systemowy zespół alergii na nikiel
Systemowy zespół alergii na nikiel (SZNN, ang. systemic nickel allergy syndrome, SNAS) to zespół objawów ogólnoustrojowych występujących u osób z nadwrażliwością na nikiel. W przeciwieństwie do klasycznego kontaktowego zapalenia skóry, SZNN charakteryzuje się reakcjami ogólnoustrojowymi po spożyciu pokarmów zawierających nikiel.
Objawy SZNN mogą obejmować zmiany skórne (wyprysk, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, wzdęcia, biegunka), objawy ze strony układu oddechowego (nieżyt nosa, duszność) oraz objawy ogólne jak zmęczenie i bóle głowy. Diagnozę stawia się na podstawie dodatnich testów płatkowych na nikiel, wywiadu klinicznego oraz poprawy po wprowadzeniu diety niskonieklowej.
Leczenie SZNN polega głównie na ograniczeniu spożycia pokarmów bogatych w nikiel (orzechy, czekolada, rośliny strączkowe, niektóre owoce i warzywa) oraz unikaniu kontaktu z przedmiotami zawierającymi nikiel. W ciężkich przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne, w tym leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy oraz terapię desensytyzacyjną doustnym siarczanem niklu pod ścisłą kontrolą specjalisty.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Etiologia i przyczyny
Alergia na nikiel jest najczęstszą przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (ACD), klasyfikowaną jako reakcja nadwrażliwości typu IV. Mechanizm patofizjologiczny obejmuje indukcję i wywołanie reakcji, gdzie jony niklu (Ni++) działają jako hapteny, przenikając przez warstwę rogową naskórka i tworząc kompleksy z białkami, które są prezentowane limfocytom T CD4+ na cząsteczkach MHC klasy II. Kluczową rolę odgrywa receptor toll-podobny 4 (TLR4) oraz specyficzne wiązanie jonów niklu przez aminokwas histydynę w receptorach limfocytów T. Czynniki ryzyka rozwoju alergii to m.in. płeć (15-20% kobiet vs 3-10% mężczyzn), przekłuwanie ciała, ekspozycja zawodowa, choroby autoimmunologiczne, stany zapalne, predyspozycje genetyczne oraz wiek, z największą częstością u nastolatków. Ekspozycja na „wolny nikiel” z powierzchni przedmiotów codziennego użytku (biżuteria, guziki, monety, sztućce, implanty) jest kluczowa dla indukcji uczulenia, a nikiel może również przenikać do organizmu drogą pokarmową, wywołując systemowy zespół alergii na nikiel (SNAS).
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba tarczycy, choroba autoimmunologiczna, choroba Sjögrena, cytokina i chemokina, główny układ zgodności tkankowej, hapten, jon niklu, limfocyt CD4+, limfocyt T, nadwrażliwość typu IV, patofizjologia, predyspozycja genetyczna, przewlekłe zapalenie skóry, reakcja alergiczna, receptor Toll-podobny 4, reumatoidalne zapalenie stawów, spondyloartropatia, stan zapalny, stres oksydacyjny, swędząca wysypka, systemowy zespół alergii na nikiel, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, warstwa rogowa naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Leczenie
Alergia na nikiel jest częstą przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, manifestującą się świądem i wysypką w miejscu kontaktu z metalem. Leczenie opiera się przede wszystkim na unikaniu ekspozycji na nikiel, zarówno w postaci biżuterii (zalecane materiały to stal chirurgiczna, złoto ≥14K, srebro, platyna), elementów metalowych ubrań, urządzeń elektronicznych, jak i pokarmów bogatych w nikiel (czekolada, orzechy, kasze, rośliny strączkowe). W terapii objawowej stosuje się miejscowe kortykosteroidy (np. klobetazol, dipropionian betametazonu), inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus), doustne kortykosteroidy (prednizon) oraz leki przeciwhistaminowe (cetyryzyna, feksofenadyna). W cięższych przypadkach rozważa się fototerapię PUVA oraz doustną hiposensytyzację siarczanem niklu (5 mg/tydzień przez 6 tygodni), która wykazuje obiecujące wyniki w indukcji tolerancji immunologicznej. Warto podkreślić, że skuteczność hiposensytyzacji i niektórych innych metod jest nadal eksperymentalna.
alergia na nikiel, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, antybiotykoterapia, dermatolog, dieta niskonieklowa, disulfiram, doustny test prowokacyjny, fototerapia PUVA, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid doustny, kortykosteroid miejscowy, krem nawilżający, lek przeciwhistaminowy, liszajec, nanocząsteczka, semaforyna 3A, siarczan niklu, systemowy zespół alergii na nikiel, terapia genowa, test płatkowy, wyprysk rąk, zespół jelita drażliwego