Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ginkgo biloba

Wpływ Ginkgo biloba na płodność, ciążę i laktację

Ginkgo biloba, czyli miłorząb japoński, to składnik aktywny wielu preparatów stosowanych w medycynie. Zawiera on glikozydy flawonowe oraz terpeny laktonowe (ginkgolidy A, B, C oraz bilobalid). Na przykład, preparat Bilobil forte zawiera w jednej kapsułce 80 mg wyciągu z liści miłorzębu, co odpowiada 17,6-21,6 mg flawonoidów w przeliczeniu na glikozydy flawonowe, 2,24-2,72 mg ginkgolidów A, B i C, oraz 2,08-2,56 mg bilobalidu.¹

Wpływ Ginkgo biloba na ciążę

Wyciągi z miłorzębu mogą znacząco upośledzać zdolność płytek krwi do agregacji, co jest ważnym mechanizmem hemostazy. W konsekwencji, skłonność do krwawień może być istotnie zwiększona u pacjentek przyjmujących preparaty zawierające Ginkgo biloba.²

Dostępne badania na zwierzętach dotyczące toksycznego wpływu Ginkgo biloba na reprodukcję są niewystarczające i nie dostarczają pełnego obrazu potencjalnego ryzyka dla kobiet w ciąży i rozwijającego się płodu.³

Ze względu na potencjalne ryzyko i brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, stosowanie produktów leczniczych zawierających wyciąg z Ginkgo biloba jest przeciwwskazane u kobiet w okresie ciąży. Lekarz powinien wyraźnie poinformować pacjentkę o tym przeciwwskazaniu i zaproponować alternatywne metody leczenia, które mają udokumentowany profil bezpieczeństwa w ciąży.⁴

Wpływ Ginkgo biloba na karmienie piersią

Obecnie brak jest danych naukowych określających, czy wyciąg z miłorzębu lub jego aktywne metabolity przenikają do mleka ludzkiego. W związku z tym nie można wykluczyć potencjalnego ryzyka dla noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące preparaty z Ginkgo biloba.⁵

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Ginkgo biloba w okresie laktacji, stosowanie preparatów zawierających wyciąg z miłorzębu nie jest zalecane podczas karmienia piersią. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku i rozważyć alternatywne metody leczenia lub doradzić tymczasowe przerwanie karmienia piersią, jeśli zastosowanie preparatu z Ginkgo biloba jest konieczne.⁶

Wpływ Ginkgo biloba na płodność

Dotychczas nie przeprowadzono u ludzi badań klinicznych oceniających wpływ wyciągu z Ginkgo biloba na płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Brak jest więc bezpośrednich danych dotyczących potencjalnego wpływu tej substancji na zdolności rozrodcze u ludzi.⁷

Warto jednak odnotować, że potencjalny wpływ na płodność był obserwowany w badaniach przedklinicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych. W szczególności, zaobserwowano wpływ na płodność w badaniu z udziałem samic myszy, co sugeruje możliwość oddziaływania składników Ginkgo biloba na układ rozrodczy.⁸

Ze względu na ograniczone dane i potencjalne ryzyko, lekarz powinien zachować ostrożność przy zalecaniu preparatów zawierających Ginkgo biloba pacjentkom planującym ciążę. Konieczne jest indywidualne rozważenie potencjalnych korzyści i ryzyka, a także poinformowanie pacjentki o stanie obecnej wiedzy na temat wpływu Ginkgo biloba na płodność.

Wytyczne dla lekarzy prowadzących pacjentki w ciąży lub karmiących piersią

Postępowanie w przypadku pacjentek w ciąży

Lekarz prowadzący pacjentkę w ciąży powinien zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:

• Poinformować pacjentkę o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania preparatów zawierających Ginkgo biloba w okresie ciąży
• Wyjaśnić potencjalne ryzyko związane z wpływem Ginkgo biloba na układ krzepnięcia, w tym zwiększoną skłonność do krwawień
• Jeśli pacjentka stosowała preparaty z Ginkgo biloba przed ciążą, zalecić natychmiastowe przerwanie terapii
• Zaproponować alternatywne, bezpieczne w ciąży metody leczenia schorzeń, na które stosowany był wyciąg z miłorzębu

⁹

Postępowanie w przypadku pacjentek karmiących piersią

W przypadku pacjentek karmiących piersią, lekarz powinien:

• Poinformować o braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Ginkgo biloba podczas laktacji
• Wyjaśnić, że nie wiadomo, czy składniki aktywne miłorzębu przenikają do mleka kobiecego
• Podkreślić potencjalne ryzyko dla noworodka lub niemowlęcia karmionego piersią
• Odradzić stosowanie preparatów z Ginkgo biloba w okresie karmienia piersią
• W sytuacji, gdy terapia jest konieczna, rozważyć czasowe przerwanie karmienia piersią lub zastosowanie alternatywnych metod leczenia

¹⁰

Poradnictwo dla kobiet planujących ciążę

Dla pacjentek planujących ciążę, a przyjmujących preparaty z Ginkgo biloba, lekarz powinien:

• Przedstawić dostępne dane dotyczące wpływu Ginkgo biloba na płodność u zwierząt
• Podkreślić brak badań oceniających wpływ na płodność u ludzi
• Zalecić zakończenie terapii z wyprzedzeniem przed planowaną koncepcją
• Monitorować potencjalny wpływ na parametry płodności, jeśli pacjentka długotrwale stosowała preparaty z miłorzębu

¹¹

Monitorowanie pacjentek stosujących preparaty z Ginkgo biloba

W przypadku pacjentek przyjmujących preparaty zawierające Ginkgo biloba, które nie są w ciąży ani nie karmią piersią, lekarz powinien regularnie:

• Informować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii
• Podkreślać znaczenie natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku podejrzenia ciąży
• Monitorować parametry krzepnięcia krwi, szczególnie u pacjentek przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe
• Regularnie weryfikować korzyści i potencjalne ryzyko kontynuacji terapii

¹²