wysypka i pokrzywka

Wysypka to ogólny termin określający jakiekolwiek zmiany na skórze, które mogą różnić się wyglądem, rozmiarem, teksturą i rozmieszczeniem. Może być objawem wielu różnych schorzeń, od łagodnych infekcji, poprzez alergie, po choroby autoimmunologiczne. Wysypki mogą przyjmować formę plam, grudek, pęcherzyków, krostek lub zlewających się zmian o różnej barwie.

Pokrzywka (urticaria) to specyficzny rodzaj wysypki charakteryzujący się nagłym pojawieniem się bąbli pokrzywkowych – uniesionych, bladych lub czerwonych zmian skórnych o różnej wielkości, często z towarzyszącym świądem. Zmiany te powstają w wyniku uwalniania histaminy i innych mediatorów zapalnych z komórek tucznych, co prowadzi do zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych i obrzęku skóry.

Pokrzywka może być ostra (trwająca krócej niż 6 tygodni) lub przewlekła (utrzymująca się powyżej 6 tygodni). Jej przyczyny są różnorodne i obejmują reakcje alergiczne na pokarmy, leki, ukąszenia owadów, infekcje, czynniki fizyczne (zimno, ciepło, nacisk, wysiłek fizyczny), a także czynniki psychogenne. W około 50% przypadków pokrzywki przewlekłej nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny (pokrzywka idiopatyczna).

Diagnostyka pokrzywki obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz testy alergiczne. Leczenie pierwszego rzutu opiera się na stosowaniu leków przeciwhistaminowych drugiej generacji. W przypadkach opornych na standardową terapię można zastosować zwiększone dawki leków przeciwhistaminowych, dołączyć leki przeciwleukotrienowe, kortykosteroidy (krótkotrwale) lub w przypadkach przewlekłej pokrzywki idiopatycznej – terapię biologiczną (np. omalizumab).