Właściwości farmakodynamiczne leku Lanzul

Lanzul, zawierający substancję czynną lanzoprazol w dawce 30 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów pompy protonowej (IPP), oznaczonej kodem ATC: A02BC03. Lek ten charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania oraz istotnym wpływem na wydzielanie kwasu solnego w żołądku.¹

Mechanizm działania

Lanzoprazol działa jako inhibitor żołądkowej pompy protonowej. Jego działanie polega na hamowaniu ostatniego etapu wytwarzania kwasu solnego w żołądku poprzez blokowanie aktywności enzymu ATP-azy H+/K+ obecnego w komórkach okładzinowych żołądka. Istotną cechą lanzoprazolu jest odwracalność jego działania oraz zależność efektu od zastosowanej dawki. Wpływa on zarówno na podstawowe, jak i stymulowane wydzielanie kwasu solnego.²

Proces farmakodynamiczny lanzoprazolu obejmuje kilka etapów. Po podaniu lek gromadzi się selektywnie w komórkach okładzinowych żołądka. W kwaśnym środowisku ulega aktywacji, co umożliwia mu połączenie się z grupą sulfhydrylową enzymu ATP-azy H+/K+. To specyficzne wiązanie prowadzi do zahamowania aktywności enzymu i w konsekwencji do zmniejszenia wydzielania kwasu solnego.³

Wpływ na wydzielanie kwasu solnego w żołądku

Lanzoprazol wykazuje wysoką specyficzność wobec pompy protonowej w komórkach okładzinowych żołądka. Badania farmakodynamiczne wykazały, że jednorazowa doustna dawka 30 mg lanzoprazolu powoduje znaczącą redukcję wydzielania kwasu solnego po stymulacji pentagastryną – około 80%. Efekt hamujący ulega nasileniu w trakcie regularnego stosowania leku, osiągając około 90% redukcji wydzielania kwasu po 7 dniach codziennego podawania.⁴

Podobny wpływ lanzoprazol wywiera na podstawowe wydzielanie kwasu solnego. Pojedyncza dawka doustna 30 mg lanzoprazolu zmniejsza podstawowe wydzielanie kwasu o około 70%, co przyczynia się do szybkiego złagodzenia objawów chorobowych już po pierwszej dawce leku. Przedłużone stosowanie przez osiem dni prowadzi do jeszcze większej redukcji wydzielania kwasu solnego – około 85%.⁵

Efekty kliniczne i terapeutyczne

Skuteczność kliniczna lanzoprazolu manifestuje się szybkim ustępowaniem dolegliwości po krótkim okresie podawania jednej kapsułki (30 mg) raz na dobę. W większości przypadków choroby wrzodowej dwunastnicy wyleczenie następuje już w ciągu 2 tygodni terapii. Leczenie choroby wrzodowej żołądka lub refluksowego zapalenia przełyku wymaga nieco dłuższego okresu terapii – około 4 tygodni.⁶

Lanzoprazol, poprzez zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego, stwarza również odpowiednie warunki dla skutecznego działania określonych antybiotyków przeciwko Helicobacter pylori, co ma szczególne znaczenie w terapii eradykacyjnej tego patogenu.⁷

Wpływ na parametry biochemiczne

Podczas leczenia lanzoprazolem, podobnie jak w przypadku innych leków o działaniu przeciwwydzielniczym, obserwuje się zwiększenie stężenia gastryny w surowicy krwi. Jest to fizjologiczna odpowiedź organizmu na zmniejszenie wydzielania kwasu solnego w żołądku.⁸

Równocześnie dochodzi do zwiększenia stężenia chromograniny A (CgA) w surowicy, co jest bezpośrednio związane ze zmniejszeniem kwaśności wewnątrzżołądkowej. Zjawisko to ma istotne znaczenie diagnostyczne, ponieważ podwyższone stężenie CgA może zakłócać wyniki badań wykonywanych w kierunku wykrywania guzów neuroendokrynnych.⁹

Z uwagi na powyższe, opublikowane badania wskazują na konieczność czasowego przerwania leczenia inhibitorami pompy protonowej, w tym lanzoprazolem, na okres od 5 dni do 2 tygodni przed planowanym pomiarem stężenia CgA. Takie postępowanie pozwala na normalizację stężenia CgA, które mogło zostać sztucznie podwyższone wskutek farmakoterapii inhibitorami pompy protonowej, i powrót do zakresu wartości referencyjnych.¹⁰