zmniejszone łaknienie
Zmniejszone łaknienie, znane również jako hiporeksja, oznacza obniżenie apetytu, które może prowadzić do zmniejszonego przyjmowania pokarmów. Ten objaw może wystąpić przejściowo w przebiegu chorób infekcyjnych lub stanów zapalnych, jednak jego utrzymywanie się przez dłuższy czas powinno budzić niepokój kliniczny.
Etiologia zmniejszonego łaknienia jest złożona i obejmuje przyczyny fizjologiczne, psychologiczne oraz patologiczne. Wśród najczęstszych czynników wymienia się: zaburzenia psychiczne (depresja, anoreksja), choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia hormonalne, choroby nowotworowe, infekcje, działania niepożądane leków oraz podeszły wiek. Istotną rolę odgrywają również cytokiny prozapalne, które wpływają na ośrodek głodu i sytości w podwzgórzu.
Diagnostyka pacjenta ze zmniejszonym łaknieniem powinna obejmować dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne, w tym morfologię, parametry stanu zapalnego, funkcji wątroby i nerek oraz poziomy hormonów. W uzasadnionych przypadkach wskazane są badania obrazowe oraz konsultacje specjalistyczne – psychiatryczna, gastroenterologiczna czy onkologiczna.
Leczenie hiporeksji zależy od przyczyny podstawowej. Obejmuje farmakoterapię choroby zasadniczej, leki stymulujące apetyt (np. octan megestrolu, kortykosteroidy), interwencje żywieniowe oraz wsparcie psychologiczne. U pacjentów z zaawansowanymi chorobami nowotworowymi zmniejszone łaknienie często stanowi element zespołu kacheksji, wymagającego kompleksowego podejścia terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Vinpoton 5 mg
Winpocetyna, substancja czynna leku Vinpoton 5 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości występowania, z dominacją zdarzeń rzadkich i bardzo rzadkich. W układzie krwiotwórczym obserwuje się leukopenię (≥1/1000 do <1/100), trombocytopenię (≥1/10000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko niedokrwistość i aglutynację erytrocytów (<1/10000). Reakcje nadwrażliwości, w tym na laktozę jednowodną, klasyfikowane są jako rzadkie. W zakresie metabolizmu notuje się hipercholesterolemię (≥1/1000 do <1/100), zmniejszenie łaknienia, a bardzo rzadko jadłowstręt i cukrzycę. Objawy neuropsychiatryczne obejmują bezsenność, zaburzenia snu, pobudzenie, niepokój, a także bardzo rzadko euforię i depresję. W układzie nerwowym dominują bóle i zawroty głowy, zaburzenia smaku, stupor, niedowład połowiczy, a także bardzo rzadko senność, zaburzenia pamięci, drżenie i drgawki. Działania niepożądane dotyczące narządu wzroku i ucha obejmują obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, przekrwienie spojówki, zawroty głowy błędnikowe, przeczulicę słuchową, niedosłuch i szum w uszach.
aglutynacja erytrocytów, arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, bradykardia, cukrzyca, czas protrombinowy, dławica piersiowa, drgawki, dysfagia, dyskomfort brzuszny, enzymy wątrobowe, hipercholesterolemia, hipotermia, jadłowstręt, kołatanie serca, leukopenia, migotanie przedsionków, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedosłuch, niedowład połowiczy, niestrawność, nudności, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, pokrzywka, przeczulica słuchowa, rumień, skurcze dodatkowe, suchość jamy ustnej, świąd, szumy uszne, tachykardia, triglicerydy, trombocytopenia, winpocetyna, wymioty, wysypka, zaburzenia snu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry, zaparcia, zawroty błędnikowe, zmniejszone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coltowan 10 mg
Ezetymib, substancja czynna leku Coltowan, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej ze statynami lub fenofibratem. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, biegunka, wzdęcia, nudności) oraz mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni i stawów). W badaniach klinicznych częstość klinicznie istotnego zwiększenia aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT ≥3x GGN) wynosiła 0,5% w monoterapii i 1,3% w skojarzeniu ze statyną, a zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CPK ≥10x GGN) występowało u 0,2% pacjentów w monoterapii i 0,1% w terapii skojarzonej. W badaniu IMPROVE-IT częstość miopatii wynosiła 0,2% w grupie ezetymibu z symwastatyną i 0,1% w grupie symwastatyny, a rabdomiolizy 0,1% i 0,2%, odpowiednio. Działania niepożądane były zazwyczaj łagodne, przemijające i nie różniły się istotnie od placebo pod względem częstości występowania i odsetka przerwania leczenia.
