wstrząs alergiczny
Wstrząs alergiczny, określany również jako wstrząs anafilaktyczny, to najcięższa, potencjalnie zagrażająca życiu manifestacja reakcji alergicznej. Występuje na skutek kontaktu z alergenem, który powoduje masywne uwolnienie mediatorów zapalnych z komórek tucznych i bazofili, prowadząc do nagłego, uogólnionego rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększenia ich przepuszczalności.
Klinicznie wstrząs alergiczny charakteryzuje się gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego, tachykardią, obrzękiem krtani, skurczem oskrzeli i trudnościami w oddychaniu. Mogą wystąpić również objawy skórne (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, wymioty, biegunka) oraz neurologiczne (zawroty głowy, utrata przytomności).
Najczęstszymi czynnikami wyzwalającymi wstrząs alergiczny są leki (zwłaszcza antybiotyki β-laktamowe, NLPZ), jady owadów błonkoskrzydłych, pokarmy (orzechy, skorupiaki, ryby) oraz lateks. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym oraz pomiarze stężenia tryptazy w surowicy, który może potwierdzić reakcję anafilaktyczną.
Postępowanie w wstrząsie alergicznym wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podawana domięśniowo, która działa naczynioskurczowo, rozszerza oskrzela i hamuje uwalnianie mediatorów zapalnych. Terapia wspomagająca obejmuje tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Pacjenci po przebytym wstrząsie anafilaktycznym powinni być wyposażeni w zestaw ratunkowy zawierający adrenalinę w autostrzykawce.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z miłorzębu – Działania niepożądane
Wyciąg z liści miłorzębu (Ginkgo biloba L., folium) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowanymi objawami neurologicznymi są ból głowy (bardzo często, ≥1/10) oraz zawroty głowy (często, ≥1/100 do <1/10), co może być szczególnie istotne u pacjentów z chorobami neurologicznymi lub stosujących leki działające na OUN. Ze strony przewodu pokarmowego często występują biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10), które mogą wpływać na compliance i komfort pacjenta. Alergiczne reakcje skórne, takie jak rumień, obrzęk, świąd i wysypka, mają nieznaną częstość, a w rzadkich przypadkach mogą prowadzić do wstrząsu alergicznego, stanowiącego zagrożenie życia.
acenokumarol, biegunka, ból brzucha, ból głowy, hemostaza, klopidogrel, krwotok śródczaszkowy, krwotok z naczyń mózgowych, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorząb japoński, niewydolność oddechowa, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie krwotoczne, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, terapia przeciwzakrzepowa, warfaryna, wstrząs alergiczny, wyciąg z miłorzębu, wymioty, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapaść krążeniowa, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Ginkgo biloba – Działania niepożądane
Preparaty zawierające wyciąg z liści Ginkgo biloba, takie jak Bilobil Forte, zawierają glikozydy flawonowe (17,6-21,6 mg) oraz terpeny laktonowe: ginkgolidy A, B, C (2,24-2,72 mg) i bilobalid (2,08-2,56 mg), które odpowiadają za ich działanie terapeutyczne, ale również mogą wywoływać działania niepożądane. Najczęściej zgłaszanym efektem ubocznym jest ból głowy, występujący bardzo często (≥1/10). Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się zawroty głowy, które mogą zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty. Działania niepożądane o częstości nieznanej obejmują poważne krwawienia (z oczu, nosa, przewodu pokarmowego, naczyń mózgowych) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs alergiczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia.
biegunka, bilobalid, ból brzucha, ból głowy, ginkgo biloba, ginkgolid, glikozyd flawonowy, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z nosa, krwawienie z oczu, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorząb japoński, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudności, obrzęk, odwodnienie, powikłanie krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, system MedDRA, terpen laktonowy, udar mózgu, warfaryna, właściwość przeciwpłytkowa, wstrząs alergiczny, wymioty, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ginkofar forte 80 mg
Preparat Ginkofar Forte (80 mg), zawierający suchy wyciąg z liści Ginkgo biloba, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych obejmujących zaburzenia krwi i układu chłonnego, w tym krwawienia z oczu, nosa, przewodu pokarmowego oraz naczyń mózgowych (częstość nieznana). Szczególnie istotne jest ryzyko krwotoków śródczaszkowych, zwłaszcza u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe lub NLPZ. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, stanowią poważne zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego bardzo często (≥1/10) występuje ból głowy, a często (≥1/100 do <1/10) zawroty głowy, które mogą obniżać jakość życia i zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ginkgo biloba, hemostaza, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z narządów, krwawienie z nosa, krwawienie z oczu, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, miłorząb japoński, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, przyspieszona akcja serca, reakcja alergiczna skórna, reakcja skórna, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, wstrząs alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia układu krwionośnego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie oddychania, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Bilobalid – Działania niepożądane
Bilobalid, aktywny składnik wyciągu z liści Ginkgo biloba, występuje w preparatach leczniczych w różnych stężeniach, np. w Ginkgoherb 120 mg (3,12-3,84 mg bilobalidu) oraz 240 mg (6,24-7,68 mg), Ginkoflav Med 80 mg (2,1-2,6 mg) i Tanakan 40 mg (1,0-1,3 mg). Profil bezpieczeństwa bilobalidu oceniono w badaniach klinicznych, w tym w 5-letnim badaniu u pacjentów powyżej 70 roku życia, gdzie Tanakan podawano w dawce 120 mg dwa razy dziennie. Najczęstsze działania niepożądane (>5%) obejmowały ból brzucha, biegunkę i zawroty głowy, z częstością porównywalną do placebo. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka 6,1% vs 5,9%, ból górnej części brzucha 5,4% vs 6,6%, nudności 1,8% vs 1,8%) oraz neurologiczne (zawroty głowy 9,0% vs 9,2%, ból głowy 3,8% vs 3,5%) były najczęściej zgłaszanymi objawami.
biegunka, bilobalid, ból brzucha, bóle głowy, duszność, dyspepsja, egzema, kołatanie serca, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z narządów, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, liść miłorzębu japońskiego, miłorzęb japoński, nudności i wymioty, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie wazowagalne, reakcja nadwrażliwości, rumień, skórna reakcja alergiczna, świąd, świąd uogólniony, utrata przytomności, wstrząs alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenia układu chłonnego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie skóry, zaburzenie układu krążenia, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu pokarmowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ginkofar 40 mg
Produkt leczniczy Ginkofar 40 mg, zawierający wyciąg z liści miłorzębu (Ginkgo biloba L.), wykazuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które dotyczą głównie układu nerwowego oraz przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwowanym objawem jest ból głowy, występujący bardzo często (≥1/10), oraz zawroty głowy, które pojawiają się często (≥1/100 do <1/10). Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty, również występują często (≥1/100 do <1/10) i mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych przy dłuższym utrzymywaniu się. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko krwawień narządowych (oczy, nos, przewód pokarmowy, naczynia mózgowe) o nieznanej częstości, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki przeciwkrzepliwe.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, dolegliwości gastryczne, ginkgo biloba, gospodarka wodno-elektrolitowa, krwawienie narządowe, krwawienie oczne, lek przeciwzakrzepowy, naczynia mózgowe, nudności, obrzęk, parametry krzepnięcia, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, rumień, świąd, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, układ nerwowy, wstrząs alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z liści miłorzębu, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krzepnięcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ginkofar Extra 240 mg
Preparat Ginkofar Extra zawiera 240 mg kwantyfikowanego suchego wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według System Organ Class (SOC). Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego, gdzie ból głowy występuje bardzo często (≥1/10), a zawroty głowy często (≥1/100 do <1/10). Ze strony przewodu pokarmowego często (≥1/100 do <1/10) występują biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty. Działania te zwykle ustępują po odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki. Ze względu na właściwości hamujące agregację płytek krwi, istnieje ryzyko krwawień z oczu, nosa, przewodu pokarmowego oraz naczyń mózgowych, choć częstość tych zdarzeń jest nieznana. Ryzyko krwawień wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych.
acenokumarol, agregacja płytek krwi, biegunka, ból brzucha, ból głowy, epistaxis, Ginkofar Extra, krwawienie mózgowe, krwawienie z oka, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorzęb japoński, nadwrażliwość, nudności, obrzęk, rumień, świąd, System Organ Class, warfaryna, wstrząs alergiczny, wymioty, wysypka, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Miłorząb – Działania niepożądane
Preparaty zawierające wyciąg z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.), takie jak Ginkofar (40 mg) i Ginkofar Forte (80 mg), wykazują szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane objawy neurologiczne to ból głowy (≥1/10) oraz zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), które mogą wpływać na bezpieczeństwo pacjentów, zwłaszcza prowadzących pojazdy. Ze strony przewodu pokarmowego często występują biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), co może zaburzać gospodarkę wodno-elektrolitową i obniżać adherencję do terapii. Szczególnie istotne są zaburzenia hematologiczne, w tym krwawienia z oczu, nosa, przewodu pokarmowego oraz naczyń mózgowych, o częstości nieznanej, które stanowią poważne ryzyko u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe. Ponadto, preparaty mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs alergiczny, oraz różnorodne alergiczne zmiany skórne (rumień, obrzęk, świąd, wysypka) o nieokreślonej częstości.
acenokumarol, adrenalina, agregacja płytek, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba refluksowa, choroba wrzodowa, czynnik aktywujący płytki, ginkgolidy, glikokortykosteroid, klopidogrel, krwawienie narządowe, krwawienie oczne, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z nosa, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migrena, miłorząb japoński, morfologia krwi, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niewydolność oddechowa, nudności, obrzęk, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, parametry krzepnięcia, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, udar krwotoczny, warfaryna, wstrząs alergiczny, wyciąg z miłorzębu, wymioty, wysypka, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie szyjki kości udowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bilobil Forte 19,2-23,2 mg glikozydów flawonowych i 4,8-7,2 mg terpentów laktonowych/kapsułkę
Bilobil Forte zawiera 80 mg standaryzowanego wyciągu z liści miłorzębu japońskiego na kapsułkę, dostarczając 17,6-21,6 mg flawonoidów (w przeliczeniu na glikozydy flawonowe) oraz 4,32-5,28 mg terpentów laktonowych (ginkgolidów A, B, C i bilobalidu). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy (bardzo często, ≥1/10) oraz zawroty głowy (często, ≥1/100 do <1/10). Często występują również zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10). Zgłaszano także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, w tym krwawienia z różnych narządów (częstość nieznana), reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs alergiczny, oraz alergiczne reakcje skórne (rumień, obrzęk, świąd, wysypka) o częstości nieznanej.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, glikozydy flawonowe, krwawienie narządowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorzęb japoński, naczynia mózgowe, nudności i wymioty, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień, terminologia MedDRA, terpeny laktonowe, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs alergiczny, wyciąg suchy oczyszczony, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia krwi, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądka i jelit, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ginkgoherb 240 mg
Lek Ginkgoherb, zawierający wyciąg z liści Ginkgo biloba, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według układów narządowych. Wśród najczęściej obserwowanych działań niepożądanych (≥1/100 do <1/10) znajdują się bóle głowy oraz zawroty głowy. Działania o nieznanej częstości obejmują poważne krwawienia, takie jak krwawienia do gałki ocznej, epistaxis, krwotok mózgowy oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą manifestować się krwistymi wymiotami lub smolistymi stolcami. Ponadto, zgłaszano zaburzenia rytmu serca i kołatanie serca, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz skórne reakcje alergiczne (rumień, obrzęk, świąd, wysypka) również zostały odnotowane, choć ich częstość występowania pozostaje nieznana.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, dizziness, epistaxis, kołatanie serca, krew w stolcu, krwawe wymioty, krwawienie narządowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, miłorząb japoński, nudności, obrzęk, obrzęk twarzy, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień, smoliste stolce, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, tachykardia, trudności w oddychaniu, utrata przytomności, vertigo, wstrząs alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Ginkgolid – Działania niepożądane
Ginkgolidy, aktywne składniki standaryzowanych ekstraktów z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.), takich jak preparaty Ginkgoherb i Tanakan, wykazują zarówno działanie terapeutyczne, jak i potencjalne działania niepożądane. W badaniach klinicznych z Tanakanem stosowanym w dawce 120 mg dwa razy dziennie u pacjentów powyżej 70 roku życia najczęściej obserwowano ból brzucha (3,3%), ból górnej części brzucha (5,4%), biegunkę (6,1%), zawroty głowy (9,0%) oraz ból głowy (3,8%), z częstością porównywalną do placebo. Ginkgolidy, zwłaszcza ginkgolid B, działają jako antagoniści czynnika aktywującego płytki (PAF), co może prowadzić do zaburzeń hemostazy i poważnych incydentów krwotocznych, takich jak krwawienia z oka, nosa, krwotok mózgowy oraz krwotok z przewodu pokarmowego, których częstość występowania jest nieznana. Ponadto, preparaty te mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny i obrzęk naczynioruchowy, a także zaburzenia rytmu serca i duszności (3,2% w grupie leczonej vs 1,8% placebo).
antagonista PAF, biegunka, ból brzucha, ból głowy, czynnik aktywujący płytki, duszność, dyspepsja, egzema, ginkgolidy, kołatanie serca, krwotok mózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, miłorząb japoński, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, utrata przytomności, wstrząs alergiczny, wysypka, zaburzenia hemostazy, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ginkgoherb 120 mg
Preparat Ginkgoherb, zawierający wyciąg z liści miłorzębu japońskiego, stosowany w dawkach 120 mg oraz 240 mg, może wywoływać działania niepożądane o zróżnicowanej częstości i nasileniu, obejmujące wiele układów narządów. Najczęściej obserwowane objawy ze strony układu nerwowego to ból głowy i zawroty głowy (częstość ≥1/100 do <1/10). Działania niepożądane o częstości nieznanej obejmują krwawienia (oczne, z nosa, mózgowe, z przewodu pokarmowego), zaburzenia rytmu serca i palpitacje, a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz skórne objawy alergiczne (rumień, obrzęk, świąd, wysypka) również mogą wystąpić, wymagając natychmiastowej interwencji i ewentualnego odstawienia leku.
anemia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, epistaxis, hipotensja, kołatanie serca, krwawienie do siatkówki, krwawienie narządowe, krwawienie oczne, krwawienie z nosa, krwiste wymioty, krwotok mózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, miłorząb japoński, następstwo neurologiczne, nudności, obrzęk, obrzęk krtani, odwodnienie, palpitacje, parametry krzepnięcia, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, smołowaty stolec, spadek ciśnienia, świąd, trudności w oddychaniu, utrata przytomności, wstrząs alergiczny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wysypka pęcherzowa, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Miłorząb dwuklapowy – Działania niepożądane
Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba), stosowany m.in. w preparacie Bilobil Intense, wykazuje potencjał do wywoływania działań niepożądanych o różnym nasileniu, klasyfikowanych według systemu MedDRA. Najpoważniejsze z nich to krwawienia z oczu, nosa, przewodu pokarmowego oraz naczyń mózgowych, związane z hamowaniem agregacji płytek krwi, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Działania niepożądane dotyczą również układu nerwowego (bóle i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, nudności, wymioty) oraz skóry (rumień, obrzęk, świąd, wysypka). Częstość występowania tych zdarzeń jest określana jako nieznana, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub z historią alergii.
agregacja płytek krwi, biegunka, bilobalid, Bilobil Intense, ból brzucha, ból głowy, ginkgolid, glikozyd flawonowy, konwencja MedDRA, krwawienie z nosa, krwawienie z oczu, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorząb dwuklapowy, naczynie mózgowe, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, układ chłonny, układ immunologiczny, układ krwionośny, układ nerwowy, właściwości antyagregacyjne, wstrząs alergiczny, wymioty, wysypka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie elektrolitowe, zawroty głowy