nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego Kit (CD 117) dodatni
Wskazanie

Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor) Kit (CD 117) dodatni to najczęściej występujący mezenchymalny nowotwór przewodu pokarmowego. Charakteryzuje się obecnością ekspresji antygenu CD117 (białko Kit), który jest produktem protoonkogenu c-Kit. Mutacje w tym genie prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptora kinazy tyrozynowej, co stanowi kluczowy mechanizm patogenetyczny tego nowotworu.

GIST Kit-dodatni najczęściej lokalizuje się w żołądku (60-70% przypadków), jelicie cienkim (20-30%), odbytnicy i okrężnicy (5-10%) oraz przełyku (poniżej 5%). Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI, endoskopia), a potwierdzenie rozpoznania wymaga badania immunohistochemicznego z oznaczeniem ekspresji CD117, DOG1 oraz analizy molekularnej mutacji genów KIT i PDGFRA.

W leczeniu GIST Kit-dodatniego kluczową rolę odgrywają inhibitory kinaz tyrozynowych. Lekiem pierwszego wyboru jest imatynib (Glivec), który stosuje się zarówno w terapii adjuwantowej po resekcji, jak i w leczeniu choroby zaawansowanej. W przypadku progresji lub nietolerancji imatynibu stosuje się leki drugiej linii, takie jak sunitynib (Sutent) oraz trzeciej linii – regorafenib (Stivarga). W Polsce dostępne są również preparaty generyczne imatynibu, jak Meaxin, Imatinib Teva, Imatinib Accord, Nibix.

Największe trudności w leczeniu GIST Kit-dodatniego wiążą się z rozwojem oporności na leczenie, co najczęściej wynika z wtórnych mutacji w genach KIT lub PDGFRA. Problem stanowi również heterogenność molekularna tych nowotworów, co wpływa na zróżnicowaną odpowiedź na leczenie. Istotnym wyzwaniem jest monitorowanie odpowiedzi na leczenie, gdyż zmiany morfologiczne nowotworu nie zawsze korelują ze zmianami metabolicznymi (ocenianymi w badaniu PET). Ponadto, długotrwałe leczenie inhibitorami kinaz tyrozynowych wiąże się z działaniami niepożądanymi, które mogą istotnie obniżać jakość życia pacjentów i prowadzić do przerwania terapii.