niedobór ergosterolu
Niedobór ergosterolu to stan patologiczny związany z brakiem lub niedostateczną ilością ergosterolu w organizmie. Ergosterol jest sterelem występującym głównie w błonach komórkowych grzybów, drożdży i niektórych protistów, będącym ich odpowiednikiem cholesterolu u zwierząt. Pod wpływem promieniowania UV ergosterol przekształca się w witaminę D2 (ergokalcyferol).
W medycynie znaczenie niedoboru ergosterolu związane jest przede wszystkim z możliwością wykorzystania tego mechanizmu w terapii przeciwgrzybiczej. Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (np. flukonazol, itrakonazol) oraz alliloamin (np. terbinafina) działają poprzez hamowanie biosyntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i w konsekwencji do ich śmierci.
Niedobór ergosterolu nie jest stanem patologicznym u ludzi, ponieważ nie jest on wytwarzany przez organizm człowieka ani nie jest niezbędnym składnikiem odżywczym. Jednakże w kontekście klinicznym, wykrywanie poziomu ergosterolu może służyć jako biomarker do diagnozowania i monitorowania inwazyjnych zakażeń grzybiczych u pacjentów immunokompromitowanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbilum 10 mg/g
Terbinafina, należąca do grupy alliloamin, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, o kodzie ATC D01A E15. Jej mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz toksycznej akumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo. Te zmiany biochemiczne skutkują śmiercią komórki grzyba. Terbinafina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczna jest wobec dermatofitów, pleśni oraz niektórych grzybów dimorficznych, wykazując działanie grzybobójcze już w niskich stężeniach. W przypadku drożdżaków jej efekt może być grzybobójczy lub grzybostatyczny, zależnie od gatunku patogenu.
alliloamina, biosynteza steroli, błona komórkowa grzybów, chlorowodorek, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, grzyb dimorficzny, integralność komórki, lek dermatologiczny, lek przeciwgrzybiczny, niedobór ergosterolu, patogen grzybiczny, pleśń, śmierć komórki grzyba, terbinafina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Myconafine 1% 10 mg/g (1%)
Terbinafina, substancja czynna kremu Myconafine 1%, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w systemie ATC jako lek przeciwgrzybiczny do stosowania miejscowego (kod D01AE15). Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonach komórkowych grzybów oraz kumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo, skutkując śmiercią komórek grzybów. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze w niskich stężeniach wobec dermatofitów, pleśni oraz grzybów dimorficznych, natomiast wobec drożdżaków efekt jest gatunkowo zmienny i może być grzybobójczy lub grzybostatyczny.
alliloaminy, biosynteza steroli, błona komórkowa grzybów, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, grzyby dimorficzne, interakcja lekowa, kumulacja skwalenu, lek przeciwgrzybiczny, niedobór ergosterolu, pleśnie, ściana komórkowa grzybów, terapia wielolekowa, terbinafina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Undofen Max Spray 10 mg/g
Undofen Max Spray zawiera chlorowodorek terbinafiny w stężeniu 10 mg/g, będący alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowaną miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów takich jak Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum, Microsporum canis oraz Epidermophyton floccosum, a także aktywność wobec pleśni i niektórych grzybów dimorficznych. W przypadku drożdżaków, np. Malassezia furfur, działanie może być zarówno grzybobójcze, jak i grzybostatyczne, zależnie od gatunku. Preparat jest dostępny w formie aerozolu na skórę, co umożliwia miejscowe zastosowanie w terapii grzybic skóry i paznokci.
biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, cytochrom P450, dermatofit, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, grzyb dimorficzny, grzybica odzwierzęca, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej głowy, grzybica stóp, kumulacja skwalenu, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia furfur, mechanizm działania terbinafiny, Microsporum canis, niedobór ergosterolu, pleśń, profil bezpieczeństwa leku, ściana komórkowa grzyba, synteza ergosterolu, terapia przeciwgrzybicza, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon substancji czynnych
Itrakonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Itrakonazol, syntetyczny triazol, działa przeciwgrzybiczo poprzez hamowanie enzymu 14α-demetylazy, co prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, zaburzając jej integralność i funkcję. W badaniach in vitro wykazuje skuteczność przeciw dermatofitom, drożdżakom (w tym Candida spp.), Aspergillus spp. oraz innym patogenom, zwykle w stężeniach ≤1 μg/ml. Farmakokinetyka i farmakodynamika itrakonazolu pozostają słabo poznane, co utrudnia optymalizację dawkowania. Oporność rozwija się powoli i jest związana z mutacjami w genie ERG11, nadekspresją enzymu lub nośników leku, a także opornością krzyżową w obrębie azoli. Szczególnie istotne klinicznie są szczepy oporne Aspergillus fumigatus.
14-alfa demetylaza, Aspergillus, Aspergillus fumigatus, Blastomyces dermatitidis, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, Candida tropicalis, CLSI, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, dermatofity, drożdżaki, dysfagia, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, EUCAST, farmakokinetyka i farmakodynamika, Fusarium, gen ERG11, grzyb chorobotwórczy, grzyb nitkowaty, grzyb strzępkowy, Histoplasma capsulatum, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny ogólnoustrojowy, lipidy błony komórkowej, minimalne stężenie hamujące, mutacja punktowa, niedobór ergosterolu, oporność grzybów, oporność krzyżowa, oporność nabyta, oporność naturalna, pochodna triazolu, powierzchowne zakażenie grzybicze, stężenie graniczne, stężenie leku w osoczu, wartość graniczna wrażliwości, wrażliwość in vitro, związek triazolowy, Zygomycetes - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ipozumax 100 mg
Itrakonazol, substancja czynna leku Ipozumax, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu enzymu 14α-demetylazy grzybiczej, co prowadzi do zaburzenia syntezy ergosterolu i integralności ściany komórkowej grzybów. Farmakokinetyka i farmakodynamika itrakonazolu są złożone i wymagają dalszych badań. Oporność na itrakonazol rozwija się powoli i jest związana z mutacjami w genie ERG11, nadmierną ekspresją enzymu lub nośników leku oraz opornością krzyżową, szczególnie w rodzaju Candida. Stężenia graniczne wrażliwości dla Candida według CLSI wynoszą: szczepy wrażliwe ≤0,125 µg/mL, wrażliwe zależnie od dawki 0,25-0,5 µg/mL, oporne ≥1 µg/mL, natomiast dla grzybów nitkowatych punkty graniczne nie zostały ustalone metodami EUCAST.
badanie mikrobiologiczne, ciężkie zakażenie, grzyb nitkowaty, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, MIC90, minimalne stężenie hamujące, niedobór ergosterolu, obniżona odporność, oporność krzyżowa, oporność nabyta, oporność naturalna, pochodna triazolu, powierzchowne zakażenie grzybicze, ściana komórkowa grzyba, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie graniczne, szczep oporny, szczep wrażliwy, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze