zespół Sweeta

Zespół Sweeta (acute febrile neutrophilic dermatosis) to rzadka choroba dermatologiczna charakteryzująca się nagłym pojawieniem się bolesnych, czerwonych lub fioletowych guzków oraz blaszek na skórze, najczęściej na twarzy, szyi, kończynach górnych i tułowiu. Towarzyszy im gorączka i ogólne złe samopoczucie.

Patogeneza zespołu Sweeta wiąże się z nadwrażliwością typu III oraz zaburzeniami immunologicznymi, często występując jako zespół paraneoplastyczny towarzyszący chorobom hematologicznym (szczególnie ostrej białaczce szpikowej) lub guzom litym. Może być również wywołany przez zakażenia, ciążę, choroby autoimmunologiczne lub niektóre leki.

Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych, histopatologicznych i laboratoryjnych, z charakterystycznym obrazem nacieku neutrofilowego w skórze bez cech leukocytoklastycznego zapalenia naczyń. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się neutrofilię, podwyższone OB i CRP. Leczeniem pierwszego rzutu są glikokortykosteroidy systemowe, które zwykle przynoszą szybką poprawę kliniczną.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Predasol 5 mg

Predasol, zawierający prednizolon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii kortykosteroidami u dorosłych, dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują niewydolność kory nadnerczy, stany stresowe po długotrwałym leczeniu kortykosteroidami oraz liczne choroby reumatologiczne, takie jak układowe zapalenia naczyń (np. guzowate zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i inne postacie zapaleń stawów. Predasol jest również stosowany w chorobach układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzeniach skóry i błon śluzowych o ciężkim przebiegu, chorobach hematologicznych i onkologicznych (np. białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), a także w neurologii (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz w chorobach oczu, gastroenterologicznych i nefrologicznych. Dawkowanie jest dostosowane do rodzaju i ciężkości choroby, często z koniecznością stopniowego zmniejszania dawek i monitorowania parametrów klinicznych.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Werlhofa, enteropatyczne zapalenie stawów, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczne zwłóknienie pozaotrzewnowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, linijna IgA dermatoza, liszajec opryszczkowaty, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, makroglobulinemia Waldenströma, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, napady zgięciowe, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciążowa, orbitopatia tarczycowa, ostra białaczka limfoblastyczna, osutka krostkowa, pęcherzowe oddzielanie się naskórka, pęcherzyca zwykła, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, podgłośniowe zapalenie krtani, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizolon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pyłkowica, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy guz oczodołu, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty krążkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga-Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarnica złośliwa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Biseptol 480 400 mg + 80 mg

Biseptol 480, zawierający 400 mg sulfametoksazolu i 80 mg trimetoprimu na tabletkę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka, oraz zmiany skórne w postaci wysypek i pokrzywki. Rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenia, neutropenia, trombocytopenia oraz różne typy niedokrwistości (megaloblastyczna, hemolityczna, aplastyczna). Często notuje się hiperkaliemię, zwłaszcza przy dużych dawkach, a także rzadko hipoglikemię, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Bardzo rzadkie, ale ciężkie reakcje immunologiczne obejmują zespół choroby posurowiczej, reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy. Wśród działań niepożądanych odnotowano także aseptyczne zapalenie opon mózgowych, zapalenie mięśnia sercowego o podłożu alergicznym oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevens-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, choroba posurowicza, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie pęcherzyków płucnych, fotowrażliwość, gorączka polekowa, guzkowe zapalenie okołotętnicze, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, krystaluria, kwasica metaboliczna, leukopenia, methemoglobinemia, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, plamica, plamica Henocha-Schoenleina, pneumocystozowe zapalenie płuc, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka, wysypka alergiczna, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 30 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Preparat znajduje zastosowanie w substytucyjnym leczeniu niewydolności kory nadnerczy, w tym choroby Addisona i zespołu nadnerczowo-płciowego, oraz w stanach stresowych po długotrwałej terapii kortykosteroidami. Medoxa jest również stosowana w aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), chorób reumatycznych (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów), chorób układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), a także w leczeniu ciężkich postaci chorób skóry, alergii, chorób hematologicznych i onkologicznych oraz schorzeń neurologicznych (miastenia, stwardnienie rozsiane). Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do wskazań klinicznych, nasilenia choroby oraz odpowiedzi pacjenta na terapię.
adrenalektomia, alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortkosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, myasthenia gravis, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, osutka krostkowa, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, twardzina układowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, zanikowe zapalenie wielochrzęstne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga i Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 10 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest lekiem glikokortykosteroidowym stosowanym w terapii ogólnoustrojowej wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, choroby reumatyczne (np. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), choroby płuc (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzenia dermatologiczne (m.in. ciężkie egzemy, dermatozy pęcherzowe, zapalenia naczyń), hematologiczne i onkologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, białaczki, chłoniaki), neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz choroby zakaźne i okulistyczne. Dawkowanie prednizonu powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i nasilenia choroby, z uwzględnieniem schematów dawkowania i monitorowania działań niepożądanych terapii glikokortykosteroidowej.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, leczenie substytucyjne, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 5 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Lek stosuje się u dorosłych, dzieci i młodzieży, z różnymi schematami dawkowania (a-e) dostosowanymi do ciężkości i rodzaju schorzenia. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, aktywne fazy układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera), choroby reumatyczne (toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzenia hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa), nowotwory hematologiczne oraz choroby neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane). Medoxa jest również stosowana w chorobach skóry, alergiach, chorobach okulistycznych oraz w schorzeniach nefrologicznych, często w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi lub przeciwdrobnoustrojowymi. Dawkowanie i czas terapii są ściśle uzależnione od wskazań i przebiegu choroby, z możliwością stosowania terapii pulsacyjnej w ciężkich przypadkach.
adrenalektomia, alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, azatiopryna, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, metotreksat, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostra przerywana trombocytopenia, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy krup, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, uogólniona ostra osutka krostkowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga-Straussa, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vesanoid

Tretynoina (Vesanoid) jest stosowana w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL) i wymaga ścisłego nadzoru specjalisty hematologa lub onkologa ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie profilu hematologicznego, parametrów układu krzepnięcia, funkcji wątroby, stężenia cholesterolu, trójglicerydów oraz wapnia w surowicy. Wskazane jest utrzymanie stężenia płytek krwi powyżej 30-50 x 10^9/L oraz fibrynogenu powyżej 100-150 mg/dL, z codziennym oznaczaniem tych parametrów w fazie indukcyjnej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu różnicowania (differentiation syndrome, DS), występującego u około 26% pacjentów, objawiającego się gorączką, dusznością, niewydolnością oddechową, niedociśnieniem i obrzękami, wymagającego natychmiastowego leczenia deksametazonem 10 mg i ewentualnego przerwania terapii. Hiperleukocytoza (WBC ≥ 5 x 10^9/L) zwiększa ryzyko DS i wymaga zastosowania chemioterapii antracyklinowej lub hydroksymocznika w leczeniu skojarzonym z trójtlenkiem arsenu.
acetazolamid, aminotransferaza, antykoncepcja, aprotynina, działanie teratogenne, fibrynogen, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, hiperleukocytoza, kortykosteroid, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, nadciśnienie śródczaszkowe, neutrofilowe zapalenie skóry, ostra białaczka promielocytowa, retynoid, sorbitol, tarcza zastoinowa, torsade de pointes, transfuzja płytek krwi, tretynoina, trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia krzepnięcia, zespół różnicowania, zespół Sweeta
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Predasol 20 mg

