martwicze zapalenie naczyń

Martwicze zapalenie naczyń (necrotizing vasculitis) to grupa chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się zapaleniem i następczą martwicą ścian naczyń krwionośnych. W wyniku tego procesu dochodzi do upośledzenia przepływu krwi, co prowadzi do niedokrwienia i uszkodzenia tkanek zaopatrywanych przez zajęte naczynia.

W patogenezie martwiczego zapalenia naczyń kluczową rolę odgrywają kompleksy immunologiczne, autoprzeciwciała (szczególnie ANCA – przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów) oraz aktywacja dopełniacza. W zależności od rodzaju zajętych naczyń wyróżnia się zapalenia dużych (np. choroba Takayasu), średnich (np. guzkowe zapalenie tętnic) i małych naczyń (np. ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, dawniej Wegenera).

Objawy kliniczne martwiczego zapalenia naczyń są różnorodne i zależą od kalibru i lokalizacji zajętych naczyń. Mogą obejmować objawy ogólne (gorączka, osłabienie, utrata masy ciała), skórne (plamica, owrzodzenia), nerkowe (krwinkomocz, białkomocz), płucne (krwioplucie, nacieki), neurologiczne (mononeuropatia multiplex) oraz sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, zawał serca).

Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (oznaczenie ANCA, kompleksów immunologicznych, markerów zapalnych), obrazowych oraz histopatologicznych. Biopsja zajętego narządu z oceną histopatologiczną pozostaje złotym standardem rozpoznania. Leczenie obejmuje głównie immunosupresję (glikokortykosteroidy, cyklofosfamid, rytuksymab) oraz leczenie objawowe.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl