone ryzyko infekcji. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz funkcji wątroby podczas leczenia.
Ze względu na profil bezpieczeństwa, tioguanina jest zazwyczaj stosowana w krótkoterminowych schematach terapeutycznych. W niektórych przypadkach, szczególnie w leczeniu chorób autoimmunologicznych jak nieswoiste zapalenia jelit, stosowana jest jako alternatywa dla azatiopryny czy 6-merkaptopuryny, gdy te leki nie są tolerowane przez pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 500 mg
Mesalazyna w preparacie Pentasa 500 mg wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie mesalazynę z lekami z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina), ze względu na zwiększone ryzyko mielosupresji, w tym leukopenii. Zaleca się regularne badania morfologii krwi oraz ewentualne dostosowanie dawkowania tych leków immunosupresyjnych. Ponadto, mesalazyna może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania wartości INR i potencjalnej korekty dawki warfaryny. Warto podkreślić, że mechanizmy tych interakcji nie są w pełni poznane, co podkreśla konieczność ostrożności klinicznej.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, charakterystyka produktu leczniczego, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, farmakokinetyka leku, interakcja lekowa, International Normalized Ratio, lek immunosupresyjny, leukopenia, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, podrażnienie błony śluzowej, przedłużone uwalnianie, tioguanina, układ krzepnięcia, warfaryna, wartość INR - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Przeciwwskazania stosowania
Tioguanina, dostępna w postaci tabletek Lanvis o dawce 40 mg, ma ograniczone bezwzględne przeciwwskazania do stosowania, co wynika z jej zastosowania w leczeniu ciężkich chorób nowotworowych, w tym białaczek. Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Tabletki zawierają 150 mg laktozy jednowodnej, co wymaga ostrożności u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu laktozy, takimi jak nietolerancja galaktozy, całkowity niedobór laktazy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Lanvis 40 mg
Przedawkowanie tioguaniny, substancji czynnej leku Lanvis 40 mg, prowadzi do istotnej mielosupresji, będącej głównym mechanizmem toksyczności, skutkującej pancytopenią, neutropenią, trombocytopenią oraz anemią. Toksyczność jest bardziej nasilona przy przewlekłym kumulacyjnym przedawkowaniu niż po jednorazowym przekroczeniu dawki. Objawy hematologiczne obejmują zmniejszenie liczby erytrocytów, leukocytów i płytek krwi, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień, a także może wymagać interwencji takich jak przetoczenia krwi i jej składników. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe dla wczesnego wykrycia i leczenia skutków mielotoksyczności.
anemia, antidotum, czynniki wzrostu, elementy morfotyczne krwi, erytrocyty, funkcja wątroby, hemoglobina, koncentrat krwinek czerwonych, leczenie przeciwinfekcyjne, leukocyty, mielosupresja, mielotoksyczność, morfologia krwi, neutrofile, neutropenia, pancytopenia, parametry hematologiczne, płytki krwi, przedawkowanie przewlekłe, przetoczenie krwi, substancja czynna, supresja szpiku kostnego, szpik kostny, tioguanina, trombocytopenia, trombocyty, układ krwiotwórczy, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Salofalk 500 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna preparatu Salofalk 500 mg, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami immunosupresyjnymi takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Mechanizm polega na hamowaniu przez mesalazynę enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT), co może prowadzić do nasilenia działania supresyjnego na szpik kostny. W związku z tym u pacjentów stosujących jednocześnie te leki zaleca się regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz dostosowanie dawki leków immunosupresyjnych w razie potrzeby. Ponadto, mesalazyna może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania INR i ewentualnej modyfikacji dawki warfaryny.
6-merkaptopuryna, alkohol cetylowy, azatiopryna, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, działanie niepożądane, działanie supresyjne, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, mesalazyna, metylotransferaza tiopurynowa, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, morfologia krwi, parametry krzepnięcia krwi, Salofalk, szpik kostny, tioguanina, TPMT, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Produkt leczniczy Pentasa, zawierający 1 g mesalazyny w granulacie o przedłużonym uwalnianiu, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji na sulfasalazynę oraz na występowanie ciężkich skórnych reakcji nadwrażliwości, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku pojawienia się wysypki, zmian na błonach śluzowych lub innych objawów nadwrażliwości, leczenie należy natychmiast przerwać. Ponadto, konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby (AlAT, AspAT) i nerek (stężenie kreatyniny, badania moczu) przed i w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami tych narządów. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z niewydolnością nerek, a w przypadku współistniejącego stosowania leków nefrotoksycznych zaleca się zwiększenie częstotliwości kontroli.
6-merkaptopuryna, AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, azatiopryna, ciężkie skórne działania niepożądane, kamica układu moczowego, mesalazyna, nefrotoksyczność mesalazyny, ostry ból brzucha, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, stężenie kreatyniny, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Produkt Pentasa (1 g/100 ml, zawiesina doodbytnicza) wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości i toksycznych zespołów skórnych (SCAR) takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). U pacjentów z historią działań niepożądanych po sulfasalazynie konieczna jest szczególna obserwacja pod kątem reakcji krzyżowych. W trakcie terapii należy natychmiast przerwać leczenie przy wystąpieniu ostrych objawów nietolerancji, takich jak skurczowe lub ostry ból brzucha, gorączka, silny ból głowy, rozległa wysypka skórna z towarzyszącym świądem. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, gdzie konieczne jest monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz stężenia kreatyniny i badania moczu, zwłaszcza na początku terapii. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek, a w trakcie leczenia należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków nefrotoksycznych lub zwiększyć częstotliwość kontroli parametrów nerkowych.
