zapalenie ślinianki przyusznej
Zapalenie ślinianki przyusznej to stan zapalny dotyczący największego gruczołu ślinowego, zlokalizowanego w okolicy zausznej. Może występować w postaci ostrej lub przewlekłej, a jego etiologia jest zróżnicowana, obejmując czynniki infekcyjne (wirusowe, bakteryjne), autoimmunologiczne oraz mechaniczne.
Najczęstszą przyczyną wirusowego zapalenia ślinianki przyusznej jest wirus świnki (paramyxovirus), ale infekcję mogą wywoływać również wirusy Coxsackie, Epsteina-Barr czy cytomegalowirus. Bakteryjne zapalenie najczęściej wywołują Staphylococcus aureus oraz bakterie beztlenowe, zwykle jako efekt wstępującego zakażenia z jamy ustnej.
Objawy kliniczne obejmują obrzęk i ból ślinianki, czasem z towarzyszącym zaczerwienieniem skóry, gorączką oraz ogólnym złym samopoczuciem. W przypadku infekcji bakteryjnej może wystąpić ropna wydzielina z ujścia przewodu wyprowadzającego ślinianki. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, badaniach laboratoryjnych oraz obrazowych (USG, tomografia komputerowa, sialografia).
Leczenie zależy od etiologii – w przypadku infekcji wirusowej zazwyczaj wystarcza leczenie objawowe, natomiast zapalenie bakteryjne wymaga antybiotykoterapii. W postaciach przewlekłych lub nawracających może być konieczne leczenie chirurgiczne. Powikłania nieleczonego zapalenia ślinianki przyusznej mogą obejmować ropień, zwężenie przewodu wyprowadzającego, a w rzadkich przypadkach rozsiew zakażenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Iporel 0,075 mg
IPOREL, zawierający 75 µg klonidyny chlorowodorku na tabletkę, może powodować liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą senność, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej, pobudzenie, nerwowość, bezsenność, nudności, wymioty, zaparcia, niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca, tachykardia, bradykardia, zmniejszenie aktywności seksualnej oraz impotencja. W początkowej fazie terapii obserwuje się przejściowe zwiększenie stężenia glukozy we krwi oraz zatrzymanie płynów, co wymaga monitorowania zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą i chorobami sercowo-naczyniowymi. Rzadziej występują ginekomastia, depresja, halucynacje, objaw Raynauda, niewydolność serca, zapalenie ślinianki przyusznej, pseudo-niedrożność jelita grubego, podwyższenie enzymów wątrobowych, uszkodzenie wątroby, reakcje skórne (w tym obrzęk naczynioruchowy), bóle mięśni i stawów, kurcze mięśni kończyn dolnych, trudności w oddawaniu moczu oraz zatrzymanie moczu.
anoreksja, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, depresja, dysfunkcja seksualna, ginekomastia, halucynacje, hiperglikemia, klonidyna chlorowodorek, kserostomia, kurcze mięśni, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój nocny, niewydolność serca, nudności i wymioty, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, parasomnia, podwyższone enzymy wątrobowe, pseudo-niedrożność jelita, retencja płynów, senność, tachykardia, uszkodzenie wątroby, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia zachowania, zapalenie ślinianki przyusznej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Klonidyna – Działania niepożądane
Klonidyna w dawce 75 mikrogramów (preparat Iporel) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas indywidualizacji terapii nadciśnienia tętniczego. Do najczęstszych objawów należą senność, zawroty głowy, suchość w jamie ustnej, a także zaburzenia psychiczne takie jak pobudzenie, nerwowość, bezsenność i złe samopoczucie (częstość ≥1/100, <1/10). Ze strony układu sercowo-naczyniowego obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca, tachykardię i bradykardię, natomiast poważniejsze powikłania, takie jak blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa czy niewydolność serca, występują z nieznaną częstością i wymagają pilnej interwencji. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty i zaparcia, a także rzadziej pseudo-niedrożność jelita grubego. Klonidyna może również indukować przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych oraz uszkodzenie wątroby, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji wątrobowych podczas terapii.
astenia, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bóle mięśniowo-stawowe, bradykardia, bradykardia zatokowa, brak łaknienia, depresja, dysuria, ginekomastia, halucynacje, hepatotoksyczność, hiperglikemia, impotencja, Iporel, klonidyna, kołatanie serca, koszmary senne, kurcze mięśni, lęk, lek moczopędny, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój nocny, niewydolność serca, nudności, objaw Raynauda, obniżenie libido, obrzęk naczynioruchowy, pobudzenie psychoruchowe, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, przyrost masy ciała, pseudo-niedrożność jelita, retencja płynów, senność, suchość błony śluzowej nosa, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, uropatia zaporowa, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie ślinianki przyusznej, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zmniejszone wydzielanie łez - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Działania niepożądane
Asparagina, stosowana zarówno w preparatach do żywienia pozajelitowego (Aminoplasmal Hepa 10%), jak i w postaci enzymu L-asparaginazy (kryzantaspazy) w terapii białaczek, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. W przypadku Aminoplasmal Hepa 10% działania niepożądane, takie jak nudności i wymioty, występują niezbyt często i są często związane z samym żywieniem pozajelitowym. Natomiast L-asparaginaza wykazuje znacznie szerszy profil toksyczności, obejmujący reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), zaburzenia krzepnięcia (zmniejszenie czynników krzepnięcia, hipofibrynogenemia, wydłużenie czasu protrombinowego i częściowej tromboplastyny), co może prowadzić do poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych. Ponadto, często obserwuje się zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hiperlipidemia, utrata masy ciała >20%), hepatotoksyczność, zapalenie trzustki oraz objawy neurologiczne (encefalopatia, afazja, omamy, napady drgawkowe). Częstość występowania tych działań jest różna, np. reakcje nadwrażliwości i zaburzenia krzepnięcia występują bardzo często, a zapalenie trzustki i niewydolność wątroby są rzadziej spotykane, lecz potencjalnie zagrażają życiu.
afazja, aminokwas, białaczka, cukrzycowa kwasica ketonowa, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, hipofibrynogenemia, hipoproteinemia, kryzantaspaza, L-asparaginaza, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nefropatia moczanowa, nefrotoksyczność, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odczynowe zapalenie stawów, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, przeciwciało przeciwlekowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepica naczyń, zapalenie ślinianki przyusznej, zapalenie trzustki, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka cholestatyczna, żywienie pozajelitowe