systemowe kontaktowe zapalenie skóry

Systemowe kontaktowe zapalenie skóry (Systemic Contact Dermatitis, SCD) to reakcja skórna wywołana ogólnoustrojową ekspozycją na alergen, na który pacjent został uprzednio uczulony drogą kontaktu. W przeciwieństwie do klasycznego alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, SCD rozwija się po systemowym podaniu substancji (doustnie, dożylnie, wziewnie lub przez błony śluzowe).

Objawy SCD mogą obejmować rozsiany wyprysk, rumień, świąd, a także zmiany typu erythema multiforme, vasculitis lub reakcje typu babkin-johnson. Charakterystyczne jest pojawianie się zmian w miejscach wcześniej eksponowanych na alergen lub w obszarach predysponowanych (zgięcia, twarz, powieki). Typowymi alergenami wywołującymi SCD są metale (nikiel, chrom), leki (antybiotyki), konserwanty i składniki kosmetyków.

Diagnostyka SCD opiera się na wywiadzie, testach płatkowych oraz próbach prowokacyjnych. Leczenie polega na eliminacji alergenu z diety i środowiska pacjenta, stosowaniu leków przeciwhistaminowych, miejscowych kortykosteroidów, a w ciężkich przypadkach – ogólnoustrojowej terapii immunosupresyjnej. Istotna jest edukacja pacjenta dotycząca potencjalnych źródeł alergenu w produktach spożywczych, lekach i wyrobach codziennego użytku.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny

Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) to powszechny stan zapalny skóry, wywołany przez bezpośredni kontakt z substancjami drażniącymi lub alergenami. Wyróżnia się dwa główne typy: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (ICD), stanowiące około 80% przypadków, oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD), będące reakcją nadwrażliwości typu IV, pojawiającą się 48-72 godziny po ekspozycji. Do najczęstszych czynników drażniących należą detergenty, rozpuszczalniki, kwasy, zasady, woda (zwłaszcza przy częstym myciu rąk), płyny ustrojowe oraz produkty do włosów. W przypadku ACD najważniejszymi alergenami są nikiel (najczęstsza przyczyna na świecie), rośliny zawierające urushiol, metale (kobalt, chrom, rtęć), substancje zapachowe, konserwanty, lateks, barwniki i leki miejscowe. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne, wcześniejsze schorzenia skóry (np. atopowe zapalenie skóry), ekspozycję zawodową oraz intensywność i czas kontaktu z czynnikiem sprawczym.
alergia na lateks, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, autoekzematyzacja, balsam peruwiański, bariera skórna, erytrodermia, fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry, fototerapia, kontaktowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, kortykosteroid miejscowy, kryteria Mathiasa, kwas fluorowodorowy, laurylosiarczan sodu, lek immunosupresyjny, limfocyt T CD4+, nadwrażliwość typu IV, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reaktywność krzyżowa, stan zapalny skóry, substancja zapachowa, systemowe kontaktowe zapalenie skóry, test płatkowy, urushiol, zawodowe kontaktowe zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Epidemiologia

Alergia na nikiel jest najczęstszą przyczyną alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (ACD) na świecie, z częstością występowania w populacji ogólnej wynoszącą 8-19% u dorosłych i 8-10% u dzieci. Metaanalizy i duże badania epidemiologiczne, takie jak North American Contact Dermatitis Group, wskazują na wzrost częstości nadwrażliwości na nikiel, sięgający 20,1% w ostatnich latach, z wyraźną przewagą u kobiet (około 16% vs 4% u mężczyzn). Czynniki ryzyka obejmują przekłuwanie uszu i ciała, ekspozycję zawodową, predyspozycje genetyczne oraz współistniejące choroby atopowe. Systemowy zespół alergii na nikiel (SNAS) jest rozpoznawany u około 6% pacjentów z ACD, manifestując objawy skórne i przewodu pokarmowego, co podkreśla potrzebę dalszych badań nad jego epidemiologią i patomechanizmem.
alergen, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, dyrektywa niklowa, immunoterapia, kontaktowe zapalenie skóry, mikrobiom jelitowy, mikrobiota jelitowa, nadwaga, nadwrażliwość na nikiel, obciążenie ekonomiczne, pokrzywka, predyspozycje genetyczne, stłuszczenie wątroby, systemowe kontaktowe zapalenie skóry, systemowy zespół alergii na nikiel, test płatkowy, zaburzenie metaboliczne, zapalenie skóry rąk, zespół jelita drażliwego, zespół metaboliczny
Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry – Patofizjologia i mechanizm

Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) to zapalna dermatoza, obejmująca dwie główne formy: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD) oraz kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (ICD). ICD, stanowiące około 80% przypadków, jest wynikiem bezpośredniego uszkodzenia chemicznego skóry i aktywacji wrodzonej odporności bez wcześniejszej sensytyzacji, objawiając się szybko po ekspozycji na czynniki drażniące takie jak mydła, detergenty czy rozpuszczalniki. ACD to reakcja opóźniona typu IV, wymagająca wcześniejszej sensytyzacji na hapteny o masie <500 Da, z udziałem limfocytów T pamięci i komórek dendrytycznych, manifestująca się po 24-72 godzinach od kontaktu z alergenem (np. nikiel, kobalt, chromian, parafenylenodiamina). Patogeneza obu form obejmuje różne mechanizmy immunologiczne i komórkowe, w tym uwalnianie cytokin prozapalnych (IL-1, TNF-α, IL-8, IL-10) oraz aktywację komórek Langerhansa i keratynocytów. Diagnostyka ACD opiera się na testach płatkowych, natomiast ICD diagnozuje się klinicznie, z możliwością wsparcia refleksyjnej mikroskopii konfokalnej (RCM), która pozwala na różnicowanie zmian histopatologicznych i monitorowanie terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bariera skórna, bluszcz trujący, cytokiny prozapalne, czynnik martwicy nowotworu alfa, faza sensytyzacji, faza wywołania, filagryna, fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry, haptenizacja, inflamasom NLRP3, interleukina, komórki dendrytyczne, komórki Langerhansa, komórki T regulatorowe, kontaktowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, mediatory zapalne, nadwrażliwość typu IV, powietrznopochodne kontaktowe zapalenie skóry, refleksyjna mikroskopia konfokalna, systemowe kontaktowe zapalenie skóry, testy płatkowe

systemowe kontaktowe zapalenie skóry

Powiązane wpisy

Kontaktowe zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny

Alergia na nikiel – Epidemiologia

Kontaktowe zapalenie skóry – Patofizjologia i mechanizm