preparaty antycholinergiczne

Preparaty antycholinergiczne (cholinolityczne) to grupa leków blokujących działanie acetylocholiny poprzez antagonistyczne działanie na receptory muskarynowe. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu przekaźnictwa cholinergicznego w obrębie układu przywspółczulnego.

Leki antycholinergiczne dzieli się na kilka grup w zależności od struktury chemicznej i selektywności wobec poszczególnych podtypów receptorów muskarynowych. Do najpowszechniej stosowanych należą atropina, skopolamina, ipratropium, tiotropium, oksybutynina, tolterodyna oraz trospium.

Wskazania do stosowania preparatów antycholinergicznych obejmują: choroby układu oddechowego (astma, POChP), zaburzenia układu moczowego (nadreaktywność pęcherza moczowego, nietrzymanie moczu), zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, chorobę Parkinsona, premedykację przed zabiegami operacyjnymi oraz leczenie zatruć związkami fosforoorganicznymi.

Działania niepożądane leków antycholinergicznych wynikają z blokady receptorów muskarynowych w różnych narządach. Najczęściej obejmują: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, tachykardię, zatrzymanie moczu, zaparcia, wzrost ciśnienia śródgałkowego oraz zaburzenia termoregulacji. U osób starszych mogą powodować splątanie i zaburzenia poznawcze.

Przeciwwskazania do stosowania tych leków obejmują jaskrę z wąskim kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego, niedrożność przewodu pokarmowego i moczowego, miastenię, tachyarytmie oraz demencję. Przy przepisywaniu preparatów antycholinergicznych należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl