aktywna wszawica
Aktywna wszawica to pasożytnicza choroba skóry wywołana przez wesz ludzką (Pediculus humanus), która objawia się obecnością żywych pasożytów oraz ich jaj (gnid) przyczepionych do włosów lub odzieży. W zależności od gatunku wszy wyróżniamy wszawicę głowową, odzieżową i łonową, przy czym najczęściej występującą formą jest wszawica głowowa, szczególnie u dzieci w wieku szkolnym.
Diagnostyka aktywnej wszawicy opiera się na bezpośrednim wykryciu żywych pasożytów lub gnid przytwierdzonych do włosów. Główne objawy obejmują uporczywy świąd skóry głowy (szczególnie w okolicy potylicznej i za uszami), obecność gnid przyczepionych do włosów oraz wtórne zmiany skórne spowodowane drapaniem, które mogą prowadzić do nadkażeń bakteryjnych.
Leczenie aktywnej wszawicy obejmuje stosowanie preparatów przeciwwszawiczych zawierających permetrynę, malation lub dimetykon, które są dostępne w formie szamponów, płynów lub aerozoli. Równolegle z farmakoterapią należy przeprowadzić mechaniczne usuwanie gnid przy użyciu gęstego grzebienia. Istotnym elementem postępowania jest także dezynfekcja przedmiotów osobistych pacjenta oraz badanie i leczenie osób z bliskiego kontaktu w celu przerwania łańcucha zakażeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wszy głowowe – Diagnostyka i diagnoza
Wszy głowowe (Pediculus humanus capitis) to pasożyty bytujące na skórze głowy, żywiące się krwią, o długości 2-4 mm, koloru białawo-brązowego. Diagnostyka opiera się na identyfikacji żywych wszy lub nimf, co jest złotym standardem rozpoznania. Najskuteczniejszą metodą jest czesanie na mokro z użyciem grzebienia o drobnych ząbkach (0,2-0,3 mm odstępu), które jest czterokrotnie skuteczniejsze niż inspekcja wzrokowa. Gnidy, przyczepione do włosa w odległości do 6 mm od skóry głowy, same w sobie nie potwierdzają aktywnej infestacji. Diagnostyka powinna uwzględniać także dermatoskopię, badanie mikroskopowe oraz ewentualne użycie lampy Wooda do wykrywania gnid fluorescencyjnych. Błędne rozpoznanie, często wynikające z mylenia gnid z łupieżem lub resztkami kosmetyków, prowadzi do niepotrzebnego leczenia i wzrostu oporności wszy na insektycydy.
aktywna wszawica, badanie mikroskopowe, dermatoskopia, gnida, grzebień przeciw wszom, insektycyd, lampa Wooda, łupież, nimfa, oporność na leki, pasożyt zewnętrzny, pasożytniczy owad, Pediculus humanus capitis, permetryna, promieniowanie ultrafioletowe, pyretryna, skóra głowy, substancja cementująca, telediagnostyka, test z taśmą klejącą, wesz głowowa, wszawica głowowa, żywa gnida - Leksykon chorób i schorzeń
Wszawica – Leczenie
Wszawica (pediculosis) to infestacja wywołana przez wszy głowowe (Pediculus humanus capitis), najczęściej dotykająca dzieci w wieku 4-12 lat. Diagnostyka opiera się na wykryciu żywych wszy lub nimf, gdyż obecność samych gnid nie świadczy o aktywnej infestacji. Zalecane jest systematyczne badanie skóry głowy i włosów grzebieniem o gęstych ząbkach, szczególnie w okolicach za uszami i karku. Leczenie obejmuje preparaty dostępne bez recepty, takie jak permetryna 1%, pyretryny z butoksydem piperonylu oraz dimetikon, a w przypadku oporności lub niepowodzenia terapii – leki na receptę: alkohol benzylowy 5%, iwermektyna 0,5%, malation 0,5%, spinosad 0,9% oraz doustna iwermektyna. Powtórne leczenie po 7-9 dniach jest konieczne, zwłaszcza gdy stosowane preparaty nie działają na jaja wszy. Metody mechaniczne, takie jak wyczesywanie na mokro i urządzenia termiczne, stanowią uzupełnienie terapii, szczególnie u dzieci poniżej 2 lat, kobiet w ciąży oraz osób z egzemą lub astmą.