anafilaksja, biegunka, ból mięśni, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, dusznica, fenofibrat, gamma-glutamylotransferaza, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, leczenie skojarzone, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, parestezja, profil bezpieczeństwa ezetymibu, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, statyna, trombocytopenia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zmniejszone łaknienie, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Fresenius Kabi 5 mg
Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został szeroko zbadany w różnych populacjach pacjentów, wykazując zróżnicowanie działań niepożądanych w zależności od wskazania terapeutycznego. W leczeniu podtrzymującym nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego po ASCT najczęstsze ciężkie działania niepożądane obejmowały zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02, 9,4% w CALGB 100104), neutropenię (60,8–79,0%), trombocytopenię (23,5–72,3%), biegunkę (38,9–54,5%) oraz wysypkę (25–31,7%). W skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu obserwowano m.in. niedociśnienie tętnicze (6,5%), zakażenia płuc (5,7%) oraz odwodnienie (5,0%). W badaniach nad zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakami najczęstsze działania niepożądane to neutropenia (do 76,8%), trombocytopenia (do 46,4%), biegunka (do 34,8%) oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, która stanowi istotne ryzyko, szczególnie w skojarzeniu z deksametazonem. W badaniu MCL-002 u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza odnotowano wzrost wczesnych zgonów (20% vs 7% w grupie kontrolnej), zwłaszcza u osób z dużym rozmiarem guza (≥5 cm lub ≥3 zmiany ≥3 cm).
alergiczne zapalenie skóry, astenia, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, ból kości, ból pleców, ból stawów, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, kaszel, kurcze mięśni, lenalidomid, leukopenia, nadmierna potliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia 4 stopnia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, osłabione łaknienie, skurcze mięśni, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wysypka, zaburzenia snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, złe samopoczucie, zmęczenie, zmniejszone łaknienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nintedanib STADA 100 mg
Nintedanib STADA, dostępny w kapsułkach miękkich o dawkach 100 mg i 150 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunka (bardzo często, ≥ 1/10), nudności (bardzo często), wymioty (często), ból brzucha (bardzo często), zmniejszone łaknienie (często) oraz zmniejszenie masy ciała (często). Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AspAT, GGT – często) występuje istotnie częściej u pacjentów leczonych nintedanibem w porównaniu do placebo (np. w badaniu INPULSIS 13,6% vs 2,6%). Zdarzenia te mają charakter odwracalny i nie są związane z klinicznymi objawami uszkodzenia wątroby. Krwawienia, najczęściej z nosa, występują często, jednak ciężkie krwotoki są rzadkie. Białkomocz i niewydolność nerek pojawiają się niezbyt często, z rzadkimi przypadkami mikroangiopatii kłębuszkowej, które ustępują po przerwaniu leczenia.
ALT, AspAT, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, GGT, hiperbilirubinemia, krwawienie, krwawienie z nosa, łysienie, małopłytkowość, mikroangiopatia kłębuszkowa, nadciśnienie, niewydolność nerek, nintedanib, nudności, odwodnienie, polekowe uszkodzenie wątroby, rozwarstwienie tętnicy, świąd, testy czynnościowe wątroby, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zmniejszenie masy ciała, zmniejszone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nintedanib STADA 150 mg
Nintedanib STADA, dostępny w kapsułkach 100 mg i 150 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak biegunka (występująca u 62,4-75,7% pacjentów w badaniach INPULSIS, INBUILD, SENSCIS), nudności, wymioty oraz ból brzucha. Działania te często pojawiają się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii i mogą prowadzić do odwodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych, co wymaga monitorowania i interwencji, w tym stosowania leków przeciwbiegunkowych, zmniejszenia dawki lub czasowego przerwania leczenia. Ponadto, nintedanib może powodować podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, GGT, ALP) oraz rzadziej polekowe uszkodzenie wątroby, co wymaga regularnej kontroli parametrów wątrobowych i ewentualnej modyfikacji terapii. Inne istotne działania niepożądane to małopłytkowość, zmniejszenie masy ciała i łaknienia, krwawienia, nadciśnienie tętnicze, a także rzadkie przypadki zawału mięśnia sercowego, tętniaka i rozwarstwienia tętnicy oraz niewydolności nerek.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, choroba śródmiąższowa płuc, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, idiopatyczne włóknienie płuc, lek przeciwbiegunkowy, małopłytkowość, niewydolność nerek, nintedanibu ezylan, nudności, polekowe uszkodzenie wątroby, tętniak tętnicy, twardzina układowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zmniejszone łaknienie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople żołądkowe T –
Krople żołądkowe T to preparat doustny zawierający nalewki roślinne: kozłkową, miętową, gorzką oraz z dziurawca, każdy składnik w ilości 25 g na 100 g produktu, z ekstraktem etanolowym 70% v/v. Preparat jest wskazany w leczeniu niestrawności (dyspepsji) objawiającej się dyskomfortem w nadbrzuszu, wzdęciami i odbijaniem oraz w stanach zmniejszonego łaknienia (anoreksji) o łagodnym przebiegu. Działanie terapeutyczne wynika z synergii: nalewka kozłkowa działa uspokajająco, miętowa rozkurczowo i wiatropędnie, gorzka stymuluje wydzielanie soków trawiennych i poprawia apetyt, a nalewka z dziurawca wykazuje właściwości przeciwzapalne i łagodnie uspokajające. Preparat jest szczególnie użyteczny w dyspepsji czynnościowej bez poważnych schorzeń organicznych przewodu pokarmowego oraz w okresach rekonwalescencji po chorobach.
anoreksja, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie uspokajające, korzeń goryczki, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, objawy niestrawności, płyn doustny, soki trawienne, uczucie pełności poposiłkowej, wzdęcia, zmniejszone łaknienie