Właściwości farmakokinetyczne
Mesopral 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne ezomeprazolu

Ezomeprazol, występujący w produkcie leczniczym Mesopral w dawkach 20 mg i 40 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów, którym podlega lek w organizmie pacjenta.¹

Wchłanianie

Ze względu na wrażliwość na działanie kwasu żołądkowego, ezomeprazol podawany jest w formie powlekanych peletek odpornych na kwas. Wchłanianie leku z przewodu pokarmowego następuje szybko, przy czym maksymalne stężenie w osoczu obserwuje się w przedziale od 1 do 2 godzin po podaniu. Biodostępność leku zależy od dawki i częstości podawania. Dla dawki 40 mg wynosi ona 64% po jednorazowym podaniu, zwiększając się do 89% przy wielokrotnym podawaniu raz na dobę. W przypadku dawki 20 mg wartości te są niższe i wynoszą odpowiednio 50% i 68%.²

Istotną informacją jest fakt, że spożywanie pokarmu nie wpływa na skuteczność ezomeprazolu w hamowaniu wydzielania kwasu żołądkowego, chociaż pokarm może zarówno opóźnić jak i zmniejszyć wchłanianie leku.³

Dystrybucja

Po wchłonięciu ezomeprazol ulega dystrybucji w organizmie z względną objętością dystrybucji u zdrowych ochotników wynoszącą około 0,22 l/kg masy ciała w stanie stacjonarnym. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, sięgającym 97%.⁴

Biotransformacja

Ezomeprazol podlega całkowitemu metabolizmowi przez układ enzymatyczny cytochromu P-450. W procesie tym główną rolę odgrywa polimorficzny izoenzym CYP2C19, odpowiedzialny za powstawanie hydroksylowanych i demetylowanych metabolitów. Mniejsza część leku metabolizowana jest przez inny specyficzny izoenzym – CYP3A4, który uczestniczy w tworzeniu sulfonowej pochodnej ezomeprazolu – głównego metabolitu występującego w osoczu.⁵

Eliminacja

Parametry eliminacji ezomeprazolu opisane poniżej dotyczą głównie pacjentów z prawidłową aktywnością izoenzymu CYP2C19, określanych jako osoby szybko metabolizujące. Całkowity klirens ezomeprazolu wynosi około 17 l/h po jednorazowym podaniu i zmniejsza się do około 9 l/h przy wielokrotnym podawaniu. Okres półtrwania leku w osoczu po wielokrotnym podaniu raz na dobę wynosi około 1,3 godziny. Przy schemacie dawkowania raz na dobę ezomeprazol jest całkowicie eliminowany z osocza pomiędzy kolejnymi dawkami, co zapobiega jego kumulacji.⁶

Metabolity ezomeprazolu nie wpływają na wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Droga wydalania metabolitów obejmuje głównie nerki, przez które wydala się około 80% podanej doustnie dawki leku. Pozostała część wydala się z kałem. W moczu lek w postaci niezmienionej stanowi mniej niż 1% podanej dawki.⁷

Liniowość lub nieliniowość farmakokinetyki

Właściwości farmakokinetyczne ezomeprazolu badano dla dawek do 40 mg podawanych dwa razy na dobę. Stwierdzono, że pole pod krzywą zależności stężenia leku w osoczu od czasu (AUC) zwiększa się po wielokrotnym podaniu, a zjawisko to ma charakter nieliniowy i jest zależne od dawki. Nieliniowość ta wynika z dwóch mechanizmów: zmniejszonego efektu pierwszego przejścia przez wątrobę oraz obniżenia klirensu ogólnoustrojowego, co prawdopodobnie jest spowodowane hamowaniem aktywności izoenzymu CYP2C19 przez ezomeprazol i/lub jego sulfonowany metabolit.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby wolno metabolizujące

Około 2,9±1,5% populacji stanowią osoby z genetycznie uwarunkowanym brakiem aktywności izoenzymu CYP2C19, określane jako wolno metabolizujące. U tych pacjentów metabolizm ezomeprazolu zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4. Po wielokrotnym podaniu ezomeprazolu w dawce 40 mg raz na dobę u takich osób, pole pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC) jest około 100% większe w porównaniu z pacjentami szybko metabolizującymi. Średnie stężenie leku w osoczu jest wyższe o około 60%. Te różnice farmakokinetyczne nie wymagają jednak modyfikacji dawkowania ezomeprazolu.⁹

Wpływ płci

Zaobserwowano różnice w farmakokinetyce ezomeprazolu związane z płcią. Po podaniu pojedynczej dawki 40 mg ezomeprazolu, pole pod krzywą zależności stężenia leku w osoczu od czasu (AUC) jest około 30% większe u kobiet niż u mężczyzn. Jednakże ta różnica nie występuje przy wielokrotnym podawaniu raz na dobę i nie ma wpływu na zalecane dawkowanie ezomeprazolu.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z niewydolnością wątroby metabolizm ezomeprazolu ulega spowolnieniu, którego stopień zależy od nasilenia niewydolności. W przypadku łagodnej do umiarkowanej niewydolności wątroby zmiany w metabolizmie leku są mniej nasilone, natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby szybkość metabolizmu znacząco się zmniejsza, co prowadzi do 2-krotnego zwiększenia pola pod krzywą zależności stężenia ezomeprazolu w osoczu od czasu. Z tego powodu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby maksymalna zalecana dawka wynosi 20 mg na dobę. Nawet przy podawaniu leku raz na dobę nie obserwuje się kumulacji ezomeprazolu ani jego głównych metabolitów w tej grupie pacjentów.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie przeprowadzono badań oceniających farmakokinetykę ezomeprazolu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ponieważ ezomeprazol nie jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, a jedynie jego metabolity podlegają eliminacji nerkowej, nie oczekuje się znaczących zmian w metabolizmie leku u pacjentów z niewydolnością nerek.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (71-80 lat) nie obserwuje się znaczących zmian w metabolizmie ezomeprazolu, co sugeruje brak konieczności dostosowania dawki w tej grupie wiekowej.¹³

Dzieci i młodzież

W badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat wykazano, że po wielokrotnym podaniu ezomeprazolu w dawkach 20 mg i 40 mg, całkowita ekspozycja na lek (wyrażona jako AUC) oraz czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia leku w osoczu (tmax) były zbliżone do wartości obserwowanych u osób dorosłych dla obu stosowanych dawek.¹⁴