6-merkaptopuryna, aminotransferazy, astma oskrzelowa, azatiopryna, badanie moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie nefrotoksyczne, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, mesalazyna, nadwrażliwość serca, ostry ból brzucha, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Lanvis 40 mg
Tioguanina, substancja czynna produktu Lanvis, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczepienia szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje są przeciwwskazane ze względu na ryzyko uogólnionej infekcji. Jednoczesne stosowanie tioguaniny z innymi lekami mielotoksycznymi lub radioterapią zwiększa ryzyko mielosupresji, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych i ewentualnej modyfikacji dawkowania. W przeciwieństwie do merkaptopuryny i azatiopryny, allopurynol nie wymaga redukcji dawki tioguaniny. Pochodne aminosalicylanów (olsalazyna, mesalazyna, sulfasalazyna) hamują enzym TPMT, co może zwiększać stężenie aktywnych metabolitów tioguaniny i ryzyko mielosupresji, dlatego zalecana jest ostrożność i monitorowanie hematologiczne.
allopurynol, azatiopryna, chemioterapia skojarzona, cytostatyk, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hepatotoksyczne, działanie immunosupresyjne, hepatotoksyczność, hiperurykemia, hiperurykozuria, kwas moczowy, lek mielotoksyczny, martwica centralna zrazików wątroby, merkaptopuryna, mesalazyna, metylotransferaza tiopurynowa, mielosupresja, morfologia krwi, nefropatia moczanowa, olsalazyna, parametry hematologiczne, radioterapia, sulfasalazyna, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, tioguanina, tiopuryna, uogólniona infekcja - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Leczenie mesalazyną (Pentasa) wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym reakcji skórnych typu SCAR (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii po pojawieniu się pierwszych objawów, takich jak wysypka czy zmiany na błonach śluzowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią nadwrażliwości na sulfasalazynę, zaburzeniami czynności wątroby (monitorowanie AlAT i AspAT), nerek (kontrola stężenia kreatyniny i badania moczu) oraz u osób przyjmujących leki immunosupresyjne (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina), ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i zaburzeń hematologicznych. W trakcie terapii konieczne jest regularne wykonywanie badań kontrolnych: pierwsze po 14 dniach, następnie 2-3 razy co 4 tygodnie, a przy stabilnych wynikach co 3 miesiące.
6-merkaptopuryna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astma oskrzelowa, azatiopryna, badanie spirometryczne, ciężkie skórne działanie niepożądane, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, mesalazyna, morfologia krwi z rozmazem, nefrotoksyczność mesalazyny, ostry ból brzucha, pochodna kwasu salicylowego, reakcja nadwrażliwości, skurczowy ból brzucha, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne tioguaniny, substancji czynnej preparatu Lanvis, wskazują na istotny potencjał mutagenny i rakotwórczy związany z jej mechanizmem działania na poziomie molekularnym. Tioguanina inkorporuje się do DNA komórkowego, zaburzając jego replikację, co jest podstawą jej działania przeciwnowotworowego, ale jednocześnie stanowi ryzyko indukcji mutacji i inicjacji procesów nowotworowych. Dane te podkreślają konieczność szczegółowej oceny bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście długotrwałego stosowania leku Lanvis.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Podczas terapii produktem Pentasa 4 g należy wdrożyć ścisły nadzór u pacjentów z historią działań niepożądanych po sulfasalazynie. Szczególną uwagę zwraca się na wczesne wykrywanie ciężkich reakcji skórnych (SCAR), takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia mesalazyny przy pierwszych objawach (wysypka, zmiany na błonach śluzowych). Ponadto, terapia powinna być przerwana w przypadku wystąpienia ostrych objawów nietolerancji, takich jak skurczowe bóle brzucha, ostry ból brzucha, gorączka, silny ból głowy oraz wysypka. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest monitorowanie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), a u osób z ryzykiem nefrotoksyczności – regularne badania parametrów nerkowych, w tym stężenia kreatyniny i badania moczu. Współistniejące stosowanie leków nefrotoksycznych wymaga zwiększonej częstotliwości kontroli.
6-merkaptopuryna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, astma oskrzelowa, azatiopryna, badanie fizykochemiczne moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, czynność wątroby, działanie nefrotoksyczne, kamica układu moczowego, mesalazyna, obraz elektrokardiograficzny, ostry ból brzucha, palpitacje, parametry wątrobowe, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, stężenie kreatyniny, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia hematologiczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lanvis 40 mg
Lanvis, zawierający 40 mg tioguaniny, jest lekiem cytotoksycznym o potencjalnym działaniu teratogennym, co stanowi istotny czynnik ryzyka w terapii pacjentek w wieku rozrodczym. Szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy ryzyko teratogenności jest najwyższe, zaleca się unikanie stosowania tioguaniny, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne zagrożenia dla płodu. Lekarz powinien przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentki o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii. Rekomendacje te dotyczą również mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę, co jest standardem w przypadku terapii cytotoksycznych.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Asamax 250 250 mg
Mesalazyna, substancja czynna preparatów Asamax 250 i Asamax 500, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami immunosupresyjnymi takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Współstosowanie tych leków zwiększa ryzyko mielosupresji, co jest związane z hamowaniem enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT) i wzrostem stężenia aktywnych metabolitów tiopuryn, prowadząc do leukopenii, trombocytopenii i anemii. W przypadku terapii skojarzonej zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi oraz rozważenie redukcji dawki leków immunosupresyjnych. Ponadto, mesalazyna może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki warfaryny.
6-merkaptopuryna, anemia, Asamax, azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, INR, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, metylotransferaza tiopurynowa, morfologia krwi, pancytopenia, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, podrażnienie przewodu pokarmowego, supresja szpiku kostnego, tabletka dojelitowa, tioguanina, trombocytopenia, warfaryna, wskaźniki wątrobowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lanvis 40 mg
Lanvis, zawierający tioguaninę w dawce 40 mg na tabletkę, jest lekiem cytotoksycznym stosowanym głównie w terapii ostrych białaczek: ostrej białaczki szpikowej (AML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Tioguanina, jako analog puryn, hamuje syntezę DNA i RNA w komórkach nowotworowych, co prowadzi do zahamowania proliferacji niedojrzałych komórek mieloidalnych w AML oraz limfoblastów w ALL. Lek jest integralnym składnikiem wielolekowych protokołów indukujących remisję oraz faz konsolidacji i intensyfikacji terapii, wykazując synergistyczne działanie z innymi cytostatykami. Tabletki Lanvis są białe lub kremowe, okrągłe, z rowkiem dzielącym i nadrukiem „T40”, zawierają 150 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
analog puryny, cytostatyk, faza konsolidacji, intensyfikacja terapii, komórka mieloidalna, krew obwodowa, laktoza jednowodna, leczenie konsolidacyjne, lek cytotoksyczny, limfoblast, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, protokół wielolekowy, remisja choroby, synteza DNA, szpik kostny, terapia wielolekowa, terapia wspomagająca, tioguanina - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lanvis 40 mg
Tioguanina, substancja czynna preparatu Lanvis 40 mg, nie posiada jednoznacznych danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Charakterystyka Produktu Leczniczego nie wskazuje na potencjalne ryzyko związane z tymi czynnościami, a właściwości farmakologiczne tioguaniny nie sugerują bezpośredniego negatywnego wpływu na sprawność psychomotoryczną. Mimo to, ze względu na poważny charakter schorzeń leczonych tioguaniną oraz możliwe interakcje z innymi lekami stosowanymi w terapii skojarzonej, lekarz powinien poinformować pacjenta o braku jednoznacznych danych i zalecić ostrożność, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, edukacja terapeutyczna, farmakologia tioguaniny, farmakoterapia, interakcja lekowa, pojazd mechaniczny, terapia skojarzona, tioguanina, urządzenie mechaniczne, właściwość farmakologiczna, zdarzenie niepożądane, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 1 g
Produkt leczniczy Pentasa (mesalazyna) 1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami z grupy tiopuryn, takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Równoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do nasilenia działania mielosupresyjnego, co manifestuje się zwiększoną częstością supresji szpiku kostnego. Zaleca się systematyczne monitorowanie morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby leukocytów, oraz odpowiednie dostosowanie dawkowania tiopuryn w celu minimalizacji ryzyka hematologicznych działań niepożądanych. Ponadto, mesalazyna może potencjalnie osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania parametrów krzepnięcia, w tym międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR), u pacjentów poddawanych takiej terapii skojarzonej.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, INR, krwinki białe, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, mesalazyna, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, Pentasa, przedłużone uwalnianie, supresja szpiku kostnego, tioguanina, tiopuryny, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Merkaptopuryna jest lekiem cytotoksycznym wymagającym rozpoczęcia terapii w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych poradniach pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza. Jej działanie mielosupresyjne prowadzi do zahamowania czynności szpiku kostnego, manifestującego się leukopenią, trombocytopenią i rzadziej niedokrwistością. W fazie indukcji remisji konieczne jest codzienne monitorowanie morfologii krwi, a w trakcie leczenia podtrzymującego częstotliwość kontroli hematologicznych powinna być dostosowana do stanu klinicznego pacjenta. W przypadku znacznego spadku leukocytów i płytek należy natychmiast przerwać terapię, gdyż mielosupresja może postępować po odstawieniu leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wrodzonym niedoborem enzymu TPMT, u których zaleca się redukcję dawki do 25% standardowej, aby uniknąć gwałtownego zahamowania czynności szpiku. Ponadto, jednoczesne stosowanie leków hamujących TPMT (olsalazyna, mesalazyna, sulfasalazyna) zwiększa ryzyko mielosupresji.
