dwunastnica i jelito cienkie

Dwunastnica (łac. duodenum) to początkowy odcinek jelita cienkiego, bezpośrednio połączony z żołądkiem przez odźwiernik. Ma długość około 25-30 cm i charakterystyczny kształt litery C, obejmujący głowę trzustki. Dzieli się na cztery części: opuszkową, zstępującą, poziomą i wstępującą. To kluczowy element układu pokarmowego, gdzie zachodzi początkowy etap trawienia jelitowego.

W dwunastnicy dochodzi do neutralizacji kwaśnej treści pokarmowej z żołądka przez wydzielinę trzustkową i żółć, które wpływają do jej światła przez brodawkę Vatera. Ściana dwunastnicy zawiera liczne gruczoły Brunnera produkujące zasadową wydzielinę i komórki enteroendokrynne, wydzielające hormony regulujące procesy trawienne.

Jelito cienkie to najdłuższy odcinek przewodu pokarmowego (około 5-7 metrów), składający się z dwunastnicy, jelita czczego (jejunum) i jelita krętego (ileum). Charakteryzuje się obecnością kosmków jelitowych znacznie zwiększających powierzchnię wchłaniania. W jelicie cienkim zachodzi większość procesów trawienia i wchłaniania składników odżywczych, w tym węglowodanów, białek, tłuszczów, witamin i minerałów.

Patologie dotyczące dwunastnicy i jelita cienkiego obejmują: chorobę wrzodową dwunastnicy, nowotwory, celiakię, chorobę Leśniowskiego-Crohna, zespół krótkiego jelita oraz niedrożność. Diagnostyka tych schorzeń opiera się na badaniach endoskopowych (gastroskopia, enteroskopia kapsułkowa), obrazowych (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz badaniach laboratoryjnych.