potrójnie negatywny rak piersi
Potrójnie negatywny rak piersi (TNBC – Triple Negative Breast Cancer) to podtyp raka piersi charakteryzujący się brakiem ekspresji receptorów estrogenowych (ER), progesteronowych (PR) oraz brakiem nadekspresji receptora HER2. Stanowi około 15-20% wszystkich przypadków raka piersi i jest uznawany za jeden z najbardziej agresywnych podtypów.
TNBC występuje częściej u młodszych kobiet, przed menopauzą, oraz u kobiet z mutacją genu BRCA1. Charakteryzuje się szybkim wzrostem, wysokim stopniem złośliwości histologicznej (G3) i wyższym ryzykiem przerzutów odległych, szczególnie do płuc i mózgu. Ponadto, nawroty choroby często występują w ciągu pierwszych 3-5 lat od diagnozy.
Leczenie potrójnie negatywnego raka piersi stanowi wyzwanie ze względu na brak molekularnych celów terapeutycznych. Podstawą terapii pozostaje chemioterapia, szczególnie schematy zawierające antracykliny i taksany. W ostatnich latach pojawiły się nowe opcje terapeutyczne, takie jak inhibitory PARP dla pacjentek z mutacjami BRCA1/2 oraz immunoterapia (pembrolizumab) w skojarzeniu z chemioterapią dla pacjentek z ekspresją PD-L1.
Rokowanie w TNBC jest gorsze w porównaniu do innych podtypów raka piersi, jednak osiągnięcie całkowitej odpowiedzi patologicznej (pCR) po chemioterapii neoadjuwantowej wiąże się z poprawą przeżycia. Badania kliniczne nad nowymi terapiami celowanymi oraz stratyfikacja molekularna TNBC na dalsze podtypy mogą przyczynić się do poprawy wyników leczenia w przyszłości.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Podejrzane guzy piersi – Objawy
Podejrzane guzy piersi, choć w około 80% przypadków są łagodne, wymagają dokładnej diagnostyki ze względu na ryzyko raka piersi, szczególnie u kobiet w wieku reprodukcyjnym. Charakterystyczne cechy łagodnych guzów to miękka, elastyczna konsystencja, dobrze odgraniczone i ruchome pod palcami, często bolesne i zmienne w cyklu miesiączkowym (np. torbiele, włókniakogruczolaki). Z kolei guzy podejrzane o złośliwość są twarde, nieregularne, słabo odgraniczone, mało ruchome, zwykle niebolesne i niezmienne w cyklu, z tendencją do powiększania się. Lokalizacja raka piersi najczęściej obejmuje górno-zewnętrzną ćwiartkę piersi (około 50% przypadków). Dodatkowe objawy alarmowe to zmiany skórne (np. „skórka pomarańczowa”, wciągnięcie skóry), zmiany brodawki sutkowej (np. krwista wydzielina, inwersja), powiększenie węzłów chłonnych pachowych lub obojczykowych oraz obrzęk ramienia. Pięcioletnia przeżywalność raka piersi wykrytego we wczesnym stadium wynosi około 96%, natomiast w przypadku zajęcia węzłów chłonnych spada do 73% lub mniej.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml
Erybulina, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 0,44 mg/ml, jest syntetycznym analogiem halichondryny B i działa jako inhibitor dynamicznej niestabilności mikrotubul, hamując fazę wzrostu mikrotubul oraz powodując rozdzielanie tubuliny na nieproduktywne agregaty. Mechanizm ten prowadzi do blokady cyklu komórkowego w fazie G2/M, rozerwania wrzeciona mitotycznego oraz apoptotycznej śmierci komórek nowotworowych. Skuteczność erybuliny została potwierdzona w leczeniu miejscowo zaawansowanego i przerzutowego raka piersi w badaniach fazy III (EMBRACE i Badanie 301), gdzie wykazano istotne wydłużenie całkowitego czasu przeżycia (OS) oraz poprawę mediany czasu przeżycia wolnego od progresji (PFS) do 3,7 miesiąca w porównaniu do 2,2 miesiąca w grupie kontrolnej. W badaniu EMBRACE erybulina wykazała obiektywny współczynnik odpowiedzi (ORR) 12,2% vs. 4,7% w grupie TPC, a w Badaniu 301 skuteczność erybuliny była porównywalna do kapecytabiny (PFS 4,1 vs. 4,2 miesiąca). W badaniu fazy III dotyczącym tłuszczakomięsaka (Badanie 309) erybulina w dawce 1,23 mg/m² podawana w dniach 1 i 8 cyklu 21-dniowego wykazała istotne statystycznie wydłużenie mediany OS do 13,5 miesiąca w porównaniu do 11,5 miesiąca w grupie leczonej dakarbazyną, bez istotnej różnicy w PFS czy ORR. Efekt ten dotyczył głównie pacjentów z tłuszczakomięsakiem, natomiast nie obserwowano przewagi erybuliny u pacjentów z mięśniakomięsakiem gładkokomórkowym.
blokada cyklu komórkowego, całkowita odpowiedź, całkowity czas przeżycia, czas przeżycia wolny od progresji, częściowa odpowiedź, efekt antymitotyczny, erybuliny mezylan, maksymalna tolerowana dawka, mięsak Ewinga, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak gładkokomórkowy, obiektywny odsetek odpowiedzi, obiektywny współczynnik odpowiedzi, oporność na taksany, potrójnie negatywny rak piersi, receptor HER2, tłuszczakomięsak