odrzucanie przeszczepionego narządu
Odrzucanie przeszczepionego narządu to proces immunologiczny, w którym układ odpornościowy biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i atakuje go. Jest to jedna z najpoważniejszych komplikacji po transplantacji, która może prowadzić do utraty funkcji narządu, a nawet konieczności jego usunięcia.
Wyróżniamy trzy główne typy odrzucania: nadostre (występujące w ciągu minut lub godzin po transplantacji, związane z obecnością preformowanych przeciwciał), ostre (rozwijające się w ciągu dni lub tygodni, mediowane głównie przez limfocyty T) oraz przewlekłe (postępujące miesiącami lub latami, charakteryzujące się powolnym włóknieniem i utratą funkcji narządu).
Diagnostyka odrzucania opiera się na badaniach klinicznych, laboratoryjnych oraz biopsji narządu, która pozostaje złotym standardem. Leczenie obejmuje intensyfikację immunosupresji, stosowanie wysokich dawek glikokortykosteroidów, przeciwciał monoklonalnych czy zmiany podstawowego schematu leczenia immunosupresyjnego.
Współczesne protokoły immunosupresyjne znacząco zmniejszyły częstość występowania ostrego odrzucania, jednak przewlekłe odrzucanie nadal stanowi istotne wyzwanie kliniczne. Kluczowe znaczenie ma indywidualizacja leczenia immunosupresyjnego oraz regularne monitorowanie funkcji przeszczepionego narządu.