Predasol to preparat zawierający prednizolon w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowany jako glikokortykosteroid o szerokim spektrum wskazań klinicznych. Lek jest wykorzystywany w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, w stanach zapalnych reumatologicznych (np. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), pulmonologicznych (astma oskrzelowa, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologicznych (ciężkie dermatozy, choroby autoimmunologiczne skóry), hematologicznych i onkologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, białaczki, chłoniaki), neurologicznych (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz okulistycznych i gastroenterologicznych. Dawkowanie jest dostosowane do schorzenia i może obejmować schematy od a do e, z uwzględnieniem terapii pulsowej lub stopniowego zmniejszania dawek.
alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Werlhofa, enteropatyczne zapalenie stawów, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczne zwłóknienie pozaotrzewnowe, liszaj płaski, liszajec opryszczkowaty, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, makroglobulinemia Waldenströma, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, naczyniak krwionośny, napady zgięciowe, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciążowa, orbitopatia tarczycowa, ostra białaczka limfoblastyczna, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, osutka krostkowa, pęcherzyca zwykła, pemfigoid błon śluzowych, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, podgłośniowe zapalenie krtani, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizolon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudokrup, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, rumień wysiękowy wielopostaciowy, rzekomy guz oczodołu, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty krążkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, twardzina układowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga i Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarnica złośliwa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 50 mg

Azatiopryna, substancja czynna leku Imuran dostępna w tabletkach 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zakażenia (wirusowe, grzybicze, bakteryjne), uszkodzenie wątroby oraz reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z zakażeniami i leukopenią jako najczęstszymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju nowotworów (w tym chłoniaków, czerniaków, mięsaka Kaposiego, ostrej białaczki szpikowej) oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunosupresyjnych.
agranulocytoza, azatiopryna, chłoniak T-komórkowy, cholestaza ciążowa, choroba zapalna jelit, choroba zarostowa żył wątrobowych, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielodysplazja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedobór metylotransferazy tiopuryny, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelit, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, reaktywacja wirusa półpaśca, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie wątroby, wirus JC, wirus zapalenia wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 1 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i przeciwalergicznego, stosowanym u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w różnych schorzeniach wymagających ogólnoustrojowej terapii kortykosteroidami. Dostępny w dawkach od 1 mg do 50 mg, umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Wskazania obejmują m.in. substytucyjne leczenie niewydolności kory nadnerczy (choć preferowane są hydrokortyzon i kortyzon), choroby reumatyczne (np. guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera), schorzenia pulmonologiczne (astma oskrzelowa, zaostrzenia POChP, śródmiąższowe choroby płuc), choroby dermatologiczne, hematologiczne i onkologiczne (np. ostra białaczka limfoblastyczna, chłoniaki), neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz okulistyczne i gastroenterologiczne. Dawkowanie jest dostosowywane do ciężkości i rodzaju choroby według schematów SD a-e, obejmujących dawki od niskich do wysokich, w tym dawki pulsacyjne w stanach ostrych.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, liszaj ruberowy, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, rzekomy krup, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielochrzęstne, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroquenin 200 mg

Hydroksychlorochina (Hydroquenin, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego (10-20% pacjentów), obejmując nudności, ból brzucha (≥1/10), biegunkę i wymioty (≥1/100 do <1/10). Działania niepożądane mogą mieć charakter odwracalny, jednak obserwuje się również nieodwracalne skutki, takie jak utrata słuchu czy retinopatia z pigmentacją i ubytkami pola widzenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łuszczycą ze względu na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN). Ponadto, hydroksychlorochina może powodować hematologiczne zaburzenia, takie jak leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość i aplastyczna niedokrwistość (częstość nieznana), a także zaburzenia psychiczne, w tym psychozę, depresję i zachowania samobójcze (częstość nieznana). Wśród działań niepożądanych neurologicznych i okulistycznych wymienia się bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaburzenia akomodacji (często), a także potencjalnie nieodwracalne makulopatie i zwyrodnienia plamki żółtej.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie skórne działanie niepożądane, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, hipoglikemia, hipokaliemia, hydroksychlorochina, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, łuszczyca, makulopatia, małopłytkowość, migotanie komór, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, psychoza, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, światłowstręt, szum uszny, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie sensomotoryczne, zachowanie samobójcze, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Azathioprine VIS 50 mg

Azatiopryna, stosowana jako lek immunosupresyjny w terapii chorób autoimmunologicznych oraz po przeszczepieniach narządów, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych. Najczęściej obserwuje się leukopenię (>10%), małopłytkowość (1-10%), granulocytopenię i niedokrwistość (0,1-1%). Bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu powikłania to agranulocytoza, pancytopenia i niedokrwistość aplastyczna (<0,01%). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedoborem enzymu TPMT, u których ryzyko mielosupresji jest znacznie zwiększone. Ponadto, azatiopryna może powodować zwiększoną podatność na infekcje, reakcje nadwrażliwości (gorączka, bóle mięśni i stawów, wysypki), zaburzenia hemodynamiczne (spadki ciśnienia, arytmie) oraz poważne powikłania żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie okrężnicy czy perforacja jelita, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach.
agranulocytoza, choroba autoimmunologiczna, dysfagia, granulocytopenia, leczenie immunosupresyjne, leukopenia, małopłytkowość, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, mięsak Kaposiego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, perforacja jelita, plamica wątrobowa, polimorfizm genetyczny, rak skóry, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, spadek ciśnienia krwi, uszkodzenie szpiku kostnego, wrzodziejące zapalenie jelita, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zarastanie naczyń wątrobowych, zastój żółci, zespół limfoproliferacyjny, zespół Sweeta
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine Adamed 200 mg

Hydroksychlorochina siarczan (Hydroxychloroquine Adamed, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się mielosupresję, jadłowstręt, drgawki, retinopatię oraz objawy żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, biegunka i ból brzucha. Retinopatia, będąca poważnym powikłaniem, może początkowo być odwracalna po odstawieniu leku, jednak jej progresja niesie ryzyko trwałej utraty wzroku. Wczesne objawy obejmują mroczki z pierścieniami typu przyśrodkowego, zmiany w polu widzenia oraz zaburzenia percepcji barw. Dodatkowo, hydroksychlorochina może powodować kardiomiopatię, zaburzenia przewodzenia serca, w tym wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko arytmii, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
blok odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hipoglikemia, hydroksychlorochina siarczan, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, liszaj płaski, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, światłowstręt, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie pozapiramidowe, zachowanie samobójcze, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, zmiana pigmentacyjna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg

Hydroksychlorochina w dawce 200 mg, stosowana doustnie, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według systemu MedDRA. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak mielosupresja, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia i małopłytkowość, a także zaostrzenie porfirii. W zakresie metabolizmu obserwuje się hipoglikemię, szczególnie istotną u pacjentów z cukrzycą. Wśród zaburzeń psychicznych odnotowano psychozy, depresję, omamy, manię oraz ryzyko zachowań samobójczych. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, bóle głowy i zaburzenia pozapiramidowe. Retinopatia, potencjalnie prowadząca do trwałych zaburzeń widzenia i postrzegania barw, jest jednym z najpoważniejszych powikłań, z możliwością progresji nawet po odstawieniu leku. Dodatkowo mogą pojawić się zmiany rogówki, niewyraźne widzenie i światłowstręt. W zakresie ucha i błędnika opisano nieodwracalną utratę słuchu, zawroty głowy i szumy uszne.
blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, częstoskurcz komorowy, drgawki, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hiperleukocytoza, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia akomodacji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zachowania samobójcze, zawroty głowy błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mercaptopurinum VIS 50 mg

Mercaptopurinum VIS w dawce 50 mg wykazuje istotną mielotoksyczność, manifestującą się często leukopenią i trombocytopenią, a rzadziej megaloblastyczną lub makrocytarną niedokrwistością. Bardzo rzadko może dojść do rozwoju ostrej białaczki mieloblastycznej, nawet po zakończeniu terapii. Toksyczność szpiku jest powiązana z aktywnością enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT), co wskazuje na genetyczne predyspozycje do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Często obserwuje się również zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperurykemia i hiperurykozuria, które mogą prowadzić do napadów dny moczanowej oraz, w skrajnych przypadkach, do ostrej niewydolności nerek. Profilaktyka obejmuje odpowiednie nawodnienie, alkalizację moczu oraz stosowanie inhibitorów oksydazy ksantynowej, np. allopurinolu, z koniecznym dostosowaniem dawki leku.
6-merkaptopuryna, cytopenia, dna moczanowa, gorączka polekowa, hematuria, hepatotoksyczność, hiperurykemia, hiperurykozuria, krystaluria, leukopenia, martwica wątroby, merkaptopuryna, metylotransferaza tiopurynowa, mielotoksyczność, nadciśnienie wrotne, neutropenia, niedokrwistość, niepłodność męska, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra białaczka mieloblastyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, owrzodzenie jamy ustnej, półpasiec, rak skóry, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, uczulenie na światło, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół limfoproliferacyjny, zespół Sweeta, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg

Imatynib, stosowany głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) w 5% przypadków, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogą być zagrażające życiu. Obrzęki powierzchowne, zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc) oraz poważne powikłania kardiologiczne i nerkowe również stanowią istotne zagrożenia, zwłaszcza u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby.
choroba śródmiąższowa płuc, ciężka neutropenia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, jaskra, krwawienie, krwotok płucny, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, trudność w połykaniu, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta
Leksykon chorób i schorzeń
Pyoderma gangrenosum – Diagnostyka i diagnoza

Pyoderma gangrenosum (PG) to rzadka, neutrofilowa choroba zapalna skóry manifestująca się szybko postępującymi, bolesnymi owrzodzeniami z charakterystycznym czerwono-fioletowym, podminowanym brzegiem oraz zjawiskiem patergii. Diagnostyka PG opiera się na obrazie klinicznym i wykluczeniu innych przyczyn owrzodzeń, gdyż brak jest swoistych markerów laboratoryjnych czy histopatologicznych. W diagnostyce stosuje się kryteria Mayo, konsensusu Delphi (czułość 86%, swoistość 90%) oraz skalę PARACELSUS (wynik ≥10 punktów wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo PG), które uwzględniają m.in. naciek neutrofilowy w biopsji, wykluczenie infekcji, obecność chorób towarzyszących oraz odpowiedź na leczenie immunosupresyjne. Biopsja brzegu owrzodzenia jest kluczowa do wykluczenia infekcji, nowotworów i zapaleń naczyń, a badania laboratoryjne obejmują morfologię, markery zapalne, przeciwciała ANCA oraz badania w kierunku chorób hematologicznych i zapalnych jelit.
choroba hematologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba reumatologiczna, choroba zapalna jelit, kalcyfilaksja, krioglobulinemia, martwicze zapalenie powięzi, naciek neutrofilowy, nieswoista choroba zapalna jelit, owrzodzenie tętnicze, owrzodzenie żylne, patergia, pęcherzowe oddzielanie naskórka, przeciwciała ANCA, pyoderma gangrenosum, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie naczyń, zapalne zapalenie stawów, zespół antyfosfolipidowy, zespół Sweeta
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 50 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon, jest lekiem glikokortykosteroidowym stosowanym ogólnoustrojowo w szerokim spektrum chorób zapalnych, autoimmunologicznych, hematologicznych, onkologicznych, pulmonologicznych, neurologicznych, okulistycznych oraz dermatologicznych. Preparat dostępny jest w postaci tabletek o dawkach: 1 mg, 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg oraz 50 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy, aktywne fazy układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń), choroby reumatyczne (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów), astmę oskrzelową, POChP, śródmiąższowe choroby płuc, ciężkie postaci alergicznego nieżytu nosa, choroby skóry i błon śluzowych o nasilonym przebiegu, a także schorzenia hematologiczne i nowotworowe, w tym leczenie paliatywne objawów nowotworów.
adrenalektomia, alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, rzekomy krup, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 2,5 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowego stosowania glikokortykosteroidów. Preparat znajduje zastosowanie w substytucyjnym leczeniu niewydolności kory nadnerczy (np. choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy), aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), ziarniniakowatości Wegenera, eozynofilowej ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (EGPA), a także w chorobach reumatycznych (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów). W pulmonologii Medoxa jest stosowana m.in. w astmie oskrzelowej, zaostrzeniach POChP oraz śródmiąższowych chorobach płuc. W dermatologii preparat jest wskazany w ciężkich postaciach egzemy, dermatoz pęcherzowych, zapaleniach naczyń i chorobach autoimmunologicznych skóry. W hematologii i onkologii Medoxa stosowana jest w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, białaczkach, chłoniakach oraz w terapii paliatywnej nowotworów.
adrenalektomia, alergiczne zapalenie naczyń, alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, liszaj ruberowy, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, uogólniona ostra osutka krostkowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Biseptol (200 mg + 40 mg)/5 ml

Biseptol, zawiesina doustna zawierająca trimetoprim (200 mg) i sulfametoksazol (40 mg) w 5 ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wynikają z obu składników. Najczęściej obserwuje się hiperkaliemię oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka. Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistości megaloblastyczna, aplastyczna i hemolityczna), szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G-6-PD), u których istnieje ryzyko hemolizy. Ponadto, mogą pojawić się ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym zespół choroby posurowiczej, anafilaksja, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy oraz różne formy zapalenia naczyń. Wśród działań niepożądanych o bardzo rzadkiej częstości odnotowano także aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, zapalenie nerwów obwodowych, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, choroba posurowicza, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, drgawki, eozynofilia, folinian wapnia, gorączka polekowa, guzkowe zapalenie tętnic, hemoliza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, jadłowstręt, kandydoza, kotrimoksazol, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, plamica, Pneumocystis jirovecii, pneumocystozowe zapalenie płuc, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml

Trimesolphar, koncentrat do infuzji zawierający kotrimoksazol (sulfametoksazol 80 mg/ml i trimetoprim 16 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się hiperkaliemię, nudności, biegunkę, ból głowy oraz zakażenia grzybicze, zwłaszcza drożdżakowe. Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, różne typy niedokrwistości, methemoglobinemia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenia naczyń i mięśnia sercowego), a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Ponadto, rzadko notuje się zaburzenia neurologiczne (aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, omamy), zaburzenia czynności nerek, zapalenia trzustki oraz poważne reakcje nadwrażliwości w przebiegu leczenia Pneumocystis jirovecii (PJP).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, Clostridioides difficile, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, difenhydramina, drgawki, eozynofilia, guzkowate zapalenie okołotętnicze, hemoliza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, kotrimoksazol, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, plamica, Pneumocystis jirovecii, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, SCAR, sulfametoksazol, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trimetoprim, trombocytopenia, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie trzustki, zawroty głowy błędnikowe, zespół cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, zespół choroby posurowiczej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Altan 400 mg

Imatynib (Imatinib Altan) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy interpretować w kontekście choroby nowotworowej. U pacjentów z Ph+ ALL stosujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią odnotowano przemijające hepatotoksyczne objawy, takie jak podwyższone aminotransferazy i hiperbilirubinemia. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, choć dane pediatryczne są ograniczone. Istotną grupę stanowią działania związane z zatrzymaniem płynów, w tym wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i gwałtowne zwiększenie masy ciała, które zwykle ustępują po odstawieniu leku i zastosowaniu diuretyków, jednak mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonów w przebiegu przełomu blastycznego. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. neutropenię, trombocytopenię, niedokrwistość, bóle głowy, nudności, biegunki, wysypki skórne, zatrzymanie płynów oraz wzrost masy ciała.
białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jaskra, krwotok mózgowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica jałowa, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Raynauda, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 30 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowego podawania glikokortykosteroidów, zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Wskazania obejmują niewydolność kory nadnerczy, aktywne fazy układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń), choroby reumatyczne (toczeń rumieniowaty, zapalenie wielomięśniowe, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby pulmonologiczne (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), ciężkie postacie alergicznego nieżytu nosa, choroby skóry i błon śluzowych o nasilonym przebiegu, schorzenia hematologiczne i onkologiczne, choroby neurologiczne (miastenia, stwardnienie rozsiane), stany toksyczne w ciężkich chorobach zakaźnych oraz liczne choroby okulistyczne i przewodu pokarmowego. Dawkowanie jest dostosowywane indywidualnie, z uwzględnieniem schematów od wysokich (SD: a, e) do małych dawek podtrzymujących (SD: d), zgodnie z ciężkością i charakterem choroby.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra przerywana trombocytopenia, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 25 mg

Azatiopryna (Imuran) jest lekiem immunosupresyjnym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania przez lekarzy. Do najważniejszych należą mielosupresja manifestująca się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a także ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych, grzybiczych i bakteryjnych, szczególnie u pacjentów po przeszczepach stosujących azatioprynę w skojarzeniu z innymi immunosupresantami. Warto podkreślić, że zahamowanie czynności szpiku jest dawkozależne i często przemijające, jednak u pacjentów z niedoborem TPMT, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu ryzyko to jest znacznie zwiększone. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zagrażające życiu uszkodzenie wątroby, reakcje nadwrażliwości (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz nowotwory, w tym chłoniaki i mięsaki. Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania klinicznego i populacji pacjentów, co wymaga indywidualizacji terapii i regularnej kontroli parametrów hematologicznych oraz funkcji wątroby.
agranulocytoza, azatiopryna, cholestaza ciążowa, hepatospleniczny chłoniak T-komórkowy, lek immunosupresyjny, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rumień guzowaty, szpik kostny, uszkodzenie wątroby, wirus JC, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby typu B, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 25 mg

Esotkaleno to preparat zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, dostępny w formie tabletek podzielnych, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Lek jest wskazany do ogólnoustrojowego stosowania glikokortykosteroidów u dorosłych oraz dzieci i młodzieży w szerokim spektrum schorzeń, w tym w niewydolności kory nadnerczy, chorobach reumatycznych (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), pulmonologicznych (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologicznych (m.in. pęcherzyce, sarkoidoza, łuszczyca krostkowa), hematologicznych i onkologicznych (np. ostra białaczka limfoblastyczna, choroba Hodgkina), neurologicznych (myasthenia gravis, stwardnienie rozsiane) oraz w chorobach zakaźnych i okulistycznych. Wskazania obejmują także stany wymagające terapii substytucyjnej i leczenia objawowego w zaawansowanych chorobach nowotworowych.
alergiczny nieżyt nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, alveolitis, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, glikokortykosteroid, gorączka reumatyczna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, leczenie substytucyjne, liniowa dermatoza IgA, liszaj ruberowy, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, myasthenia gravis, napad padaczkowy, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, osutka krostkowa, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, POChP, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy krup, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielochrzęstne, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Churga-Strauss, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 8 mg

Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidami w ciężkich postaciach chorób reumatologicznych, pulmonologicznych, dermatologicznych, hematologicznych oraz gastroenterologicznych. W reumatologii stosuje się go m.in. w postępującym reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów z zajęciem narządów wewnętrznych. W pulmonologii wskazania obejmują astmę oskrzelową (w terapii skojarzonej z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzenia POChP (leczenie do 10 dni), śródmiąższowe choroby płuc oraz sarkoidozę w stadium II i III. W dermatologii Meprelon jest stosowany w ciężkich reakcjach alergicznych, chorobach autoimmunologicznych skóry oraz rozległych zmianach, które nie reagują na miejscowe kortykosteroidy. W hematologii znajduje zastosowanie w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a w gastroenterologii w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna wymagających systemowej terapii glikokortykosteroidami.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, glikokortykosteroidy, hydrokortyzon, katar sienny, leczenie substytucyjne, leki rozszerzające oskrzela, martwica naskórka, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, usunięcie nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 4 mg

Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidowej w schorzeniach o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów oraz młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W chorobach układu oddechowego Meprelon jest użyteczny w astmie oskrzelowej (w skojarzeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (leczenie do 10 dni) oraz w śródmiąższowych chorobach płuc i sarkoidozie w stadium II i III. W alergologii i dermatologii stosuje się go w ciężkich postaciach kataru siennego, alergicznego nieżytu nosa oraz w rozległych i nasilonych chorobach skóry, w tym autoimmunologicznych i alergicznych reakcjach skórnych. W hematologii wskazaniem jest autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, a w gastroenterologii – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Meprelon jest także stosowany w leczeniu substytucyjnym niewydolności kory nadnerczy po zakończeniu wzrostu pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, kortyzon, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, toksyczna martwica naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Autokila 200 mg

Hydroksychlorochina (Hydroxychloroquine TZF, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań terapeutycznych, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego prowadzące do niedokrwistości aplastycznej, agranulocytozy, leukopenii i małopłytkowości, wymagające regularnego monitorowania morfologii krwi. Reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli) oraz zaburzenia metaboliczne (jadłowstręt, hipoglikemia, nasilenie porfirii) występują z nieznaną częstością. Hydroksychlorochina może indukować poważne zaburzenia psychiatryczne (psychoza, depresja, zachowania samobójcze), neurologiczne (napady drgawkowe, zaburzenia pozapiramidowe) oraz okulistyczne, w tym retinopatię z zaburzeniami pola widzenia i zmianami barwnikowymi, które mogą być nieodwracalne i postępować mimo odstawienia leku. Często obserwuje się bóle i zawroty głowy, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, biegunka, wymioty), które ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu terapii.
agranulocytoza, badanie przewodnictwa nerwowego, blok przedsionkowo-komorowy, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, częstoskurcz komorowy, dyskineza, efekt halo, hipoglikemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, retinotoksyczność, rumień wielopostaciowy, siarczan hydroksychlorochiny, skurcz oskrzeli, światłowstręt, testy czynności wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Meaxin 400 mg

Produkt leczniczy Meaxin zawiera imatynib w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych i wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych wystąpiło u 2,4-5% pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w różnych fazach choroby oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST częściej obserwowano krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, występowały często, zwykle ustępując po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki imatynibu.
choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, eozynofilia, ginekomastia, hiperbilirubinemia, imatynib, jaskra, krwotok płucny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, liszaj płaski, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk płuc, osteonekroza, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzyca, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Raynauda, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 50 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Wskazania obejmują niewydolność kory nadnerczy, stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami oraz liczne schorzenia reumatologiczne, takie jak guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (EGPA), toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów oraz choroby układowe tkanki łącznej. W pulmonologii lek stosuje się m.in. w astmie oskrzelowej, zaostrzeniach POChP, śródmiąższowych chorobach płuc oraz w profilaktyce zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków. Medoxa jest również stosowana w ciężkich postaciach chorób skóry i błon śluzowych, hematologii, onkologii, neurologii, okulistyce, gastroenterologii, hepatologii oraz nefrologii, zgodnie z odpowiednimi schematami dawkowania (SD: a-e) dostosowanymi do rodzaju i ciężkości schorzenia.
artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, prednizon, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybiec pierścieniowy – Epidemiologia

Grzybiec pierścieniowy (Granuloma annulare, GA) to rzadka dermatoza o nieznanej etiologii, z roczną zapadalnością wynoszącą 0,04% (37,9/100 000 osobolat) i chorobowością 0,06% (58,3/100 000 osobolat), według najnowszych badań Barbieri i wsp. z 2021 roku. Choroba wykazuje wyraźną predylekcję do kobiet (stosunek 2,8:1) oraz najwyższą częstość występowania w piątej dekadzie życia, z różnicami w rozkładzie wiekowym zależnymi od postaci klinicznej (np. postać ograniczona u osób <30 lat, uogólniona z bimodalnym rozkładem wieku). GA występuje we wszystkich grupach etnicznych, jednak zapadalność jest wyższa u osób rasy białej (48,2/100 000 osobolat) niż czarnej (21,3/100 000 osobolat). Czas trwania zmian jest zmienny, od 2 miesięcy do 2 lat w większości przypadków, ale w postaci uogólnionej może trwać do 10 lat, z nawrotami u około 40% dzieci.
chorobowość, choroby tarczycy, cukrzyca typu 1, czynniki wyzwalające, ekspozycja na promieniowanie UV, granuloma annulare, grzybiec pierścieniowy, hipercholesterolemia, nawrotowość choroby, niedoczynność tarczycy, nowotwory hematologiczne, patofizjologia, predylekcja, remisja samoistna, sarkoidoza, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV, zakażenie SARS-CoV-2, zapadalność, zapalenie błony naczyniowej oka, zespół Sweeta
Leksykon substancji czynnych
Kotrimoksazol – Działania niepożądane

Kotrimoksazol, będący połączeniem trimetoprimu i sulfametoksazolu, wykazuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Do najczęstszych działań należą nudności, biegunka, bóle głowy oraz hiperkaliemia. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, różne formy niedokrwistości (megaloblastyczna, aplastyczna, hemolityczna), methemoglobinemia oraz hemoliza u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Ponadto, mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym zespół choroby posurowiczej, reakcje anafilaktyczne, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, a także zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). W sferze neurologicznej rzadko notuje się aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, neuropatię obwodową i ataksję, a w układzie oddechowym bardzo rzadko kaszel, duszność i nacieki płucne, które mogą być wczesnym objawem nadwrażliwości.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, alergiczne zapalenie naczyń, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, eozynofilia, guzkowate zapalenie okołotętnicze, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, kotrimoksazol, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, plamica, Pneumocystis jirovecii, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości na światło, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sulfametoksazol, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, zespół choroby posurowiczej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon chorób i schorzeń
Rumień guzowaty – Etiologia i przyczyny

Rumień guzowaty (erythema nodosum) jest najczęstszą postacią panniculitis, manifestującą się bolesnymi, czerwonymi lub fioletowymi guzkami podskórnymi, głównie na podudziach. Patomechanizm opiera się na reakcji nadwrażliwości typu IV, z udziałem kompleksów immunologicznych, neutrofili, TNF-alfa i ziarniniaków, choć dokładne mechanizmy pozostają nie w pełni poznane. Etiologia jest zróżnicowana: infekcje (szczególnie paciorkowcowe zapalenie gardła stanowiące 28-48% przypadków), sarkoidoza (10-25%), choroby zapalne jelit (3-15%), reakcje na leki (3-10%), nowotwory hematologiczne i inne oraz ciąża (4,6%). W 30-55% przypadków przyczyna pozostaje nieznana (postać idiopatyczna). Warto podkreślić geograficzne różnice etiologiczne oraz predyspozycje genetyczne związane z antygenami HLA-B27 i HLA-B8.
amebioza, amoksycylina, antygen zgodności tkankowej HLA-B27, białaczka, cefalosporyna, chłoniak, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, czynnik martwicy nowotworu alfa, doustny środek antykoncepcyjny, giardioza, gorączka reumatyczna, gruźlica, gruźlica pierwotna, guzki podskórne, histoplazmoza, infekcja chlamydiowa, infekcja pasożytnicza, infekcja wirusowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kokcydioidomykoza, kompleks immunologiczny, makrolid, mononukleoza zakaźna, mycoplasma pneumoniae, nadwrażliwość typu IV, nowotwór hematologiczny, objaw paraneoplastyczny, opryszczka pospolita, paciorkowcowe zapalenie gardła, penicylina, postać idiopatyczna, rumień guzowaty, sarkoidoza, sulfonamid, wirusowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Yersinia enterocolitica, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV, zapalenie tkanki tłuszczowej, zespół Sweeta, ziarniniak
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 20 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum schorzeń wymagających ogólnoustrojowego podawania glikokortykosteroidów u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują niewydolność kory nadnerczy (po zakończeniu wzrostu), stany zapalne reumatologiczne (np. guzowate zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy), choroby układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzenia skóry i błon śluzowych (m.in. ciężkie egzemy, dermatozy pęcherzowe, zapalenia naczyń), a także choroby hematologiczne, onkologiczne, neurologiczne, zakaźne, okulistyczne, pokarmowe i nerek. Prednizon stosowany jest także w terapii paliatywnej nowotworów oraz w profilaktyce zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków. W reumatologii i okulistyce leczenie często łączone jest z innymi lekami immunosupresyjnymi lub cytostatykami, a w niektórych przypadkach zalecane są pulsacyjne dawki dożylne.
alergiczny nieżyt nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra przerywana trombocytopenia, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie serca, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Sandoz 400 mg

Imatinib Sandoz, zawierający imatynib w dawkach 100 mg i 400 mg, wykazuje złożony profil bezpieczeństwa, istotny w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, zmęczenie, bóle i kurcze mięśni oraz wysypkę. Mielosupresja była częstsza u pacjentów z CML, natomiast u chorych na GIST obserwowano zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, w tym krwawienia stopnia 3. lub 4. wg CTC u 5% pacjentów, co może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie ze zgonem.
dysfagia, eozynofilia, faza akceleracji choroby, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, liszaj płaski, małopłytkowość, martwica wątroby, mezylan, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objaw Raynauda, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, obrzęk powierzchowny, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, Ph+ ALL, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, pseudoporfiria, rabdomioliza, rogowacenie liszajowate, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta
Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Działania niepożądane

Azatiopryna, stosowana w transplantologii, chorobach autoimmunologicznych i zapalnych jelit, wykazuje działanie immunosupresyjne, jednak jej terapia wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się mielosupresję manifestującą się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością, szczególnie u pacjentów z niedoborem TPMT, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu. Działania niepożądane obejmują także zwiększoną podatność na zakażenia wirusowe (m.in. VZV, HBV), bakteryjne i grzybicze, a w rzadkich przypadkach PML związane z wirusem JC. Długotrwałe leczenie azatiopryną zwiększa ryzyko nowotworów, w tym zespołów limfoproliferacyjnych, nowotworów skóry, mięsaków, ostrej białaczki szpikowej i mielodysplazji. Uszkodzenia wątroby, od cholestazy po zagrażające życiu zmiany histologiczne, są poważnym powikłaniem, które często ustępuje po odstawieniu leku.
agranulocytoza, cholestaza ciążowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, hepatospleniczny chłoniak T-komórkowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, metylotransferaza tiopuryny, mielosupresja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelita, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirus JC, wirus VZV, wrzodziejące zapalenie jelit, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zapalenie wątroby typu B, zarastanie naczyń wątrobowych, zastój żółci, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zmiany megaloblastyczne
Leksykon substancji czynnych
Sulfametoksazol – Działania niepożądane

Sulfametoksazol, będący sulfonamidem, jest stosowany głównie w połączeniu z trimetoprimem (kotrimoksazol), co umożliwia synergistyczne hamowanie syntezy kwasu foliowego u bakterii. Profil działań niepożądanych sulfametoksazolu obejmuje objawy ze strony układu pokarmowego (nudności i biegunka występują często, wymioty niezbyt często do rzadko, bóle brzucha i zapalenie jamy ustnej rzadko) oraz zmiany skórne (wysypka, pokrzywka i wysypki alergiczne często). Rzadkie, ale poważne reakcje obejmują zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka, DRESS, a także ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistości (megaloblastyczna, aplastyczna, hemolityczna) oraz methemoglobinemia. Zaburzenia wątroby (np. martwica wątroby) i nerek (np. śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek) występują bardzo rzadko, ale mogą mieć charakter zagrażający życiu.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, depresja, drgawki, eozynofilia, fotosensytyzacja, gorączka polekowa, guzkowe zapalenie tętnic, hemoliza, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, kotrimoksazol, krystaluria, kwas foliowy, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, neutropenia, niedobór G6PD, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, plamica, plamica Henocha-Schoenleina, Pneumocystis jirovecii, pneumocystozowe zapalenie płuc, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfametoksazol, sulfonamid, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trimetoprim, trombocytopenia, układ pokarmowy, wymioty, wysypka, wysypka alergiczna, zapalenie głośni, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna – Działania niepożądane

