Interakcje leku
Meaxin 400 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Imatynib, substancja czynna preparatu Meaxin, ze względu na metabolizm poprzez układ cytochromu P450, jest narażony na liczne interakcje lekowe. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis substancji, które mogą wpływać na stężenie imatynibu w organizmie oraz leków, których stężenie może ulec zmianie pod wpływem imatynibu.¹

Substancje zwiększające stężenie imatynibu w osoczu

Substancje hamujące aktywność izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450 mogą znacząco spowalniać metabolizm imatynibu, prowadząc do zwiększenia jego stężenia w organizmie. Do tej grupy należą:²

• Inhibitory proteazy – indynawir, lopinawir/rytonawir, rytonawir, sakwinawir, telaprewir, nelfinawir, boceprewir
• Azolowe leki przeciwgrzybicze – ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol
• Antybiotyki makrolidowe – erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna

Badania kliniczne wykazały, że jednoczasowe zastosowanie ketokonazolu (inhibitora CYP3A4) ze zdrowym ochotnikiem powodowało znaczące zwiększenie narażenia na imatynib – średnie wartości Cmax i AUC imatynibu wzrosły odpowiednio o 26% i 40%. Z tego powodu zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania imatynibu z inhibitorami enzymów rodziny CYP3A4.³

Substancje zmniejszające stężenie imatynibu w osoczu

Induktory enzymu CYP3A4 mogą istotnie zmniejszać ekspozycję na imatynib, co potencjalnie zwiększa ryzyko niepowodzenia terapeutycznego. Do tej grupy należą:⁴

• Leki przeciwpadaczkowe – fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, fosfenytoina, prymidon, okskarbazepina
• Kortykosteroidy – deksametazon
• Leki przeciwgruźlicze – ryfampicyna
• Preparaty ziołowe – ziele dziurawca (Hypericum perforatum)

Wykazano, że uprzednie wielokrotne podawanie ryfampicyny w dawce 600 mg, a następnie podanie jednej dawki 400 mg imatynibu spowodowało zmniejszenie Cmax i AUC(0-∞) odpowiednio o co najmniej 54% i 74%, w stosunku do wartości uzyskanych bez uprzedniego podawania ryfampicyny.⁵

Podobnie, u pacjentów z glejakami złośliwymi leczonych imatynibem podczas przyjmowania leków przeciwpadaczkowych indukujących enzymy (EIAEDs), takich jak karbamazepina, okskarbazepina i fenytoina, pole pod krzywą AUC zmniejszyło się o 73% w porównaniu z pacjentami nieprzyjmującymi tych leków.⁶

Ze względu na istotne zmniejszenie ekspozycji na imatynib, należy unikać jednoczesnego stosowania ryfampicyny oraz innych silnych induktorów CYP3A4 z imatynibem.⁷

Substancje, których stężenie w osoczu może ulec zmianie pod wpływem imatynibu

Imatynib jest inhibitorem CYP3A4, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym. Badania wykazały, że imatynib powoduje zwiększenie średnich wartości Cmax i AUC symwastatyny (substratu CYP3A4) odpowiednio 2- oraz 3,5-krotnie.⁸

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu imatynibu z substratami CYP3A4 o wąskim zakresie dawek terapeutycznych, takimi jak:⁹

• Leki immunosupresyjne – cyklosporyna, takrolimus, syrolimus
• Leki przeciwpsychotyczne – pimozyd
• Leki przeciwbólowe – fentanyl, alfentanyl
• Alkaloidy sporyszu – ergotamina, diergotamina
• Leki przeciwhistaminowe – terfenadyna
• Leki przeciwnowotworowe – bortezomib, docetaksel
• Leki antyarytmiczne – chinidyna

Ponadto, imatynib może zwiększać stężenie innych leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak:¹⁰

• Benzodiazepiny – pochodne triazolobenzodiazepiny
• Blokery kanału wapniowego – pochodne dihydropirydyny
• Statyny – inhibitory reduktazy HMG-CoA

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Ze względu na znane zwiększone ryzyko krwawienia związane z zastosowaniem imatynibu, pacjenci wymagający jednoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych powinni otrzymywać niskocząsteczkową lub standardową heparynę zamiast pochodnych kumaryny, takich jak warfaryna.¹¹

Interakcje z substratami CYP2D6

Badania in vitro wykazały, że imatynib hamuje aktywność izoenzymu CYP2D6 cytochromu P450 w stężeniach podobnych do tych, które wpływają na aktywność CYP3A4. Podawanie imatynibu w dawce 400 mg dwa razy na dobę wykazuje działanie hamujące na metabolizm metoprololu zależny od CYP2D6, przy czym Cmax i AUC metoprololu wzrastają o około 23%.¹²

Chociaż modyfikacja dawki nie jest zazwyczaj konieczna przy jednoczesnym stosowaniu imatynibu z substratami CYP2D6, należy zachować ostrożność w przypadku substratów CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak metoprolol. U pacjentów leczonych metoprololem zaleca się monitorowanie kliniczne.¹³

Interakcje z paracetamolem

W badaniach in vitro imatynib hamuje O-glukuronidację paracetamolu przy wartości Ki = 58,5 mikromol/l. Jednakże tego efektu nie zaobserwowano in vivo po podaniu imatynibu w dawce 400 mg oraz paracetamolu w dawce 1000 mg.¹⁴

Ponieważ badania z użyciem większych dawek imatynibu i paracetamolu nie były przeprowadzane, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania dużych dawek obu leków.¹⁵

Interakcje z lewotyroksyną

U pacjentów po usunięciu gruczołu tarczowego, otrzymujących lewotyroksynę, całkowity wpływ lewotyroksyny zawartej w osoczu na organizm może się zmniejszyć w przypadku jednoczesnego stosowania imatynibu. Zaleca się zachowanie ostrożności u tych pacjentów. Mechanizm tej interakcji nie jest obecnie znany.¹⁶

Interakcje z chemioterapią

Istnieją doświadczenia kliniczne w jednoczesnym stosowaniu imatynibu i chemioterapii u pacjentów z Ph+ ALL, jednak interakcje typu lek-lek między imatynibem a chemioterapeutykami nie są dobrze scharakteryzowane.¹⁷

Działania niepożądane związane ze stosowaniem imatynibu, takie jak hepatotoksyczność, mielosupresja i inne, mogą się nasilać podczas jednoczesnego stosowania z chemioterapeutykami. Donoszono, że jednoczesne stosowanie z L-asparaginazą może wiązać się ze zwiększeniem hepatotoksyczności.¹⁸

Ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych, stosowanie imatynibu w połączeniu z innymi lekami wymaga szczególnej ostrożności.¹⁹

Interakcje leku z alkoholem

Bezpośrednie dane dotyczące interakcji imatynibu z alkoholem nie są dostępne w charakterystyce produktu leczniczego. Jednakże, biorąc pod uwagę, że zarówno imatynib, jak i alkohol mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne, ich jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby.

Ponadto, alkohol może wpływać na metabolizm wielu leków poprzez oddziaływanie na enzymy wątrobowe z układu cytochromu P450, co teoretycznie mogłoby modyfikować skuteczność leczenia imatynibem. Dlatego podczas terapii imatynibem zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu.

Pacjenci przyjmujący imatynib powinni również pamiętać, że alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leku, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy zawroty głowy.

Tabela interakcji imatynibu z innymi substancjami