osteoporoza systemowa
Osteoporoza systemowa to uogólniona choroba metaboliczna kości charakteryzująca się zmniejszoną masą kostną oraz zaburzeniami mikroarchitektury tkanki kostnej, co prowadzi do zwiększonej łamliwości kości i podatności na złamania. W przeciwieństwie do osteoporozy miejscowej, dotyczy ona całego układu kostnego.
Główne czynniki ryzyka obejmują: podeszły wiek, płeć żeńską (szczególnie po menopauzie), niską masę ciała, niedobór estrogenów, przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu oraz niedobór wapnia i witaminy D. Choroba często przebiega bezobjawowo, aż do momentu wystąpienia złamania niskoenergetycznego.
Diagnostyka osteoporozy systemowej opiera się głównie na badaniu densytometrycznym (DXA), które pozwala na ocenę gęstości mineralnej kości (BMD). Zgodnie z kryteriami WHO, rozpoznanie osteoporozy stawia się gdy wartość T-score wynosi ≤-2,5 SD. Uzupełnieniem diagnostyki są badania biochemiczne oraz ocena markerów obrotu kostnego.
Leczenie osteoporozy systemowej obejmuje modyfikację stylu życia, suplementację wapnia i witaminy D oraz farmakoterapię. Główne grupy leków stosowane w terapii to bisfosfoniany, denosumab, teryparatyd oraz raloksyfen. Celem terapii jest zwiększenie masy kostnej, poprawa jakości kości oraz zapobieganie złamaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złamana noga – Epidemiologia
Złamania kończyn dolnych stanowią istotny problem zdrowia publicznego, z częstością występowania szacowaną na 215,9 złamań długich kości kończyn dolnych na 100 000 pacjentów rocznie. Epidemiologia tych złamań wykazuje zróżnicowanie w zależności od lokalizacji anatomicznej, wieku, płci oraz czynników socjoekonomicznych i etnicznych. Złamania kostek są trzecim najczęstszym typem złamań, a złamania trzonu piszczeli dotyczą około 492 000 przypadków rocznie w USA, z bimodalnym rozkładem szczytów w wieku 20 i 50 lat. Kobiety po 50. roku życia mają wyższą częstość złamań (155 na 10 000 osób rocznie) niż mężczyźni (72 na 10 000), choć w przypadku złamań trzonu piszczeli ryzyko jest nieco wyższe u mężczyzn (21,5/100 000) niż u kobiet (12,3/100 000). Mechanizmy urazów różnią się w zależności od grupy wiekowej i lokalizacji złamania, z prostymi upadkami dominującymi w złamaniach kostek, a urazami wysokoenergetycznymi, takimi jak kolizje pojazdów mechanicznych, w złamaniach trzonu piszczeli. Wzrost częstości złamań u osób starszych, zwłaszcza powyżej 75 roku życia, oraz rosnąca liczba infekcji związanych ze złamaniami (wzrost z 8,4 do 10,7 przypadków na 100 000 mieszkańców w latach 2008-2018) wskazują na rosnące wyzwania dla systemów opieki zdrowotnej.
choroba tętnic obwodowych, choroba zwyrodnieniowa, densytometria, dysfagia, infekcja związana ze złamaniem, klasyfikacja złamań, kończyna dolna, obciążanie kończyny, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, osteoporoza, osteoporoza systemowa, reumatoidalne zapalenie stawów, uraz komunikacyjny, uraz wysokoenergetyczny, złamanie biodra, złamanie kończyny dolnej, złamanie kości udowej, złamanie kostki, złamanie kręgu, złamanie niskoenergetyczne, złamanie osteoporotyczne, złamanie otwarte, złamanie śródstopia, złamanie stopy