AlAT, antybiotykoterapia profilaktyczna, AspAT, bilirubina, hepatotoksyczność, hiperurykemia, indukcja remisji, kwas moczowy, lek cytotoksyczny, leukocyty, leukopenia, merkaptopuryna, metylotransferaza tiopurynowa, mielosupresja, morfologia krwi, nefropatia moczanowa, niedobór laktazy, niedobór TPMT, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, oporność krzyżowa, ostra białaczka szpikowa, płytki krwi, substancja cytotoksyczna, szpik kostny, tioguanina, trombocytopenia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Salaza 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna preparatu Salaza 500 mg, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić podczas terapii, mimo braku specyficznych badań interakcji dla tego preparatu. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania mesalazyny z lekami nefrotoksycznymi, takimi jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz azatiopryna, ze względu na ryzyko nasilenia nefrotoksyczności i mielosupresji. W przypadku azatiopryny, 6-merkaptopuryny i tioguaniny konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi obwodowej oraz rozważenie modyfikacji dawkowania. Mesalazyna może również osłabiać działanie doustnych antykoagulantów, zwłaszcza warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania INR w celu zapobiegania powikłaniom zakrzepowo-zatorowym.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklosporyna, doustny antykoagulant, działanie nefrotoksyczne, hamowanie szpiku kostnego, hepatotoksyczność, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, podrażnienie błony śluzowej, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, Salaza, takrolimus, tioguanina, trombocytopenia, układ krzepnięcia, uszkodzenie nerek, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wskaźnik INR, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Salofalk 1 g 1000 mg
Produkt leczniczy Salofalk 1 g, zawierający 1 g mesalazyny w czopkach, wymaga szczególnej uwagi pod kątem interakcji lekowych, mimo braku specyficznych badań dla tego preparatu. Istotne jest monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie leki immunosupresyjne, takie jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna i tioguanina, ze względu na ryzyko nasilenia działania hamującego czynność szpiku kostnego, co może prowadzić do cytopenii (leukopenii, neutropenii, trombocytopenii). Ponadto, mesalazyna może zwiększać przeciwzakrzepowy efekt warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki. Zaleca się także ograniczenie spożycia alkoholu, który może nasilać podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego i pogarszać przebieg choroby zapalnej jelit.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, cytopenia, efekt terapeutyczny, glikokortykosteroid, INR, krzepnięcie krwi, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, NLPZ, Salofalk, szpik kostny, tioguanina, trombocytopenia, warfaryna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lanvis 40 mg
Lek Lanvis zawierający 40 mg tioguaniny jest obarczony ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Najpoważniejszym i bardzo często występującym powikłaniem jest niewydolność szpiku kostnego, wymagająca regularnego monitorowania morfologii krwi. Często obserwuje się także zapalenie jamy ustnej oraz inne zaburzenia przewodu pokarmowego, a rzadziej martwicze zapalenie jelit. Hepatotoksyczność jest istotnym problemem, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania tioguaniny, manifestującym się bardzo często chorobą zarostową żył wątrobowych, hiperbilirubinemią, hepatomegalią, wodobrzuszem oraz nadciśnieniem wrotnym z powikłaniami takimi jak splenomegalia, żylaki przełyku i małopłytkowość. W badaniach laboratoryjnych często stwierdza się podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, fosfatazy alkalicznej i gamma-glutamylotransferazy oraz żółtaczkę. Rzadko dochodzi do martwicy wątroby, w tym martwicy centralnej zrazików wątroby, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka jak alkohol czy stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.
chemioterapia skojarzona, choroba zarostowa żył wątrobowych, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, hiperurykozuria, małopłytkowość, martwica wątroby, martwicze zapalenie jelit, morfologia krwi, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, niewydolność szpiku kostnego, peliosis hepatis, splenomegalia, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, włóknienie wrotne, wodobrzusze, zaburzenia przewodu pokarmowego, zapalenie jamy ustnej, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Interakcje leku – Salofalk 1000 mg
Mesalazyna w postaci preparatu Salofalk granulat o przedłużonym uwalnianiu wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Laktuloza oraz inne środki obniżające pH stolca mogą zmniejszać uwalnianie mesalazyny z granulatu, co potencjalnie obniża jej działanie terapeutyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie mesalazyny z lekami immunosupresyjnymi takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna i tioguanina, które mogą nasilać mielosupresję, zwiększając ryzyko leukopenii, neutropenii i trombocytopenii. Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi u pacjentów przyjmujących te kombinacje leków. Ponadto, mesalazyna może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki antykoagulantu.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie przeciwzakrzepowe, flora bakteryjna jelita, granulat o przedłużonym uwalnianiu, hepatotoksyczność, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, laktuloza, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, morfologia krwi, neutropenia, pH stolca, tioguanina, trombocytopenia, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Produkt leczniczy Pentasa 2g, zawierający mesalazynę w postaci granulatu o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczegółowego monitorowania klinicznego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji na sulfasalazynę oraz na objawy ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku wystąpienia skurczowych lub ostrych bólów brzucha, gorączki, silnego bólu głowy czy wysypki, terapia powinna zostać natychmiast przerwana. Monitorowanie funkcji wątroby (AlAT, AspAT) oraz nerek (stężenie kreatyniny, badanie moczu) jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami tych narządów lub przyjmujących leki nefrotoksyczne. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z niewydolnością nerek.
