zatorowość naczyń płucnych
Zatorowość naczyń płucnych (ZP) to nagłe zablokowanie tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez materiał zatorowy, najczęściej przez skrzeplinę pochodzącą z żył głębokich kończyn dolnych lub miednicy. Jest to stan zagrażający życiu, będący trzecią najczęstszą przyczyną zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego po zawale serca i udarze mózgu.
Klinicznie zatorowość płucna manifestuje się szeregiem objawów, wśród których dominują: duszność (występująca u 80% pacjentów), ból w klatce piersiowej (50%), kaszel (20%), krwioplucie (7-11%) oraz omdlenia (ok. 10%). Ciężkość objawów zależy od rozległości zatoru, współistniejących chorób i wydolności krążeniowo-oddechowej pacjenta. W najcięższych przypadkach dochodzi do niestabilności hemodynamicznej i wstrząsu.
Diagnostyka ZP opiera się na ocenie prawdopodobieństwa klinicznego (skale Wellsa, Geneva), oznaczeniu D-dimerów oraz badaniach obrazowych. Złotym standardem diagnostycznym jest angiografia płucna metodą tomografii komputerowej. W przypadkach przeciwwskazań do TK stosuje się scyntygrafię perfuzyjną płuc lub angiografię płucną.
Leczenie zatorowości płucnej obejmuje antykoagulację (heparyny drobnocząsteczkowe, heparyna niefrakcjonowana, antagoniści witaminy K, nowe doustne antykoagulanty), a w przypadkach masywnej zatorowości z niestabilnością hemodynamiczną – leczenie trombolityczne lub embolektomię chirurgiczną. U pacjentów z przeciwwskazaniami do antykoagulacji rozważa się implantację filtra do żyły głównej dolnej.
Profilaktyka nawrotów polega na kontynuacji leczenia przeciwkrzepliwego przez okres od 3 miesięcy do leczenia bezterminowego, w zależności od przyczyny ZP, ryzyka nawrotu i ryzyka krwawienia. Istotna jest również profilaktyka pierwotna u pacjentów z grupy ryzyka, zwłaszcza unieruchomionych i po zabiegach operacyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wapnia chlorek jest szeroko stosowany w medycynie, zwłaszcza w roztworach do infuzji, żywieniu pozajelitowym, dializie oraz klejach tkankowych. Jego podawanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem hiperkalcemii, zaburzeniami czynności nerek, chorobami ziarniakowymi (np. sarkoidozą) oraz u osób z wtórną nadczynnością przytarczyc. Należy unikać jednoczesnego podawania wapnia chlorku z krwią konserwowaną cytrynianami przez ten sam zestaw infuzyjny ze względu na ryzyko wykrzepiania. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania wapnia chlorku z ceftriaksonem u pacjentów powyżej 28 dni życia, ze względu na ryzyko wytrącania się osadów wapniowych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonów. Monitorowanie stężenia elektrolitów (wapnia, fosforanów, potasu, magnezu), równowagi kwasowo-zasadowej oraz parametrów biochemicznych i hematologicznych jest niezbędne podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek i zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.
ceftriakson, dializa otrzewnowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperchloremia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperkaliemia, hipernatremia, hipokalcemia, kamień nerkowy wapniowy, klej tkankowy, krew konserwowana cytrynianami, parathormon, przetaczanie krwi, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do dializy, roztwór do infuzji, tworzenie skrzepów, wtórna nadczynność przytarczyc, wykrzepianie, wynaczynienie, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zatorowość naczyń płucnych, żywienie pozajelitowe