przerostowe zwężenie odźwiernika
Przerostowe zwężenie odźwiernika (łac. stenosis pylorica hypertrophica, ang. pyloric stenosis) to schorzenie, które charakteryzuje się przerostem mięśniówki odźwiernika, prowadzącym do zwężenia światła kanału odźwiernikowego. Występuje najczęściej u niemowląt, zwykle między 2. a 6. tygodniem życia, z wyraźną predylekcją do płci męskiej (stosunek chłopców do dziewczynek wynosi około 4:1).
Patogeneza schorzenia nie jest w pełni poznana, ale udowodniono rolę czynników genetycznych oraz środowiskowych. Klinicznie manifestuje się postępującymi wymiotami, początkowo po posiłkach, a następnie chlustającymi, bez domieszki żółci. W miarę rozwoju choroby dochodzi do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych (zasadowica metaboliczna) oraz niedożywienia niemowlęcia.
Diagnostyka obejmuje badanie przedmiotowe (wyczuwalny guz w prawym nadbrzuszu, widoczna perystaltyka), badania obrazowe (USG jamy brzusznej jest metodą z wyboru) oraz ocenę zaburzeń metabolicznych. Leczenie jest chirurgiczne i polega na wykonaniu pyloromiotomii metodą Fredet-Ramstedta, która obecnie może być przeprowadzona techniką laparoskopową. Rokowanie po leczeniu operacyjnym jest bardzo dobre.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Davercin
Davercin, zawierający cykliczny węglan erytromycyny, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), które mogą wymagać natychmiastowego odstawienia leku i leczenia przeciwalergicznego. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub stosujących leki hepatotoksyczne zaleca się monitorowanie funkcji wątroby oraz ewentualne dostosowanie dawki. Istotne jest również rozważenie ryzyka rzekomobłoniastego zapalenia jelit w przypadku wystąpienia ciężkiej biegunki podczas lub po terapii, co wymaga przerwania leczenia i unikania leków hamujących perystaltykę. Ponadto, erytromycyna może wydłużać odstęp QT, zwiększając ryzyko arytmii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, bradykardią, stosujących inne leki wydłużające QT oraz u osób starszych. W takich przypadkach konieczna jest szczególna ostrożność i ocena bilansu korzyści i ryzyka terapii.
antybiotyk makrolidowy, bradykardia, chlamydioza, choroba wieńcowa, ciężka niewydolność serca, ciężka reakcja alergiczna, cykliczny węglan erytromycyny, częstoskurcz komorowy, działanie hepatotoksyczne, krztusiec, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerostowe zwężenie odźwiernika, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sacharoza, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodzenia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Stenozę odźwiernika – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Stenoza odźwiernika, szczególnie przerostowe zwężenie odźwiernika u niemowląt (IHPS), charakteryzuje się doskonałym rokowaniem przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu chirurgicznym metodą pyloromiotomii, która jest całkowicie wyleczająca i obarczona minimalną śmiertelnością. Opóźnienie diagnozy może prowadzić do odwodnienia, wstrząsu hipowolemicznego oraz dekompensacji parametrów laboratoryjnych i klinicznych. W diagnostyce ultrasonograficznej istotne są parametry takie jak grubość odźwiernika oraz indeks odźwiernikowy (pyloric index), które korelują z przebiegiem klinicznym i pozwalają na optymalizację momentu interwencji chirurgicznej. Po zabiegu większość dzieci rozwija się prawidłowo, bez długoterminowych powikłań, refluksu żołądkowo-przełykowego czy nawrotów stenozy.
chemioterapia okołooperacyjna, interwencja chirurgiczna, niedożywienie, objawy żołądkowo-jelitowe, ocena ultrasonograficzna, powikłanie chirurgiczne, powikłanie pooperacyjne, przerostowe zwężenie odźwiernika, przerzut do wątroby, przerzut do węzłów chłonnych, pyloromiotomia, refluks żołądkowo-przełykowy, stenoza odźwiernika, wstrząs hipowolemiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Erythromycinum TZF
Przed rozpoczęciem terapii erytromycyną konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu dotyczącego nadwrażliwości na makrolidy oraz innych alergenów. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych, w tym rzadkich, lecz ciężkich jak ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie. Erytromycyna wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób przyjmujących leki hepatotoksyczne, z zaleceniem monitorowania parametrów wątrobowych podczas terapii długoterminowej. U kobiet ciężarnych erytromycyna nie osiąga terapeutycznych stężeń w płodzie, a w leczeniu kiły zaleca się podanie penicyliny noworodkowi po urodzeniu. Ponadto, u pacjentów z miastenią może nasilać objawy choroby, co wymaga szczególnej ostrożności.
antybiotyk makrolidowy, bradykardia, chlamydioza, choroba wieńcowa, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, erytromycyna, hepatotoksyczność, kiła, krztusiec, miastenia, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerostowe zwężenie odźwiernika, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zakażenie Clostridioides difficile, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Azytromycyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, AGEP, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz DRESS. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie leczenia, z uwzględnieniem możliwości nawrotu objawów po przerwaniu terapii objawowej. Azytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, dlatego u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, żółtaczki cholestatycznej, martwicy i niewydolności wątroby, co wymaga monitorowania funkcji wątrobowych i natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku objawów takich jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień czy encefalopatia wątrobowa. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <10 ml/min) obserwowano wzrost ekspozycji na azytromycynę o 33%, co wymaga ostrożności.
