negatywny bilans azotowy
Negatywny bilans azotowy to stan metaboliczny, w którym organizm traci więcej azotu, niż go przyjmuje. W warunkach fizjologicznych azot jest głównie wykorzystywany do syntezy białek, które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bilans azotowy jest mierzony jako różnica między ilością azotu przyjmowanego (głównie w postaci białek z diety) a ilością wydalanego (przez nerki, przewód pokarmowy, skórę).
Stan negatywnego bilansu azotowego występuje najczęściej w sytuacjach katabolicznych, takich jak ciężkie choroby, urazy, oparzenia, infekcje, głodzenie, czy po operacjach chirurgicznych. W tych warunkach organizm zaczyna rozkładać własne białka, aby pozyskać energię i substraty do procesów metabolicznych. Prowadzi to do utraty masy mięśniowej, osłabienia odporności i upośledzenia gojenia ran.
Diagnostyka negatywnego bilansu azotowego opiera się na pomiarze wydalania azotu z moczem (azot mocznikowy) i porównaniu go z podażą azotu w diecie. Leczenie polega na zapewnieniu odpowiedniej podaży białka i kalorii, często w ramach żywienia pozajelitowego lub dojelitowego, szczególnie u pacjentów w stanie krytycznym. Dodatkowo ważna jest interwencja w podstawową przyczynę stanu katabolicznego.