Działania niepożądane
Ginkgo biloba

Preparaty zawierające wyciąg z liści Ginkgo biloba, takie jak Bilobil Forte, zawierają glikozydy flawonowe (17,6-21,6 mg) oraz terpeny laktonowe: ginkgolidy A, B, C (2,24-2,72 mg) i bilobalid (2,08-2,56 mg), które odpowiadają za ich działanie terapeutyczne, ale również mogą wywoływać działania niepożądane. Najczęściej zgłaszanym efektem ubocznym jest ból głowy, występujący bardzo często (≥1/10). Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się zawroty głowy, które mogą zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, bóle brzucha, nudności i wymioty. Działania niepożądane o częstości nieznanej obejmują poważne krwawienia (z oczu, nosa, przewodu pokarmowego, naczyń mózgowych) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs alergiczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia.

  1. Działania niepożądane ginkgo biloba
    1. Klasyfikacja działań niepożądanych
    2. Najczęstsze działania niepożądane
    3. Poważne działania niepożądane
    4. Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
  2. Tabela działań niepożądanych ginkgo biloba
    1. Monitorowanie bezpieczeństwa terapii
    2. Szczególne grupy ryzyka
    3. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane ginkgo biloba

Ginkgo biloba, stosowany w preparatach leczniczych takich jak Bilobil Forte, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Wyciąg z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) zawiera substancje aktywne w postaci glikozydów flawonowych (17,6-21,6 mg) oraz terpenów laktonowych: ginkgolidów A, B i C (2,24-2,72 mg) oraz bilobalidu (2,08-2,56 mg), które odpowiadają za działanie terapeutyczne, ale również mogą przyczyniać się do wystąpienia efektów ubocznych.1

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane obserwowane przy stosowaniu preparatów zawierających ekstrakt z Ginkgo biloba są klasyfikowane zgodnie z systemem MedDRA (Medical Dictionary for Regulatory Activities) według częstości występowania na następujące kategorie:2

  • bardzo często (≥1/10) – występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów
  • często (≥1/100 do <1/10) – występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
  • niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występujące u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
  • rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów
  • bardzo rzadko (<1/10 000) – występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

3

Najczęstsze działania niepożądane

Do działań niepożądanych występujących bardzo często (≥1/10) podczas stosowania preparatów z wyciągiem z Ginkgo biloba należy ból głowy. Jest to najczęściej zgłaszany efekt uboczny, który może dotyczyć więcej niż 10% pacjentów przyjmujących ten preparat.4

Działania niepożądane występujące często (≥1/100 do <1/10) obejmują:

  • Zawroty głowy – mogące wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego:
    • Biegunka
    • Bóle brzucha
    • Nudności
    • Wymioty

5

Poważne działania niepożądane

Wśród poważnych działań niepożądanych o częstości nieznanej (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych) należy wymienić:6

  • Krwawienia z poszczególnych narządów:
    • Krwawienia z oczu
    • Krwawienia z nosa
    • Krwotoki z przewodu pokarmowego
    • Krwawienia z naczyń mózgowych
  • Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs alergiczny – stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia
  • Alergiczne reakcje skórne:
    • Rumień (zaczerwienienie skóry)
    • Obrzęk
    • Świąd
    • Wysypka

7

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem preparatów zawierających ginkgo biloba należą powikłania krwotoczne. Ze względu na właściwości przeciwpłytkowe i przeciwkrzepliwe wyciągu z miłorzębu, może on zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę), przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy) lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Krwotoki wewnątrzczaszkowe stanowią najpoważniejsze zagrożenie w tej grupie działań niepożądanych i mogą zagrażać życiu pacjenta.8

Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs alergiczny, mogą wystąpić po przyjęciu preparatów z Ginkgo biloba i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Pacjenci z historią reakcji alergicznych powinni zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu tych preparatów.9

Tabela działań niepożądanych ginkgo biloba

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne konsekwencje
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Bardzo często (≥1/10) Najczęściej zgłaszany objaw, może wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta.
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Często (≥1/100 do <1/10) Mogą zaburzać równowagę, wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Często (≥1/100 do <1/10) Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych przy dłuższym utrzymywaniu się.
Zaburzenia żołądka i jelit Bóle brzucha Często (≥1/100 do <1/10) Dyskomfort w jamie brzusznej, skurcze, mogące wpływać na przyjmowanie pokarmu.
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Często (≥1/100 do <1/10) Uczucie mdłości mogące wpływać na apetyt i ogólne samopoczucie.
Zaburzenia żołądka i jelit Wymioty Często (≥1/100 do <1/10) Mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych i pogorszenia ogólnego stanu pacjenta.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Krwawienie z oczu Częstość nieznana Może prowadzić do zaburzeń widzenia, w skrajnych przypadkach do utraty wzroku.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Krwawienie z nosa Częstość nieznana Zwykle samoograniczające się, ale może być dotkliwe i wymagać interwencji medycznej.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Krwotok z przewodu pokarmowego Częstość nieznana Potencjalnie zagrażający życiu, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Krwawienie z naczyń mózgowych Częstość nieznana Może prowadzić do udaru mózgu, stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (wstrząs alergiczny) Częstość nieznana Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rumień Częstość nieznana Zaczerwienienie skóry będące objawem reakcji alergicznej.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk Częstość nieznana Może dotyczyć różnych części ciała, szczególnie niebezpieczny w obrębie dróg oddechowych.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd Częstość nieznana Uczucie swędzenia skóry, może być dokuczliwe i wpływać na jakość życia.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Częstość nieznana Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu, objaw reakcji alergicznej.

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych podczas stosowania preparatów zawierających wyciąg z Ginkgo biloba, konieczne jest poinformowanie o tym lekarza lub farmaceuty. Dotyczy to zarówno działań niepożądanych wymienionych w charakterystyce produktu leczniczego (ChPL), jak i objawów wcześniej nieopisanych.10

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu prowadzone jest stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka jego stosowania. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11

Szczególne grupy ryzyka

Zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po stosowaniu preparatów zawierających wyciąg z Ginkgo biloba dotyczy pacjentów:

  • Stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne
  • Z zaburzeniami krzepnięcia krwi
  • Z historią reakcji alergicznych
  • Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi (ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka krwawień)
  • Z chorobami wątroby lub nerek, które mogą wpływać na metabolizm i wydalanie składników preparatu

W przypadku osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych wskazana jest szczególna ostrożność oraz indywidualizacja dawkowania. W niektórych przypadkach może być konieczne odstąpienie od stosowania preparatów zawierających ginkgo biloba na rzecz alternatywnych metod terapeutycznych.12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl