Działania niepożądane leku Meaxin

Produkt leczniczy Meaxin, zawierający imatynib (w postaci mezylanu) w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Poniżej przedstawiono kompleksową analizę bezpieczeństwa stosowania tego leku z uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych oraz ich charakterystyki klinicznej.¹

Profil bezpieczeństwa – ogólna charakterystyka

U pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych odnotowano u 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną chorobą, 4% pacjentów w późnym okresie fazy przewlekłej po niepowodzeniu terapii interferonem, 4% pacjentów w fazie akceleracji choroby oraz 5% pacjentów z przełomem blastycznym. W przypadku pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), leczenie przerwano u 4% pacjentów z powodu działań niepożądanych.²

Warto zauważyć, że działania niepożądane były podobne we wszystkich wskazaniach, z dwoma wyjątkami. U pacjentów z CML obserwowano więcej przypadków mielosupresji niż u pacjentów z GIST, co jest prawdopodobnie związane z chorobą podstawową. Z kolei u pacjentów z nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi GIST odnotowano więcej przypadków krwawień z przewodu pokarmowego oraz krwawień wewnątrz guza.³

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych (≥10%) działań niepożądanych związanych ze stosowaniem imatynibu należą:

• Nudności o niewielkim nasileniu
• Wymioty
• Biegunka
• Bóle brzucha
• Zmęczenie
• Bóle mięśni
• Skurcze mięśni
• Wysypka

We wszystkich badaniach często obserwowano obrzęki powierzchowne, głównie w postaci obrzęków wokół oczu i obrzęków kończyn dolnych. Obrzęki te rzadko miały ciężki charakter i zwykle ustępowały po podaniu diuretyków, innych środków wspomagających lub po zmniejszeniu dawki imatynibu.⁴

Zatrzymanie płynów w organizmie

Różnorodne działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów, takie jak:⁵

• Wysięk opłucnowy – gromadzenie się płynu w jamie opłucnej
• Wodobrzusze – gromadzenie się płynu w jamie brzusznej
• Obrzęk płuc – gromadzenie się płynu w płucach
• Gwałtowne zwiększenie masy ciała, z obrzękami powierzchniowymi lub bez nich

Powyższe działania najczęściej ustępują po tymczasowym odstawieniu imatynibu oraz podaniu diuretyków i innych środków pomocniczych. Jednak niektóre z tych działań mogą być poważne lub stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia. Opisano kilka przypadków zgonów pacjentów w przełomie blastycznym, spowodowanych wysiękiem opłucnowym, zastoinową niewydolnością serca i niewydolnością nerek.⁶

Szczególne populacje pacjentów

U pacjentów z Ph+ ALL (ostra białaczka limfoblastyczna z obecnością chromosomu Philadelphia) po podaniu imatynibu w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach obserwowano przemijające uszkodzenie wątroby w postaci podwyższonej aktywności aminotransferaz i hiperbilirubinemii.⁷

W przypadku dzieci i młodzieży, zdarzenia niepożądane zgłaszane dotychczas są zgodne z profilem bezpieczeństwa znanym u dorosłych pacjentów z Ph+ ALL. Dane dotyczące bezpieczeństwa u dzieci z Ph+ ALL są bardzo ograniczone, jednak nie odnotowano żadnych nowych kwestii związanych z bezpieczeństwem. W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży nie stwierdzono szczególnych zagrożeń dotyczących bezpieczeństwa stosowania.⁸

Szczegółowa lista działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono zestawienie działań niepożądanych, które występowały częściej niż w pojedynczych przypadkach. Działania te zostały sklasyfikowane według układów narządów i częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:⁹

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Uwagi dodatkowe dotyczące działań niepożądanych

Działania niepożądane oznaczone gwiazdką (*) w tabeli były zgłaszane w związku ze stosowaniem imatynibu w okresie po wprowadzeniu do obrotu. Należą do nich doniesienia spontaniczne, jak również ciężkie działania niepożądane zgłaszane podczas nadal trwających badań, programów rozszerzonego dostępu, badań farmakologii klinicznej i badań eksploracyjnych w niezarejestrowanych wskazaniach.¹⁰

Uwagi odnośnie konkretnych działań niepożądanych

1. Zapalenie płuc zgłaszano najczęściej u pacjentów z CML po transformacji oraz u pacjentów z GIST.¹¹
2. Ból głowy występował najczęściej u pacjentów z GIST.¹²
3. W analizie pacjento-lat, zdarzenia niepożądane ze strony serca, w tym zastoinowa niewydolność serca, były częściej obserwowane u pacjentów z CML po transformacji niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.¹³
4. Zaczerwienienie twarzy występowało najczęściej u pacjentów z GIST, a krwawienie (krwiak, krwotok) było najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji (CML-AP i CML-BC).¹⁴
5. Wysięk opłucnowy zgłaszano częściej u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji (CML-AP i CML-BC) niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.¹⁵
6. Ból brzucha i krwotok z przewodu pokarmowego były najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST.¹⁶
7. Zgłoszono kilka przypadków niewydolności wątroby i martwicy wątroby zakończonych zgonem.¹⁷
8. Bóle mięśniowo-szkieletowe występujące podczas stosowania imatynibu lub po zaprzestaniu stosowania, które obserwowano po wprowadzeniu do obrotu.¹⁸
9. Bóle mięśniowo-szkieletowe i związane z nimi działania niepożądane występowały częściej u pacjentów z CML w porównaniu z pacjentami z GIST.¹⁹
10. Przypadki zgonów zgłaszano u pacjentów z chorobą zaawansowaną, ciężkimi zakażeniami, znaczną neutropenią i innymi poważnymi chorobami współistniejącymi.²⁰

Ciężar działań niepożądanych i postępowanie

Należy podkreślić, że u pacjentów w zaawansowanym stadium nowotworów złośliwych obserwacja działań niepożądanych jest utrudniona ze względu na różnorodność objawów związanych z chorobą podstawową, jej postępem i jednoczesnym przyjmowaniem wielu leków.²¹

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, szczególnie tych związanych z zatrzymaniem płynów, takich jak wysięk opłucnowy, wodobrzusze czy obrzęk płuc, zaleca się czasowe odstawienie leku, podanie diuretyków i innych środków wspomagających. W niektórych przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki leku.²²

Ze względu na potencjalne ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów otrzymujących jednocześnie chemioterapię, należy regularnie monitorować parametry wątrobowe.²³