Działania niepożądane leku Lenalidomide Medical Valley

Lenalidomid jest substancją czynną o złożonym profilu bezpieczeństwa, stosowaną głównie w terapii szpiczaka mnogiego. Działania niepożądane tego leku mogą być poważne i wymagają ścisłego monitorowania przez personel medyczny. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych lenalidomidu w różnych schematach terapeutycznych i populacjach pacjentów.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa lenalidomidu

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu różni się w zależności od wskazania i schematu leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie działań niepożądanych hematologicznych oraz infekcyjnych, które należą do najczęściej obserwowanych.²

Działania niepożądane w leczeniu podtrzymującym po ASCT

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy otrzymują lenalidomid jako leczenie podtrzymujące po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT), obserwowano zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych w porównaniu do placebo. Należy zwrócić uwagę, że w badaniu CALGB 100104 działania niepożądane obejmowały zdarzenia po HDM/ASCT oraz zdarzenia z okresu leczenia podtrzymującego, co może skutkować zawyżeniem rzeczywistej częstości występowania.³

Ciężkie działania niepożądane występowały częściej (≥ 5%) podczas stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym w porównaniu do placebo. W badaniu IFM 2005-02 najczęstszym ciężkim działaniem niepożądanym było zapalenie płuc (10,6%), natomiast w badaniu CALGB 100104 – zakażenie płuc (9,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego).⁴

Działania niepożądane w badaniu IFM 2005-02

W badaniu IFM 2005-02 do działań niepożądanych obserwowanych częściej w grupie otrzymującej lenalidomid w porównaniu do placebo należały:⁵

• Neutropenia – 60,8%
• Zapalenie oskrzeli – 47,4%
• Biegunka – 38,9%
• Zapalenie jamy nosowo-gardłowej – 34,8%
• Skurcze mięśni – 33,4%
• Leukopenia – 31,7%
• Astenia – 29,7%
• Kaszel – 27,3%
• Trombocytopenia – 23,5%
• Zapalenie żołądka i jelit – 22,5%
• Gorączka – 20,5%

Działania niepożądane w badaniu CALGB 100104

W badaniu CALGB 100104 do działań niepożądanych obserwowanych częściej podczas stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym w porównaniu do placebo należały:⁶

• Neutropenia – 79,0% (71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Trombocytopenia – 72,3% (61,6% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Biegunka – 54,5% (46,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Wysypka – 31,7% (25,0% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Zakażenia górnych dróg oddechowych – 26,8%
• Zmęczenie – 22,8% (17,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Leukopenia – 22,8% (18,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)
• Niedokrwistość – 21,0% (13,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)

Działania niepożądane w terapii skojarzonej z bortezomibem i deksametazonem

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy otrzymują lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem i nie kwalifikują się do przeszczepu, w badaniu SWOG S0777 obserwowano następujące ciężkie działania niepożądane częściej (≥ 5%) niż w przypadku stosowania lenalidomidu w skojarzeniu tylko z deksametazonem:⁷

• Niedociśnienie tętnicze – 6,5%
• Zakażenie płuc – 5,7%
• Odwodnienie – 5,0%

Ponadto, w tej samej grupie pacjentów, częściej obserwowano następujące działania niepożądane w porównaniu do terapii lenalidomidem z deksametazonem:⁸

• Zmęczenie – 73,7%
• Neuropatia obwodowa – 71,8%
• Trombocytopenia – 57,6%
• Zaparcie – 56,1%
• Hipokalcemia – 50,0%

Działania niepożądane w terapii z małymi dawkami deksametazonu

W grupie pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu i są leczeni lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd oraz Rd18), ciężkie działania niepożądane obserwowano częściej (≥ 5%) niż przy stosowaniu melfalanu, prednizonu i talidomidu (MPT):⁹

• Zapalenie płuc – 9,8%
• Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) – 6,3%

Do działań niepożądanych obserwowanych częściej w grupach Rd lub Rd18 niż w grupie MPT należały:¹⁰

• Biegunka – 45,5%
• Zmęczenie – 32,8%
• Ból pleców – 32,0%
• Astenia – 28,2%
• Zaburzenia snu – 27,6%
• Wysypka – 24,3%
• Osłabione łaknienie – 23,1%
• Kaszel – 22,7%
• Gorączka – 21,4%
• Skurcze mięśni – 20,5%

Działania niepożądane w terapii z melfalanem i prednizonem

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do przeszczepu i są leczeni lenalidomidem w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem, ciężkie działania niepożądane obserwowano częściej (≥ 5%) u pacjentów otrzymujących melfalan, prednizon i lenalidomid, z następczym podtrzymywaniem lenalidomidem (MPR+R) lub melfalan, prednizon i lenalidomid, z następczą kontynuacją placebo (MPR+p), niż u pacjentów otrzymujących melfalan i prednizon, z następczą kontynuacją placebo (MPp+p):¹¹

• Gorączka neutropeniczna – 6,0%
• Niedokrwistość – 5,3%

Do działań niepożądanych obserwowanych częściej w grupach MPR+R lub MPR+p niż w grupie MPp+p należały:¹²

• Neutropenia – 83,3%
• Niedokrwistość – 70,7%
• Trombocytopenia – 70,0%
• Leukopenia – 38,8%
• Zaparcia – 34,0%
• Biegunka – 33,3%
• Wysypka – 28,9%
• Gorączka – 27,0%
• Obrzęk obwodowy – 25,0%
• Kaszel – 24,0%
• Zmniejszone łaknienie – 23,7%
• Astenia – 22,0%

Tabela działań niepożądanych Lenalidomide Medical Valley

Kluczowe aspekty bezpieczeństwa stosowania lenalidomidu

Na podstawie przedstawionych danych można zauważyć, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi lenalidomidu, niezależnie od schematu leczenia, są zaburzenia hematologiczne, szczególnie neutropenia, trombocytopenia i niedokrwistość. Częstość ich występowania jest szczególnie wysoka w schematach zawierających melfalan (MPR+R, MPR+p).¹³

Wśród działań niepożądanych niehematologicznych na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, zaparcia), zmęczenie oraz infekcje, zwłaszcza górnych dróg oddechowych i płuc. W przypadku terapii skojarzonej z bortezomibem szczególną uwagę należy zwrócić na neuropatię obwodową, której częstość sięga 71,8%.¹⁴

Ciężkie działania niepożądane o szczególnym znaczeniu klinicznym to przede wszystkim powikłania infekcyjne (zapalenie płuc), gorączka neutropeniczna oraz niewydolność nerek. Różnią się one częstością występowania w zależności od zastosowanego schematu leczenia.¹⁵