Działania niepożądane
Lenalidomide Fresenius Kabi 5 mg

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został szeroko zbadany w różnych populacjach pacjentów, wykazując zróżnicowanie działań niepożądanych w zależności od wskazania terapeutycznego. W leczeniu podtrzymującym nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego po ASCT najczęstsze ciężkie działania niepożądane obejmowały zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02, 9,4% w CALGB 100104), neutropenię (60,8–79,0%), trombocytopenię (23,5–72,3%), biegunkę (38,9–54,5%) oraz wysypkę (25–31,7%). W skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu obserwowano m.in. niedociśnienie tętnicze (6,5%), zakażenia płuc (5,7%) oraz odwodnienie (5,0%). W badaniach nad zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakami najczęstsze działania niepożądane to neutropenia (do 76,8%), trombocytopenia (do 46,4%), biegunka (do 34,8%) oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, która stanowi istotne ryzyko, szczególnie w skojarzeniu z deksametazonem. W badaniu MCL-002 u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza odnotowano wzrost wczesnych zgonów (20% vs 7% w grupie kontrolnej), zwłaszcza u osób z dużym rozmiarem guza (≥5 cm lub ≥3 zmiany ≥3 cm).

Działania niepożądane leku Lenalidomide Fresenius Kabi

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został szczegółowo udokumentowany w licznych badaniach klinicznych, obejmujących różne populacje pacjentów i wskazania terapeutyczne. Poniżej przedstawiono kompleksowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem Lenalidomide Fresenius Kabi, z uwzględnieniem ich częstości występowania oraz nasilenia.1

Profil bezpieczeństwa w różnych wskazaniach

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu różni się w zależności od leczonej populacji i wskazania terapeutycznego. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące poszczególnych grup pacjentów.2

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi: leczenie podtrzymujące po ASCT

W przypadku pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim (NDMM) po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT), otrzymujących leczenie podtrzymujące lenalidomidem, zaobserwowano szereg istotnych działań niepożądanych. Ciężkie działania niepożądane występowały częściej (≥5%) w grupie leczonej lenalidomidem w porównaniu do placebo.3

W badaniu IFM 2005-02 najczęstsze ciężkie działania niepożądane obejmowały zapalenie płuc (10,6%), natomiast w badaniu CALGB 100104 – zakażenie płuc (9,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego).4

Do najczęstszych działań niepożądanych w badaniu IFM 2005-02 należały:

  • Neutropenia (60,8%)
  • Zapalenie oskrzeli (47,4%)
  • Biegunka (38,9%)
  • Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%)
  • Skurcze mięśni (33,4%)
  • Leukopenia (31,7%)
  • Astenia (29,7%)
  • Kaszel (27,3%)
  • Trombocytopenia (23,5%)
  • Zapalenie żołądka i jelit (22,5%)
  • Gorączka (20,5%)

5

Z kolei w badaniu CALGB 100104 najczęściej obserwowano:

  • Neutropenię (79,0% [71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego])
  • Trombocytopenię (72,3% [61,6%])
  • Biegunkę (54,5% [46,4%])
  • Wysypkę (31,7% [25,0%])
  • Zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8% [26,8%])
  • Zmęczenie (22,8% [17,9%])
  • Leukopenię (22,8% [18,8%])
  • Niedokrwistość (21,0% [13,8%])

6

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi: terapia skojarzona

W badaniu SWOG S0777, które oceniało lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, zaobserwowano ciężkie działania niepożądane występujące częściej (≥5%) niż w grupie kontrolnej:7

  • Niedociśnienie tętnicze (6,5%)
  • Zakażenie płuc (5,7%)
  • Odwodnienie (5,0%)

8

W tym samym badaniu najczęstszymi działaniami niepożądanymi były:

  • Zmęczenie (73,7%)
  • Neuropatia obwodowa (71,8%)
  • Trombocytopenia (57,6%)
  • Zaparcie (56,1%)
  • Hipokalcemia (50,0%)

9

W przypadku pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z niskimi dawkami deksametazonu (Rd i Rd18), którzy nie kwalifikowali się do przeszczepu, najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥5%) były:

  • Zapalenie płuc (9,8%)
  • Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3%)

10

W grupach Rd i Rd18 najczęściej obserwowano następujące działania niepożądane:

  • Biegunka (45,5%)
  • Zmęczenie (32,8%)
  • Ból pleców (32,0%)
  • Astenia (28,2%)
  • Zaburzenia snu (27,6%)
  • Wysypka (24,3%)
  • Osłabione łaknienie (23,1%)
  • Kaszel (22,7%)
  • Gorączka (21,4%)
  • Skurcze mięśni (20,5%)

11

Uprzednio leczony szpiczak mnogi

W badaniach klinicznych fazy III z grupą kontrolną placebo u pacjentów z uprzednio leczonym szpiczakiem mnogim, najcięższymi działaniami niepożądanymi występującymi częściej w grupie leczonej lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem były:

  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
  • Neutropenia 4. stopnia

12

Najczęściej obserwowane działania niepożądane w badaniach MM-009 i MM-010 to:

  • Zmęczenie (43,9%)
  • Neutropenia (42,2%)
  • Zaparcie (40,5%)
  • Biegunka (38,5%)
  • Kurcze mięśni (33,4%)
  • Niedokrwistość (31,4%)
  • Trombocytopenia (21,5%)
  • Wysypka (21,2%)

13

Zespoły mielodysplastyczne

W badaniach klinicznych dotyczących zespołów mielodysplastycznych, ciężkie działania niepożądane obejmowały:

  • Żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną)
  • Neutropenię 3. lub 4. stopnia
  • Gorączkę neutropeniczną
  • Trombocytopenię 3. lub 4. stopnia

14

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były:

  • Neutropenia (76,8%)
  • Trombocytopenia (46,4%)
  • Biegunka (34,8%)
  • Zaparcia (19,6%)
  • Nudności (19,6%)
  • Świąd (25,4%)
  • Wysypka (18,1%)
  • Zmęczenie (18,1%)
  • Skurcze mięśni (16,7%)

15

Chłoniak z komórek płaszcza

W badaniu MCL-002 dotyczącym chłoniaka z komórek płaszcza, ciężkie działania niepożądane występujące częściej (z różnicą co najmniej 2 punktów procentowych) w grupie leczonej lenalidomidem w porównaniu do grupy kontrolnej to:

  • Neutropenia (3,6%)
  • Zatorowość płucna (3,6%)
  • Biegunka (3,6%)

16

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w badaniu MCL-002 były:

  • Neutropenia (50,9%)
  • Niedokrwistość (28,7%)
  • Biegunka (22,8%)
  • Zmęczenie (21,0%)
  • Zaparcie (17,4%)
  • Gorączka (16,8%)
  • Wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry) (16,2%)

17

Należy zauważyć, że w badaniu MCL-002 wystąpił znaczący wzrost liczby wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni), zwłaszcza u pacjentów z dużym rozmiarem guza w chwili rozpoczęcia leczenia. Odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) wczesnych zgonów w grupie kontrolnej.18

Chłoniak grudkowy

W badaniu NHL-007 dotyczącym chłoniaka grudkowego, ciężkie działania niepożądane występujące najczęściej (z różnicą co najmniej 1 punktu procentowego) w grupie leczonej skojarzeniem lenalidomid/rytuksymab w porównaniu z grupą otrzymującą schemat placebo/rytuksymab to:

  • Gorączka neutropeniczna (2,7%)
  • Zatorowość płucna (2,7%)
  • Zapalenie płuc (2,7%)

19

Najczęstsze działania niepożądane w badaniu NHL-007 to:

  • Neutropenia (58,2%)
  • Biegunka (30,8%)
  • Leukopenia (28,8%)
  • Zaparcie (21,9%)
  • Kaszel (21,9%)
  • Zmęczenie (21,9%)

20

Tabela działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych u pacjentów leczonych lenalidomidem, wraz z częstością występowania i nasileniem. Klasyfikacja działań niepożądanych opiera się na największej częstości występowania w którymkolwiek z głównych badań klinicznych.21

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Nasilenie
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie płuc Bardzo często Może być ciężkie (≥ 5%)
Zakażenie górnych dróg oddechowych Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Zapalenie oskrzeli Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia Bardzo często Może być ciężka (3.-4. stopnia)
Trombocytopenia Bardzo często Może być ciężka (3.-4. stopnia)
Niedokrwistość Bardzo często Zwykle umiarkowana do ciężkiej
Leukopenia Bardzo często Zwykle łagodna do umiarkowanej
Zaburzenia naczyniowe Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) Często Może być ciężka, zagrażająca życiu
Niedociśnienie tętnicze Często Może być ciężkie (≥ 5% w skojarzeniu z bortezomibem)
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często Zwykle łagodna do umiarkowanej, rzadko ciężka
Zaparcie Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Nudności Bardzo często Zwykle łagodne
Zapalenie żołądka i jelit Często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Ból brzucha Często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Bardzo często Zwykle łagodna do umiarkowanej
Świąd Bardzo często Zwykle łagodny
Alergiczne zapalenie skóry Często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Nadmierna potliwość Często Zwykle łagodna
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Skurcze mięśni Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Ból pleców Bardzo często Zwykle umiarkowany
Ból kości Często Zwykle umiarkowany
Ból stawów Często Zwykle umiarkowany
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie Bardzo często Zwykle umiarkowane
Astenia Bardzo często Zwykle umiarkowana
Gorączka Bardzo często Zwykle łagodna do umiarkowanej
Obrzęk obwodowy Bardzo często Zwykle łagodny do umiarkowanego
Złe samopoczucie Często Zwykle łagodne
Zaburzenia układu nerwowego Neuropatia obwodowa Bardzo często (w skojarzeniu z bortezomibem) Może być ciężka
Zawroty głowy Często Zwykle łagodne
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niewydolność nerek (w tym ostra) Często Może być ciężka (≥ 5% w skojarzeniu z deksametazonem)
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszone łaknienie Bardzo często Zwykle łagodne do umiarkowanego
Hipokalcemia Bardzo często (w skojarzeniu z bortezomibem) Może być umiarkowana do ciężkiej

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Ryzyko hematologiczne

Neutropenia i trombocytopenia stanowią najczęstsze hematologiczne działania niepożądane związane ze stosowaniem lenalidomidu. Pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem cytopenii, zwłaszcza podczas pierwszych cykli leczenia. W przypadku wystąpienia neutropenii 3. lub 4. stopnia może być konieczne zmniejszenie dawki lub czasowe przerwanie leczenia.22

Ryzyko zakrzepowo-zatorowe

Leczenie lenalidomidem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej). Ryzyko to jest szczególnie istotne przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z deksametazonem. Należy rozważyć odpowiednią profilaktykę przeciwzakrzepową, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.23

Zaburzenia oddechowe

Zapalenie płuc i zakażenia dróg oddechowych należą do często zgłaszanych działań niepożądanych, a w niektórych przypadkach mogą mieć ciężki przebieg. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami płuc w wywiadzie.24

Chłoniak z komórek płaszcza: szczególne ostrzeżenia

W przypadku pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i dużym rozmiarem guza (zdefiniowanym jako przynajmniej jedna zmiana o średnicy ≥5 cm lub 3 zmiany o średnicy ≥3 cm) istnieje zwiększone ryzyko wczesnego zgonu. W badaniu MCL-002 w trakcie 1. cyklu leczenie przerwano u 11/81 (14%) pacjentów z dużym rozmiarem guza w grupie otrzymującej lenalidomid w porównaniu do 1/28 (4%) pacjentów z grupy kontrolnej. Głównym powodem przerwania leczenia były zdarzenia niepożądane (64%).25

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl