Działania niepożądane leku Tolutris

Tolutris to złożony produkt leczniczy zawierający telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd (HCTZ), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Ze względu na obecność trzech substancji czynnych, profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane charakterystyczne dla każdego z tych składników, co wymaga szczegółowej analizy potencjalnych zagrożeń związanych z terapią.¹

Najczęstsze działania niepożądane

Profil bezpieczeństwa leku Tolutris charakteryzuje się występowaniem szeregu działań niepożądanych, z których najczęściej zgłaszane to: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek, obrzęk oraz zmęczenie. Należy zwrócić szczególną uwagę, że rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, który stanowi potencjalnie zagrażające życiu powikłanie.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według następujących kategorii częstości:

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

³

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Tolutris obejmują szerokie spektrum zaburzeń dotyczących różnych układów i narządów. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych z nich wraz z informacją o częstości występowania i przypisaniem do konkretnego składnika leku.⁴

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

W kontekście działania na układ sercowo-naczyniowy, terapia lekiem Tolutris może wiązać się z występowaniem kołatania serca (często), bradykardii (niezbyt często), oraz zaburzeń rytmu serca (bardzo rzadko), w tym bradykardii, tachykardii komorowej i migotania przedsionków. Bardzo rzadko obserwowano zawał mięśnia sercowego. Ponadto, często występują nagłe zaczerwienienia, zwłaszcza twarzy, a niezbyt często niedociśnienie. Bardzo rzadko może wystąpić zapalenie naczyń krwionośnych, a z częstością nieznaną – martwicze zapalenie naczyń krwionośnych.⁵

Zaburzenia układu nerwowego

Do często występujących działań niepożądanych ze strony układu nerwowego należą: senność, zawroty głowy i ból głowy (szczególnie na początku leczenia). Niezbyt często mogą wystąpić drżenie, zaburzenia smaku, niedoczulica i parestezja. Bardzo rzadko obserwuje się hypertonię i neuropatię obwodową. Z częstością nieznaną raportowano zaburzenia pozapiramidowe.⁶

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne działania niepożądane dotyczące wątroby. Z częstością rzadką może wystąpić zapalenie wątroby, żółtaczka i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, które w większości przypadków związane są z cholestazą. Z częstością nieznaną obserwowano nieprawidłową czynność wątroby/zaburzenia czynności wątroby. Warto podkreślić, że większość przypadków tych zaburzeń zgłoszono u pacjentów pochodzących z Japonii, u których istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia tego typu działań niepożądanych.⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wśród działań niepożądanych dermatologicznych zgłaszano szereg reakcji o różnej ciężkości. Z częstością niezbyt częstą występują łysienie, plamica, zmiana koloru skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny i pokrzywka. Rzadziej obserwowano wyprysk, wykwity skórne i toksyczne wykwity skórne. Do bardzo rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu reakcji skórnych należą: obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego i nadwrażliwość na światło. Z częstością nieznaną może wystąpić toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.⁸

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Istotne działania niepożądane obserwowane w zakresie parametrów hematologicznych obejmują: z rzadka niedokrwistość, oraz z częstością nieznaną eozynofilię i małopłytkowość. Amlodypina może powodować leukopenię i trombocytopenię. Hydrochlorotiazyd może prowadzić do małopłytkowości (niekiedy ze skazą krwotoczną) oraz z częstością nieznaną do niedokrwistości aplastycznej, niedokrwistości hemolitycznej, niewydolności szpiku kostnego, leukopenii, neutropenii i agranulocytozy.⁹

Zaburzenia nowotworowe

Z częstością nieznaną zgłaszano występowanie nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (raka podstawnokomórkowego i raka kolczystokomórkowego skóry), co wiąże się z leczeniem hydrochlorotiazydem. Na podstawie danych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną dawką HCTZ a występowaniem tych nowotworów.¹⁰

Inne istotne działania niepożądane

Na szczególną uwagę zasługują następujące działania niepożądane:

• Posocznica (w tym zakończona zgonem) – rzadko; w badaniu PRoFESS u pacjentów przyjmujących telmisartan zaobserwowano większą częstość występowania posocznicy w porównaniu do grupy placebo.¹¹
• Śródmiąższowa choroba płuc – rzadko; zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w związku czasowym z przyjmowaniem telmisartanu, jednak nie ustalono związku przyczynowego.¹²
• Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) – z częstością nieznaną.¹³
• Zapalenie trzustki – bardzo rzadko.¹⁴
• Zaostrzenie lub aktywacja tocznia rumieniowatego układowego – z częstością nieznaną.¹⁵

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Tolutris w podziale na układy i narządy, częstość występowania oraz przypisanie do poszczególnych składników leku: telmisartanu (T), amlodypiny (A) i hydrochlorotiazydu (HCTZ).¹⁶

Szczegółowe opisy wybranych działań niepożądanych

Nieprawidłowa czynność wątroby/zaburzenia czynności wątroby

Większość przypadków nieprawidłowej czynności wątroby/zaburzeń czynności wątroby zgłoszonych w okresie po wprowadzeniu telmisartanu do obrotu wystąpiła u pacjentów z Japonii. U Japończyków istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych.¹⁷

Posocznica

W badaniu PRoFESS u pacjentów przyjmujących telmisartan zaobserwowano większą częstość występowania posocznicy w porównaniu do grupy placebo. Zjawisko to może być przypadkowe lub związane z mechanizmem, który nie został jeszcze poznany.¹⁸

Śródmiąższowa choroba płuc

Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w związku czasowym z przyjmowaniem telmisartanu. Nie ustalono jednak związku przyczynowego.¹⁹

Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry

Na podstawie danych dostępnych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną dawką HCTZ a występowaniem nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC).²⁰

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²¹

Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²²