Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Medical Valley
Lenalidomid Medical Valley, będący pochodną talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone badaniami na małpach, co implikuje wysokie ryzyko wad wrodzonych u ludzi przy stosowaniu w ciąży. Z tego względu lek jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, które nie spełniają rygorystycznych warunków programu zapobiegania ciąży. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości minimum 25 mIU/ml co 4 tygodnie. Kryteria wykluczające możliwość zajścia w ciążę obejmują m.in. wiek ≥ 50 lat z naturalnym brakiem menstruacji przez ≥ 1 rok, przedwczesną niewydolność jajników, obustronną resekcję jajników lub histerektomię oraz genotyp XY lub zespół Turnera.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lenalidomide Medical Valley
- Ryzyko teratogenności i program zapobiegania ciąży
- Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
- Poradnictwo i edukacja pacjentów
- Specjalne wytyczne dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid
- Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid
- Wytyczne dotyczące antykoncepcji
- Przeciwwskazane metody antykoncepcji
- Uwagi dotyczące konkretnych metod antykoncepcji
- Testy ciążowe
- Zasady wykonywania testów ciążowych
- Dodatkowe środki ostrożności
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lenalidomide Medical Valley
Przed włączeniem leczenia produktem Lenalidomide Medical Valley należy dokładnie zapoznać się z charakterystyką wszystkich produktów leczniczych stosowanych w skojarzeniu. Prawidłowe zastosowanie tego leku wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko dla pacjentów oraz osób z nimi współpracujących.1
Ryzyko teratogenności i program zapobiegania ciąży
Lenalidomid ma budowę zbliżoną do talidomidu – substancji o znanym działaniu teratogennym powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. Z badań wynika, że lenalidomid wywołuje u małp wady wrodzone podobne do tych opisanych po talidomidzie. W przypadku stosowania lenalidomidu w trakcie ciąży należy spodziewać się jego działania teratogennego u ludzi.2
Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3
Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za niemogącą zajść w ciążę tylko wtedy, gdy spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4
- Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
- Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
- Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
- Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8
Poradnictwo i edukacja pacjentów
Lenalidomid Medical Valley jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie są spełnione wszystkie poniższe warunki:9
- Pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
- Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
- Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
- Pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji13
- Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
- Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
- Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
- Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu17
Specjalne wytyczne dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid
Dane farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w skrajnie małym stężeniu w trakcie leczenia oraz staje się niewykrywalny w spermie ludzkiej po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Ze względów bezpieczeństwa oraz biorąc pod uwagę populacje z wydłużonym czasem wydalania leku (np. w przypadku niewydolności nerek), wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18
- Zrozumieć spodziewane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
- Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia20
- Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie, kiedy mężczyzna przyjmuje produkt Lenalidomide Medical Valley lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, a partnerka powinna zostać skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii21
Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid
W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę, lekarz przepisujący lek ma obowiązek upewnić się, że:22
- Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia23
- Pacjentka wyraziła zgodę na wspomniane powyżej warunki24
Wytyczne dotyczące antykoncepcji
Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku. Wymóg ten dotyczy wszystkich pacjentek, które nie zobowiązały się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc.25
Jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji, musi zostać skierowana do właściwie przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży, by można było rozpocząć stosowanie antykoncepcji.26
Do zalecanych metod antykoncepcji należą:27
- Implanty antykoncepcyjne28
- System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel29
- Octan medroksyprogesteronu w postaci depot30
- Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów31
- Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii; wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami spermy32
- Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)33
Przeciwwskazane metody antykoncepcji
Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim zażywających lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza przyjmujących lenalidomid w monoterapii, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane.34
Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Należy pamiętać, że ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.35
Jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych, co należy uwzględnić przy wyborze metody antykoncepcji.36
Uwagi dotyczące konkretnych metod antykoncepcji
Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.37
Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią.38
Testy ciążowe
U kobiet mogących zajść w ciążę należy wykonywać testy ciążowe pod nadzorem personelu medycznego o minimalnej czułości 25 mIU/ml zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet praktykujących bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.39
Optymalne postępowanie zakłada, że test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny odbyć się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.40
Zasady wykonywania testów ciążowych
- Przed rozpoczęciem leczenia: konieczne jest przeprowadzenie testu ciążowego pod nadzorem personelu medycznego w trakcie wizyty, podczas której zapisany został lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.41
- Podczas leczenia i po jego zakończeniu: test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek.42
Dodatkowe środki ostrożności
Należy bezwzględnie przestrzegać następujących zasad:43
- Pacjenci nie mogą przekazywać leku innym osobom
- Niewykorzystane kapsułki należy zwrócić do apteki po zakończeniu leczenia w celu bezpiecznego ich usunięcia
- Podczas leczenia lenalidomidem (włącznie z przerwami w podawaniu produktu leczniczego) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi, nasienia lub spermy44
- Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką45
- Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki46
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania