wiązanie jodu

Wiązanie jodu to proces, w którym atomy jodu łączą się z innymi substancjami, najczęściej z białkami lub lipidami. W organizmie człowieka wiązanie jodu ma fundamentalne znaczenie dla syntezy hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3), które zawierają odpowiednio cztery i trzy atomy jodu.

Proces wiązania jodu w tarczycy rozpoczyna się od aktywnego transportu jonów jodkowych (I-) do wnętrza tyreocytów za pośrednictwem symportera sodowo-jodkowego (NIS). Następnie jod ulega utlenieniu przy udziale peroksydazy tarczycowej (TPO) i zostaje włączony do reszt tyrozynowych tyreoglobuliny. Powstałe w ten sposób monojodotyrozyna (MIT) i dijodotyrozyna (DIT) łączą się, tworząc hormony tarczycy.

Zaburzenia w procesie wiązania jodu mogą prowadzić do dysfunkcji tarczycy. Niedobór jodu skutkuje niedostateczną produkcją hormonów tarczycowych, co może prowadzić do wola, niedoczynności tarczycy, a w skrajnych przypadkach do kretynizmu u noworodków. Z kolei nadmiar jodu może paradoksalnie hamować jego wiązanie w tarczycy (efekt Wolffa-Chaikoffa) lub prowadzić do nadczynności tarczycy u predysponowanych osób.

Zdolność wiązania jodu wykorzystuje się również w diagnostyce medycznej, np. w scyntygrafii tarczycy z użyciem radioaktywnych izotopów jodu oraz w terapii chorób tarczycy, w tym raka tarczycy, gdzie stosuje się izotop jodu-131 do ablacji resztkowej tkanki tarczycowej po tyreoidektomii.

Powiązane wpisy

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl