atopowa choroba skóry
Atopowa choroba skóry (AZS, atopowe zapalenie skóry) to przewlekła, nawrotowa dermatoza zapalna charakteryzująca się silnym świądem, suchością skóry oraz typową lokalizacją zmian skórnych zależną od wieku pacjenta. Choroba ta występuje najczęściej u osób z predyspozycją genetyczną do rozwoju chorób atopowych.
W patogenezie AZS istotną rolę odgrywają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Defekt bariery naskórkowej, zaburzenia immunologiczne z przewagą odpowiedzi Th2 we wczesnej fazie zapalnej oraz nadwrażliwość na alergeny środowiskowe stanowią kluczowe elementy rozwoju choroby. Mutacje w genie filagryny występujące u 20-30% pacjentów z AZS przyczyniają się do zaburzenia funkcji barierowej naskórka.
Diagnostyka AZS opiera się na kryteriach klinicznych, w tym występowaniu świądu, typowej morfologii i lokalizacji zmian, przewlekłym i nawrotowym przebiegu oraz współistnieniu innych chorób atopowych. Leczenie obejmuje przede wszystkim odpowiednią pielęgnację skóry z użyciem emolientów, miejscową farmakoterapię przeciwzapalną (glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny), leczenie przeciwświądowe oraz w cięższych przypadkach – terapię ogólnoustrojową, w tym leki biologiczne.
W ostatnich latach w terapii ciężkich postaci AZS wprowadzono nowoczesne leki biologiczne ukierunkowane na szlaki patogenetyczne choroby, m.in. dupilumab (przeciwciało monoklonalne przeciwko receptorowi IL-4), który wykazuje wysoką skuteczność i dobry profil bezpieczeństwa. Prowadzone są również badania nad nowymi cząsteczkami ukierunkowanymi na inne mediatory zapalenia atopowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mentol – Przeciwwskazania stosowania
Mentol, stosowany jako substancja aktywna o działaniu miejscowo znieczulającym, chłodzącym i przeciwświądowym, jest obecny w wielu preparatach leczniczych o różnorodnych postaciach farmaceutycznych. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na mentol lub inne składniki preparatu, co może manifestować się zarówno reakcjami miejscowymi, jak i uogólnionymi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową oraz innymi schorzeniami dróg oddechowych z nadwrażliwością, ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli. Mentol nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę (np. oparzenia, wypryski, rany otwarte), błony śluzowe oraz okolice oczu. Preparaty takie jak Dip Rilif czy Pudrospan mają dodatkowe przeciwwskazania związane z obecnością innych substancji czynnych, np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych czy beznokainy, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z alergiami lub ryzykiem methemoglobinemii. Większość preparatów z mentolem nie jest zalecana u dzieci poniżej 12 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.
alkoholizm, astma oskrzelowa, atopowa choroba skóry, błona śluzowa, działanie miejscowo znieczulające, działanie przeciwświądowe, interakcja lekowa, kamica żółciowa, kwas acetylosalicylowy, mentol, methemoglobinemia, nadwrażliwość dróg oddechowych, nadwrażliwość na mentol, niedrożność dróg żółciowych, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oparzenie, postać farmaceutyczna, przewlekła choroba wątroby, rana otwarta, schorzenie dróg oddechowych, skurcz oskrzeli, wysypka, zanik błony śluzowej, zapalenie pęcherzyka żółciowego