6-merkaptopuryna, AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, azatiopryna, ciężkie skórne działania niepożądane, kamica układu moczowego, mesalazyna, nadwrażliwość na mesalazynę, nieprawidłowa morfologia krwi, ostra nietolerancja, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, stężenie kreatyniny, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Interakcje
Mesalazyna wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają szczególne znaczenie kliniczne w terapii pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. Najważniejsze z nich dotyczą leków immunosupresyjnych z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina), gdzie mesalazyna hamuje metylotransferazę tiopurynową, zwiększając ryzyko mielosupresji. Zaleca się regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, zwłaszcza leukocytów i trombocytów, oraz dostosowanie dawkowania tiopuryn. Ponadto, mesalazyna może wpływać na działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, z możliwym zarówno zmniejszeniem, jak i zwiększeniem efektu, co wymaga ścisłej kontroli czasu protrombinowego. Interakcje z lekami nefrotoksycznymi (NLPZ, azatiopryna) zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek, a u pacjentów z cukrzycą mesalazyna może nasilać hipoglikemiczne działanie pochodnych sulfonylomocznika, co wymaga monitorowania glikemii.
amoksycylina, azatiopryna, czas protrombinowy, dyskrazja krwi, działanie diuretyczne, działanie natriuretyczne, działanie tuberkulostatyczne, furosemid, glikokortykosteroid, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, merkaptopuryna, mesalazyna, metotreksat, metronidazol, metylotransferaza tiopurynowa, mielosupresja, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność szpiku kostnego, parametry hematologiczne, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, ryfampicyna, spironolakton, sulfametoksazol, sulfinpirazon, tioguanina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 1 g/100 ml
Mesalazyna, zawarta w produkcie Pentasa (1 g/100 ml, zawiesina doodbytnicza), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina). Równoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko mielosupresji, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza liczby leukocytów, oraz dostosowywania dawek tiopuryn w zależności od wyników badań. Wysoki poziom ważności tej interakcji podkreśla konieczność częstszych wizyt kontrolnych i ścisłej obserwacji pacjentów, aby zapobiec powikłaniom hematologicznym, takim jak zwiększone ryzyko infekcji.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie przeciwzakrzepowe, krwinki białe, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, podrażnienie błony śluzowej, powikłania hematologiczne, terapia skojarzona, tioguanina, tiopuryny, warfaryna, zawiesina doodbytnicza - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Dawkowanie i sposób podawania
Tioguanina jest stosowana doustnie w krótkotrwałych cyklach, głównie na etapie poprzedzającym leczenie podtrzymujące, ze względu na wysokie ryzyko hepatotoksyczności. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 100-200 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w tabletkach po 40 mg. Dawkowanie u dzieci jest zbliżone do dawek dorosłych, przeliczone na powierzchnię ciała, natomiast u osób w podeszłym wieku nie ma specjalnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby konieczne jest rozważenie redukcji dawki, dostosowanej do stopnia niewydolności. Wchłanianie tioguaniny może być zmienne, a stężenie w osoczu obniża się w przypadku wymiotów lub podania leku z posiłkiem, co należy uwzględnić w planowaniu terapii.
działanie toksyczne, genotyp i fenotyp TPMT, hepatotoksyczność, leczenie podtrzymujące, lek cytotoksyczny, leukopenia, łysienie, mutacja genu NUDT15, ostra białaczka, powierzchnia ciała, rasa azjatycka, S-metylotransferaza tiopuryny, tioguanina, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 1 g
Mesalazyna, substancja czynna preparatu Pentasa, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina), które mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka mielosupresji manifestującej się leukopenią i trombocytopenią. W związku z tym zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi co 1-2 tygodnie na początku terapii oraz dostosowanie dawkowania tiopuryn w przypadku wystąpienia działań niepożądanych. Ponadto, mesalazyna może potencjalnie osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co wymaga monitorowania parametrów koagulologicznych (INR) i obserwacji klinicznej pacjentów. Warto podkreślić, że dowody naukowe dotyczące tej interakcji są ograniczone i niejednoznaczne.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, choroba zapalna jelit, doustny antykoagulant, dysfagia, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, krwinka biała, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia i trombocytopenia, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, parametr koagulologiczny, terapia skojarzona, tioguanina, tiopuryna, wskaźnik INR, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 2 g
Produkt leczniczy Pentasa (mesalazyna) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami z grupy tiopuryn, takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Jednoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko mielosupresji, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby leukocytów. W razie potrzeby konieczne jest dostosowanie dawkowania tiopuryn, aby zminimalizować ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Ponadto, mesalazyna może potencjalnie osłabiać działanie przeciwkrzepliwe warfaryny, co wskazuje na konieczność monitorowania parametrów krzepnięcia (INR) i ewentualnej korekty dawki warfaryny.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Lanvis 40 mg
Lanvis to produkt leczniczy w postaci tabletek zawierających 40 mg tioguaniny, substancji cytotoksycznej stosowanej w terapii onkologicznej. Tabletki są białe lub kremowe, okrągłe, obustronnie wypukłe, z rowkiem dzielącym i nadrukiem „T40” na górnej stronie. Oprócz substancji czynnej, zawierają laktozę jednowodną (150 mg/tabletkę), skrobię ziemniaczaną, gumę arabską, kwas stearynowy oraz magnezu stearynian jako substancje pomocnicze. Produkt jest pakowany w butelki ze szkła oranżowego po 25 tabletek, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, w suchym i zacienionym miejscu, z okresem ważności 5 lat od daty produkcji.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Asamax 250 250 mg
Mesalazyna, substancja czynna preparatów Asamax 250 i Asamax 500 (250 mg i 500 mg w postaci czopków), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami immunosupresyjnymi takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna oraz tioguanina. Współstosowanie tych leków może nasilać ich działanie mielosupresyjne, prowadząc do ryzyka supresji szpiku kostnego manifestującej się pancytopenią, leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i anemią. Zaleca się ścisłe monitorowanie morfologii krwi oraz dostosowanie dawki immunosupresantów w razie potrzeby. Ponadto mesalazyna może obniżać skuteczność przeciwzakrzepową warfaryny, co wymaga regularnego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki warfaryny.
6-merkaptopuryna, anemia, Asamax, azatiopryna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, hepatotoksyczność, INR, krwawienie z przewodu pokarmowego, krzepnięcie krwi, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, morfologia krwi, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pancytopenia, parametr morfologiczny, supresja szpiku kostnego, tioguanina, trombocytopenia, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Właściwości farmakokinetyczne
Tioguanina, aktywny składnik leku Lanvis (40 mg), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie radioaktywności w osoczu osiąga się po 8-10 godzinach, natomiast po dożylnym podaniu dawki 1-1,2 g/m² maksymalne stężenia 6-tioguaniny wynoszą 61-118 nmol/ml. Po podaniu doustnym dawki 100 mg/m² maksymalne stężenie w osoczu wynosi 0,03-0,94 nmol/ml i pojawia się po 2-4 godzinach, z obniżeniem wartości przy jednoczesnym spożyciu pokarmu lub wymiotach. Eliminacja tioguaniny przebiega dwufazowo z okresem półtrwania 3 godziny (faza początkowa) i 5,9 godziny (faza końcowa). Tioguanina przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co potwierdzono u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną po ciągłej infuzji dożylnej 20 mg/m²/godz. przez 24 godziny.
deaminaza guaniny, fosforybozylotransferaza hipoksantynowo-guaninowa, HPLC, Lanvis, leukopenia, łysienie, metylotransferaza tiopurynowa, model dwukompartmentowy, nukleotydy tioguaniny, oksydaza aldehydowa, oksydaza ksantynowa, ostra białaczka limfoblastyczna, płyn mózgowo-rdzeniowy, tioguanina, tiopuryna, TPMT, wysokosprawna chromatografia cieczowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lanvis 40 mg
Lanvis (tioguanina) w dawce 40 mg jest przeciwwskazany jedynie u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, co stanowi jedyne bezwzględne przeciwwskazanie. Ze względu na ciężki charakter chorób onkologicznych i hematologicznych, w których stosuje się tioguaninę, korzyści terapeutyczne zazwyczaj przewyższają potencjalne ryzyko. Tabletki zawierają 150 mg laktozy jednowodnej, co wymaga ostrożności u pacjentów z rzadkimi zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
choroba hematologiczna, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, laktoza jednowodna, Lanvis, lek cytotoksyczny, mielosupresja, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, radioterapia, reakcja alergiczna, schorzenie onkologiczne, tioguanina, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Salofalk 4 g/60 ml
Produkt leczniczy Salofalk w postaci zawiesiny doodbytniczej 4 g/60 ml, zawierający mesalazynę, nie był przedmiotem specyficznych badań interakcji lekowych, jednak zidentyfikowano istotne klinicznie interakcje. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi takimi jak azatiopryna, 6-merkaptopuryna i tioguanina, gdzie mesalazyna może nasilać ich działanie supresyjne na szpik kostny, zwiększając ryzyko mielosupresji (leukopenii, trombocytopenii, anemii). Wymaga to ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Ponadto, mesalazyna może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny, co uzasadnia kontrolę wskaźnika INR podczas terapii. Zaleca się także ostrożność w stosowaniu z lekami nefrotoksycznymi i hepatotoksycznymi, ze względu na potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek i wątroby, odpowiednio monitorując funkcje nerek i wątroby.
6-merkaptopuryna, anemia, azatiopryna, działanie niepożądane leku, działanie supresyjne, INR, lek hepatotoksyczny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, parametry hematologiczne, szpik kostny, tioguanina, trombocytopenia, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wskaźnik krzepnięcia, zaburzenie czynności nerek, zapalenie jelita grubego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pentasa
Podczas terapii produktem Pentasa (mesalazyna) konieczne jest wdrożenie ścisłego monitoringu pacjentów pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza u osób z historią reakcji na sulfasalazynę. Należy zwracać szczególną uwagę na ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia przy pierwszych objawach (wysypka, zmiany na błonach śluzowych). Wskazane jest również monitorowanie funkcji wątroby (AlAT, AspAT) oraz nerek (stężenie kreatyniny, badania moczu) przed i w trakcie terapii, ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i hepatotoksyczności. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W przypadku wystąpienia ostrych objawów nietolerancji, takich jak skurczowe lub ostry ból brzucha, gorączka, silny ból głowy czy wysypka, leczenie należy bezzwłocznie przerwać.
6-merkaptopuryna, AlAT AspAT, astma oskrzelowa, azatiopryna, badanie fizykochemiczne moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, mesalazyna, nadwrażliwość, rozmaz krwi obwodowej, skurczowy ból brzucha, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydolność wątroby, zaburzenia składu krwi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności płuc, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lanvis
Tioguanina jest cytotoksycznym lekiem stosowanym wyłącznie pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym toksycznego uszkodzenia wątroby i mielosupresji. Szczególnie niezalecane jest stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje u pacjentów w trakcie i do co najmniej 3 miesięcy po zakończeniu terapii. Tioguanina nie powinna być stosowana w długotrwałych schematach leczenia podtrzymującego z uwagi na wysokie ryzyko uszkodzenia śródbłonka naczyń wątroby, manifestującego się zespołem zamknięcia żył wątrobowych (hiperbilirubinemia, hepatomegalia, wodobrzusze) oraz objawami nadciśnienia wrotnego (splenomegalia, małopłytkowość, żylaki przełyku). W badaniach histopatologicznych obserwuje się stwardnienie wątrobowo-wrotne, guzowaty rozrost regeneracyjny, peliosis hepatis oraz włóknienie okołowrotne. W przypadku pojawienia się objawów toksycznego uszkodzenia wątroby konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, co może prowadzić do odwracalności zmian.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba reumatyczna, choroba zapalna jelit, depresja szpiku kostnego, działanie mielosupresyjne, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, immunosupresja, lek cytostatyczny, leukocytopenia, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mesalazyna, mutacja NUDT15, nadciśnienie wrotne, neutropenia, niedobór TPMT, niedokrwistość, olsalazyna, ostra białaczka limfoblastyczna, peliosis hepatis, retencja płynów, S-metylotransferaza tiopuryny, splenomegalia, środek cytotoksyczny, stwardnienie wątrobowo-wrotne, sulfasalazyna, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, uszkodzenie śródbłonka naczyń, włóknienie okołowrotne wątroby, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół zamknięcia żył wątrobowych, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Interakcje
Tioguanina, substancja czynna leku Lanvis, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są synergistyczne działania mielotoksyczne przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mielotoksycznych lub radioterapii, co zwiększa ryzyko ciężkiej niewydolności szpiku kostnego. Hamowanie enzymu metylotransferazy tiopuryny (TPMT) przez pochodne aminosalicylanów (olsalazyna, mesalazyna, sulfasalazyna) może prowadzić do wzrostu stężenia aktywnych metabolitów tioguaniny i zwiększonej toksyczności. W przeciwieństwie do innych tiopuryn, allopurynol nie wymaga modyfikacji dawkowania tioguaniny. Ponadto, ze względu na immunosupresyjne działanie tioguaniny, stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje jest przeciwwskazane podczas terapii.
allopurynol, anemia, azatiopryna, działanie hepatotoksyczne, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, hiperurykozuria, immunosupresja, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, lek immunosupresyjny, lek mielotoksyczny, małopłytkowość, martwica centralna zrazików wątroby, merkaptopuryna, mesalazyna, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, morfologia krwi, nefropatia moczanowa, neutropenia, niewydolność szpiku kostnego, odpowiedź immunologiczna, olsalazyna, sulfasalazyna, supresja szpiku kostnego, szczepionka żywa, tioguanina, układ odpornościowy, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mercaptopurinum VIS
Merkaptopuryna jest cytotoksycznym lekiem stosowanym pod ścisłym nadzorem specjalistycznym, ze względu na ryzyko mielosupresji manifestującej się leukopenią, trombocytopenią i rzadziej niedokrwistością. W trakcie indukcji remisji zaleca się codzienne monitorowanie morfologii krwi, a w fazie leczenia podtrzymującego regularne badania hematologiczne dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. W przypadku znacznego spadku leukocytów i płytek krwi konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii, gdyż supresja szpiku może się nasilać nawet po odstawieniu leku. U pacjentów z niedoborem enzymu TPMT dawkę merkaptopuryny należy zmniejszyć do 25% standardowej, aby uniknąć ciężkiej mielosupresji. Dodatkowo, interakcje z lekami hamującymi TPMT (np. olsalazyna, mesalazyna, sulfasalazyna) wymagają szczególnej ostrożności i dostosowania dawki.