Merkaptopuryna, będąca antymetabolitem stosowanym w terapii przeciwnowotworowej, charakteryzuje się istotnym ryzykiem mielotoksyczności, manifestującej się leukopenią, trombocytopenią oraz rzadziej niedokrwistością megaloblastyczną i makrocytarną. Zahamowanie czynności szpiku może utrzymywać się długo po zakończeniu leczenia i jest silnie powiązane z aktywnością enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT). W bardzo rzadkich przypadkach obserwuje się rozwój ostrej białaczki mieloblastycznej, pojawiającej się nawet wiele miesięcy po terapii. Często występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak hyperurykemia i hyperurykozuria, które mogą prowadzić do napadów dny moczanowej, a także rzadziej do krystalurii, hematurii i niewydolności nerek, zwłaszcza przy wysokich dawkach leku. W trakcie leczenia często obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, utratę apetytu oraz żółtaczkę z podwyższeniem bilirubiny związanej, transaminaz i fosfatazy alkalicznej, które zwykle ustępują po przerwaniu terapii.
allopurinol, antymetabolit, białaczka mieloblastyczna, czerniak, dna moczanowa, fotouczulenie, gorączka polekowa, hematuria, hepatotoksyczność, hipoglikemia, immunosupresja, kamica nerkowa, krystaluria, leukopenia, merkaptopuryna, metylotransferaza tiopurynowa, mielotoksyczność, mięsak, mięsak Kaposiego, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość megaloblastyczna, niepłodność męska, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, oksydaza ksantynowa, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenia jamy ustnej, półpasiec, rak skóry, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, rumień, szpik kostny, trombocytopenia, wyłysienie, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusowe, zapalenie błon śluzowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół limfoproliferacyjny, zespół Sweeta, żółtaczka
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 20 mg

Medoxa, zawierająca prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami u dorosłych oraz dzieci. W terapii zastępczej stosuje się ją m.in. w niewydolności kory nadnerczy, a w chorobach reumatycznych, takich jak guzowate zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera czy toczeń rumieniowaty układowy, stosuje się schematy dawkowania a-d, często w skojarzeniu z lekami immunosupresyjnymi. W pulmonologii Medoxa jest stosowana w astmie oskrzelowej, zaostrzeniach POChP (do 10 dni leczenia), śródmiąższowych chorobach płuc oraz w profilaktyce zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków (schemat b, podanie dwukrotne). W dermatologii lek jest stosowany w ciężkich postaciach chorób skóry i błon śluzowych, takich jak dermatozy pęcherzowe, choroby ziarniniakowe, alergiczne i autoimmunologiczne dermatozy, z zastosowaniem schematów dawkowania od a do d.
alergiczne zapalenie naczyń, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, leczenie substytucyjne, liniowa dermatoza IgA, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra przerywana trombocytopenia, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, prednizon, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie rogówki, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, uogólniona ostra osutka krostkowa, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 5 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest wszechstronnym glikokortykosteroidem stosowanym w leczeniu wielu schorzeń wymagających terapii ogólnoustrojowej. Preparat znajduje zastosowanie w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, w chorobach reumatologicznych (np. guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera), chorobach układu oddechowego (astma, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), schorzeniach skóry i błon śluzowych (m.in. egzema, dermatozy pęcherzowe, zapalenia naczyń), a także w hematologii, onkologii, neurologii, okulistyce, gastroenterologii, hepatologii i nefrologii. Dawkowanie dostosowuje się do ciężkości i rodzaju choroby, stosując schematy od a (dawki wysokie) do e (zgodnie z protokołami onkologicznymi).
adrenalektomia, alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Harady, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, dermatoza IgA, dermatoza neutrofilowa, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, gammapatia monoklonalna, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, liszajec herpetiformis, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, myasthenia gravis, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia niedokrwienna, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, osutka krostkowa, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, plamica małopłytkowa, pokrzywka, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, rzekomy krup, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, twardzina układowa, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk kontaktowy, zanikowe zapalenie wielochrzęstne, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie rzęs, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 16 mg

Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidowej w licznych schorzeniach o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów, w tym młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W pulmonologii Meprelon jest zalecany w astmie oskrzelowej (w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (do 10 dni), śródmiąższowych chorobach płuc oraz przewlekłej sarkoidozie w stadium II i III. W dermatologii znajduje zastosowanie w ciężkich reakcjach alergicznych, polekowych wysypkach, toksycznej martwicy naskórka (zespół Lyella), rumieniu guzowatym, zespole Sweeta oraz w autoimmunologicznych chorobach skóry, takich jak zapalenie skórno-mięśniowe i toczeń rumieniowaty. W hematologii jest stosowany w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a w gastroenterologii w leczeniu zaostrzeń wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna. Ponadto, Meprelon jest używany w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, w tym choroby Addisona, zespołu nadnerczowo-płciowego oraz po adrenalektomii, z zastrzeżeniem, że u pacjentów w okresie wzrostu preferowane są hydrokortyzon i kortyzon.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, katar sienny, martwica naskórka, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty, toczeń skórny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 2,5 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg, jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii ogólnoustrojowej szerokiego spektrum schorzeń, w tym niewydolności kory nadnerczy, układowych zapaleń naczyń (np. guzkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń), chorób reumatycznych (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), oraz schorzeń układu oddechowego (astma oskrzelowa, zaostrzenia POChP, śródmiąższowe choroby płuc). Lek jest stosowany także w dermatologii w ciężkich postaciach chorób skóry i błon śluzowych, które nie reagują na miejscowe leczenie kortykosteroidami, oraz w chorobach autoimmunologicznych krwi i nowotworowych układu krwiotwórczego. Prednizon jest podawany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, z możliwością precyzyjnego dostosowania dawki do indywidualnych potrzeb terapeutycznych. W niektórych stanach, np. niewydolności kory nadnerczy, preferowane są hydrokortyzon i kortyzon jako leki pierwszego wyboru.
alergiczny nieżyt nosa, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, eozynofilowe zapalenie powięzi, erytrodermia, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostre zapalenie pęcherzyków płucnych, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rzekomy krup, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie rogówki, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, wyprysk bakteryjny, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie rogówki, zapalenie rzęs, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie tęczówki, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, ziarniniakowe zapalenie warg, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Esotkaleno 10 mg

Esotkaleno, zawierający prednizon w formie tabletek, jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum chorób wymagających ogólnoustrojowej terapii glikokortykosteroidami. Dostępny w dawkach od 1 mg do 50 mg, umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta, w tym dzieci i młodzieży. Lek stosuje się m.in. w substytucji niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy), aktywnych fazach układowych zapaleń naczyń (guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, EGPA), chorobach reumatycznych (toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów), pulmonologicznych (astma oskrzelowa, POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologicznych (egzema, pęcherzyce, zapalenia naczyń), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa, nowotwory hematologiczne) oraz w neurologii (miastenia, stwardnienie rozsiane). W okulistyce stosowany jest w chorobach immunologicznych oczu i po nieskutecznym leczeniu miejscowym. Dawkowanie jest dostosowane do ciężkości i rodzaju choroby, z pięcioma schematami od wysokich dawek (schemat a) do niskich i onkologicznych (schemat e).
artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, kłębuszkowe zapalenie nerek, liniowa dermatoza IgA, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, piodermia zgorzelinowa, polimialgia reumatyczna, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk atopowy, zanikowe zapalenie wielochrzęstne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Melkerssona-Rosenthala, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera
Leksykon leków
Działania niepożądane – Biseptol 120 100 mg + 20 mg

