stężenie amoniaku w surowicy
Stężenie amoniaku w surowicy to ważny parametr laboratoryjny oceniający funkcję wątroby oraz metabolizm białek. Fizjologiczne wartości stężenia amoniaku u dorosłych wynoszą zwykle 15-45 μmol/l (25-80 μg/dl), przy czym wartości te mogą się różnić w zależności od laboratorium i stosowanej metody.
Podwyższone stężenie amoniaku (hiperamonemia) najczęściej występuje w chorobach wątroby, zwłaszcza w encefalopatii wątrobowej, marskości wątroby i ostrej niewydolności wątroby. Inne przyczyny to wrodzone zaburzenia cyklu mocznikowego, zespół Reye’a, krwawienie do przewodu pokarmowego, zakażenia dróg moczowych przez bakterie produkujące ureazę czy stosowanie niektórych leków.
Oznaczenie amoniaku wymaga odpowiedniego przygotowania próbki – krew powinna być pobrana na czczo, bez stosowania stazy, a próbka natychmiast schłodzona i transportowana na lodzie. Analiza powinna być wykonana w ciągu 20-30 minut od pobrania, gdyż amoniak jest niestabilny i jego stężenie szybko wzrasta ex vivo.
Monitorowanie stężenia amoniaku jest szczególnie istotne w leczeniu pacjentów z encefalopatią wątrobową, gdzie wartości powyżej 150-200 μmol/l wiążą się z cięższym przebiegiem choroby i gorszym rokowaniem. Leczenie hiperamonemii obejmuje ograniczenie podaży białka, podawanie nieabsorbowalnych antybiotyków i środków przeczyszczających oraz, w cięższych przypadkach, farmakoterapię (L-asparaginian L-ornityny, L-arginina, fenylomaślan sodu).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kryzantaspaza – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kryzantaspaza (L-asparaginaza z Erwinia chrysanthemi) wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, które mogą wystąpić zarówno po pierwszej, jak i kolejnych dawkach. Reaktywność krzyżowa z L-asparaginazą z E. coli jest minimalna lub nie występuje, co ma znaczenie przy zmianie preparatu. Reakcje nadwrażliwości pojawiają się zwykle w ciągu 24 godzin od podania, ale mogą wystąpić także później. W przypadku ciężkich reakcji leczenie należy przerwać. Kryzantaspaza może wywoływać zapalenie trzustki o różnym nasileniu, włącznie z przypadkami śmiertelnymi; monitorowanie aktywności amylazy i lipazy jest wskazane, a w przypadku ciężkiego zapalenia trzustki leczenie należy trwale przerwać. Ponadto, leczenie może prowadzić do hiperglikemii, kwasicy ketonowej oraz zaburzeń krzepnięcia, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie parametrów koagulacji (czas protrombinowy, czas częściowej tromboplastyny, fibrynogen, antytrombina III) oraz czynności wątroby (aminotransferazy, bilirubina, albumina).
aktywność aminotransferaz, aktywność amylazy i lipazy, anafilaksja, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, depresja OUN, działanie immunosupresyjne, encefalopatia, epinefryna, glikokortykosteroid dożylny, hiperamonemia, hiperglikemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, koagulopatia, kryzantaspaza, kwasica ketonowa, napad drgawkowy, niedowidzenie połowicze jednoimienne, nietolerancja glukozy, niewydolność wątroby, odpowiedź immunologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła niewydolność trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reaktywność krzyżowa, stężenie amoniaku w surowicy, stężenie bilirubiny, stężenie fibrynogenu, stłuszczenie wątroby, toksyczny wpływ na OUN, torbiel rzekoma trzustki, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie trzustki, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon substancji czynnych
Octany – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podawanie preparatów zawierających octany, takich jak OLIMEL N9E, wymaga ścisłego przestrzegania zalecanej szybkości infuzji ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym reakcji alergicznych (pocenie się, gorączka, dreszcze, wysypka, duszności) oraz tworzenia się osadów w naczyniach płucnych, co może prowadzić do zatoru lub niewydolności oddechowej. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu ceftriaksonu i roztworów zawierających wapń, gdyż może dojść do wytrącania się osadów; zaleca się stosowanie osobnych linii infuzyjnych lub dokładne płukanie linii solą fizjologiczną. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ocenę gospodarki wodno-elektrolitowej, osmolarności surowicy, stężenia triglicerydów, bilansu kwasowo-zasadowego, glikemii, parametrów wątrobowych i nerkowych, testów krzepnięcia oraz morfologii krwi, w tym liczby płytek.
bilans kwasowo-zasadowy, całkowite żywienie pozajelitowe, ceftriakson, cholestaza, czynność wątroby, enzym wątrobowy, fosfolipid z jaja kurzego, fosforan wapnia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, krzyżowa reakcja alergiczna, kwas foliowy, leukocytoza, morfologia krwi, niedobór folianu, niewydolność oddechowa, octan w żywieniu pozajelitowym, olej sojowy, osmolarność surowicy, płytka krwi, reakcja alergiczna, równowaga wodno-elektrolitowa, sepsa, stężenie amoniaku w surowicy, stężenie triglicerydów w surowicy, test krzepnięcia, zakażenie dostępu żylnego, zator naczyń płucnych, zestaw do infuzji