AlAT, antybiotykoterapia profilaktyczna, AspAT, bilirubina, hepatotoksyczność, indukcja remisji, kwas moczowy, lek cytotoksyczny, leukopenia, merkaptopuryna, mesalazyna, metylotransferaza tiopurynowa, mielosupresja, morfologia krwi, nefropatia moczanowa, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, olsalazyna, ostra białaczka szpikowa, sulfasalazyna, szpik kostny, tioguanina, trombocytopenia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Asamax 500 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna leku Asamax 500, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, szczególnie z lekami immunosupresyjnymi z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina), co może prowadzić do nasilenia mielosupresji i zwiększonego ryzyka leukopenii, neutropenii, trombocytopenii oraz pancytopenii. Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi oraz ewentualną modyfikację dawkowania tych leków. Ponadto, mesalazyna może obniżać skuteczność przeciwzakrzepowego działania warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania wskaźnika INR i dostosowania dawki warfaryny w celu zapobiegania ryzyku zakrzepicy. W przypadku jednoczesnego stosowania z lekami nefrotoksycznymi i hepatotoksycznymi istnieje ryzyko addytywnego uszkodzenia nerek i wątroby, co wymaga monitorowania funkcji tych narządów oraz zachowania ostrożności w terapii.
6-merkaptopuryna, antykoagulacja, Asamax, azatiopryna, choroba wątroby, choroba zapalna jelit, cytopenia, działanie mielosupresyjne, hepatotoksyczność, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek nefrotoksyczny, leki immunosupresyjne, leki przeciwzakrzepowe, leukopenia, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutropenia, pancytopenia, parametry hematologiczne, supresja szpiku kostnego, tioguanina, tiopuryna, trombocytopenia, upośledzenie funkcji nerek, warfaryna, wskaźnik INR, zakrzepica - Leksykon leków
Interakcje leku – Pentasa 1 g
Mesalazyna (Pentasa 1 g, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami immunosupresyjnymi z grupy tiopuryn (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, tioguanina). Jednoczesne stosowanie tych leków zwiększa ryzyko mielosupresji, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby leukocytów, najlepiej co 2-4 tygodnie na początku terapii, a następnie co 1-3 miesiące. W razie potrzeby konieczne jest dostosowanie dawkowania tiopuryn. Ponadto, mesalazyna może potencjalnie osłabiać działanie przeciwkrzepliwe warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania INR, zwłaszcza na początku terapii lub po zmianie dawkowania. Interakcje z alkoholem nie są jednoznacznie opisane, jednak zaleca się unikanie spożycia alkoholu ze względu na ryzyko nasilenia objawów chorób zapalnych jelit i potencjalne podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, choroba zapalna jelit, działanie mielosupresyjne, działanie przeciwkrzepliwe, INR, krwinki białe, lek immunosupresyjny, lek przeciwkrzepliwy, leukocyt, mesalazyna, morfologia krwi, parametry krzepnięcia, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tioguanina, tiopuryna, warfaryna, zapalenie jelita - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Tioguanina, substancja czynna produktu leczniczego Lanvis (tabletki 40 mg), nie wykazuje udokumentowanego wpływu na zdolności psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Mechanizm działania tioguaniny nie sugeruje oddziaływania na ośrodkowy układ nerwowy w sposób mogący zaburzać koncentrację, koordynację wzrokowo-ruchową czy inne funkcje kluczowe dla tych czynności. Niemniej jednak, ze względu na możliwość indywidualnych reakcji na leczenie, w tym wystąpienia działań niepożądanych takich jak zmęczenie, senność czy zawroty głowy, zaleca się ostrożność, zwłaszcza na początku terapii lub przy zmianie dawkowania. W przypadku pojawienia się objawów mogących wpływać na sprawność psychomotoryczną, pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ustąpienia symptomów.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Salaza 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna produktu Salaza 500 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Istotne jest ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (np. warfarynę), ze względu na osłabienie działania przeciwzakrzepowego mesalazyny. Ponadto, mesalazyna może nasilać hipoglikemizujące działanie pochodnych sulfonylomocznika, co wymaga regularnej kontroli glikemii. W przypadku terapii łączonej z lekami urykozurycznymi (probenecyd, sulfinpyrazon) obserwuje się antagonizm działania, co może obniżać skuteczność leczenia dny moczanowej. Interakcje z furosemidem zwiększają ryzyko toksyczności salicylanów, dlatego zaleca się redukcję dawki mesalazyny i monitorowanie funkcji nerek. Dodatkowo, mesalazyna osłabia natriuretyczne działanie spironolaktonu, co może wpływać na kontrolę ciśnienia tętniczego i gospodarkę elektrolitową.
6-merkaptopuryna, azatiopryna, czynność szpiku kostnego, dna moczanowa, dyskrazja krwi, działanie hipoglikemizujące, działanie natriuretyczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie urykozuryczne, furosemid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas moczowy, laktuloza, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, liczba leukocytów, mesalazyna, metotreksat, metylotransferaza tiopurynowa, morfologia krwi, niesterydowy lek przeciwzapalny, NLPZ, parametr krzepnięcia, parametry elektrolitowe, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, spironolakton, środek przeczyszczający, stężenie glukozy we krwi, sulfinpyrazon, supresja szpiku kostnego, tabletka dojelitowa, tioguanina, toksyczność salicylanów, transporter nerkowy, trombocyt, warfaryna, wydalanie nerkowe