Biseptol, zawierający sulfametoksazol i trimetoprim, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty) oraz skóry (wysypka, pokrzywka). Szczególnie istotne są ciężkie reakcje dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) oraz wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z AIDS obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, w tym poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, różne typy niedokrwistości, agranulocytoza, methemoglobinemia). Hiperkaliemia jest częstym efektem, zwłaszcza przy dużych dawkach trimetoprimu stosowanych w terapii Pneumocystis jirovecii, a także u pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących leki podnoszące poziom potasu. Rzadko notuje się hipoglikemię, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek, chorobami wątroby, niedożywionych lub leczonych dużymi dawkami kotrimoksazolu.
agranulocytoza, AIDS, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, guzkowe zapalenie okołotętnicze, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, krystaluria, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, nasilenie diurezy, neutropenia, niedobór G-6-PD, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, plamica Henocha-Schoenleina, Pneumocystis jirovecii, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomo błoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfametoksazol, toczeń rumieniowaty systemowy, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczny zespół nerczycowy, trombocytopenia, wysypka alergiczna, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie głośni, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Biseptol 960 800 mg + 160 mg

Biseptol 960, zawierający sulfametoksazol (800 mg) i trimetoprim (160 mg), jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które najczęściej dotyczą układu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty) oraz skóry (wysypka, pokrzywka). Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia oraz różne typy niedokrwistości, występują bardzo rzadko, ale mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Reakcje immunologiczne obejmują często wysypki alergiczne, a rzadziej guzkowe zapalenie okołotętnicze czy reakcje anafilaktyczne. Wśród działań niepożądanych metabolicznych najczęściej obserwowana jest hiperkaliemia, zwłaszcza przy dużych dawkach, a rzadziej hipoglikemia i hiponatremia. Działania neurologiczne, takie jak aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja czy neuropatia obwodowa, występują bardzo rzadko. W układzie oddechowym mogą pojawić się duszność, kaszel i nacieki płucne związane z eozynofilowym zapaleniem pęcherzyków płucnych.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, aminotransferaza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie pęcherzyków płucnych, gorączka polekowa, guzkowe zapalenie okołotętnicze, hemoliza, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, krystaluria, kwasica metaboliczna, leukopenia, methemoglobinemia, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, oliguria, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, plamica, plamica Henocha-Schoenleina, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomo błoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfametoksazol, toczeń rumieniowaty systemowy, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczny zespół nerczycowy, trimetoprim, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia hematologiczne, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie głośni, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevens-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medoxa 1 mg

Medoxa (prednizon) jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego i antyalergicznego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń wymagających ogólnoustrojowej terapii steroidowej. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy (choroba Addisona, zespół nadnerczowo-płciowy, stan po adrenalektomii, niedobór ACTH), stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami oraz liczne choroby reumatologiczne, takie jak guzkowe zapalenie tętnic, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniakowatość Wegenera, toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i inne. Ponadto Medoxa znajduje zastosowanie w pulmonologii (astma oskrzelowa, zaostrzenia POChP, śródmiąższowe choroby płuc), dermatologii (choroby pęcherzowe, zapalenia naczyń, dermatozy autoimmunologiczne), hematologii (ostra białaczka limfoblastyczna, chłoniaki, hiperkalcemia nowotworowa), neurologii (miastenia, stwardnienie rozsiane) oraz w leczeniu powikłań okulistycznych i chorób przewodu pokarmowego i nerek. Dawkowanie jest indywidualizowane, dostępne w szerokim zakresie dawek od 1 mg do 50 mg, z możliwością precyzyjnego dostosowania dzięki podzielnym tabletkom. Terapia powinna być monitorowana klinicznie i laboratoryjnie, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, ze względu na ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów.
adrenalektomia, alergiczne zapalenie naczyń, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, artropatia enteropatyczna, astma oskrzelowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Behçeta, choroba Harady, choroba Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Stilla, choroba Waldenströma, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, gammapatia monoklonalna, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guz rzekomy oczodołu, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe, katar sienny, łagodny pemfigoid błony śluzowej, liniowa dermatoza IgA, liszajec herpetiformis, łupież rubra mieszkowy, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, miastenia, mieszana choroba tkanki łącznej, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór ACTH, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, oparzenie przełyku, oparzenie zasadowe, opryszczka ciężarnych, orbitopatia endokrynologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra pokrzywka, ostra przerywana trombocytopenia, parałuszczyca, pęcherzyca zwykła, pemfigoid pęcherzowy, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przewlekła białaczka limfatyczna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne, reakcja anafilaktoidalna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatologia, rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek, rumień guzowaty, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie rogówki, stwardnienie rozsiane, submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek, szpiczak mnogi, szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek, terapia substytucyjna, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, wielopostaciowy rumień wysiękowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wysypka polekowa, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki opryszczkowe, zapalenie rzęs, zapalenie serca w gorączce reumatycznej, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w sarkoidozie, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie tętnicy skroniowej, zapalenie twardówki, zapalenie wielomięśniowe, zarostowe zapalenie oskrzelików, zespół Goodpasture’a, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół Sézary’ego, zespół Sweeta, zespół Tolosa-Hunta, zespół Werlhofa, zespół Westa, ziarniniakowatość Wegenera, zwłóknienie płuc
Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Działania niepożądane

Hydroksychlorochina siarczan, stosowana w leczeniu chorób reumatycznych, dermatologicznych oraz w profilaktyce malarii, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zwykle zależne od dawki i w większości przypadków odwracalne. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności i ból brzucha ≥ 1/10, biegunka i wymioty ≥ 1/100 do <1/10), zaburzenia psychiczne (chwiejność emocjonalna ≥ 1/100 do <1/10, nerwowość ≥ 1/1 000 do <1/100), neurologiczne (ból głowy ≥ 1/100 do <1/10, zawroty głowy ≥ 1/1 000 do <1/100) oraz okulistyczne (niewyraźne widzenie ≥ 1/100 do <1/10, retinopatia niezbyt często ≥ 1/1 000 do <1/100). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się hematologiczne (zahamowanie czynności szpiku, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna), kardiologiczne (wydłużenie odstępu QT, kardiomiopatia, zaburzenia przewodzenia), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz potencjalnie nieodwracalne uszkodzenia słuchu i wzroku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łuszczycą, chorobami serca, wątroby, porfirią, cukrzycą oraz zaburzeniami psychicznymi.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy, choroba dermatologiczna, choroba reumatyczna, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, fosfolipidoza nerkowa, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, łuszczyca, makulopatia, malaria, małopłytkowość, miopatia, napad drgawkowy, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, utrata słuchu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie przewodu pokarmowego, zachowanie samobójcze, zahamowanie szpiku kostnego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zwyrodnienie plamki żółtej