AGEP, alkaloid sporyszu, amiodaron, anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, chinidyna, Clostridioides difficile, cytalopram, DRESS, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, erytromycyna, fenyloketonuria, fluorochinolon, gorączka reumatyczna, hipertoksyna, hipokaliemia, hydroksychlorochina, klarytromycyna, kolektomia, kompleks Mycobacterium avium, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewofloksacyna, martwica wątroby, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pimozyd, piorunujące zapalenie wątroby, przerostowe zwężenie odźwiernika, rana oparzeniowa, reakcja alergiczna, roksytromycyna, skurcz oskrzeli, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, streptogramina B, torsade de pointes, Treponema pallidum, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie okrężnicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie akcji serca, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – AzitroLEK 250
Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wiąże się z ryzykiem poważnych reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, oraz ciężkie reakcje skórne (AGEP, SJS, TEN, DRESS), które mogą nawracać po zakończeniu terapii. Wątroba jest głównym narządem eliminującym azytromycynę, dlatego u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, żółtaczki cholestatycznej, martwicy i niewydolności wątroby, co wymaga monitorowania objawów takich jak astenia, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień i encefalopatia. U noworodków do 42. dnia życia obserwowano przerostowe zwężenie odźwiernika (IHPS). Ponadto, azytromycyna może wywołać rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego (CDAD) oraz zaostrzenie lub indukcję zespołu miastenicznego.
anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, Clostridioides difficile, encefalopatia wątrobowa, gorączka reumatyczna, hipokaliemia, hipomagnezemia, lek przeciwarytmiczny, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oporność krzyżowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa reakcja z eozynofilią, przerostowe zwężenie odźwiernika, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zakażenie tkanek miękkich, zakażona rana oparzeniowa, zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrucie sporyszem, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Erytromycyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Erytromycyna, antybiotyk makrolidowy, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP), oraz wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do częstoskurczu komorowego i torsades de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, bradykardią, przyjmujących inne leki wydłużające QT oraz osób w podeszłym wieku. U pacjentów z niewydolnością wątroby konieczne jest monitorowanie czynności wątroby i ewentualna redukcja dawki. Po terapii erytromycyną istnieje ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy wywołanego przez Clostridioides difficile, które może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu leczenia. Długotrwałe stosowanie sprzyja rozwojowi oporności bakteryjnej i grzybiczej, dlatego erytromycynę należy stosować tylko w uzasadnionych przypadkach, np. w zakażeniach atypowych lub przy nadwrażliwości na beta-laktamy.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba wieńcowa, ciężka reakcja alergiczna, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, kiła, klindamycyna, kontaktowe zapalenie skóry, miastenia, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność serca, oporność bakterii, oporność krzyżowa, osłabienie mięśniowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerostowe zwężenie odźwiernika, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, torsades de pointes, trądzik, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia, zakażenie grzybicze, zwężenie odźwiernika - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erythromycinum Intravenosum TZF 300 mg
Erythromycinum Intravenosum TZF w dawce 300 mg, podawany dożylnie, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najpoważniejsze z nich dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym wydłużenia odstępu QT, tachyarytmii komorowej oraz torsade de pointes, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia i migotania komór. Konieczne jest monitorowanie EKG, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami rytmu serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT. Ponadto, erytromycyna może indukować hepatotoksyczność manifestującą się cholestatycznym lub wątrobowokomórkowym zapaleniem wątroby, niewydolnością wątroby, podwyższeniem enzymów wątrobowych oraz żółtaczką. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie trzustki, nudności, wymioty, biegunka oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, również mogą wystąpić, szczególnie po dużych dawkach leku. U niemowląt odnotowano przerostowe zwężenie odźwiernika.
agranulocytoza, eozynofilia, głuchota, gorączka, jadłowstręt, laktobionian erytromycyny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, nadkażenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pokrzywka, przerostowe zwężenie odźwiernika, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, tachyarytmia komorowa, torsade de pointes, wyprysk, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie krążenia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Leczenie
Czkawka (krztusiec) to wysoce zakaźna infekcja bakteryjna wywołana przez Bordetella pertussis, wymagająca wczesnej antybiotykoterapii, najlepiej w ciągu pierwszych 1-2 tygodni od wystąpienia objawów, aby ograniczyć nasilenie kaszlu i transmisję. Preferowanymi lekami są makrolidy: azytromycyna (5 dni, z uwagą u niemowląt ze względu na ryzyko przerostowego zwężenia odźwiernika), klarytromycyna (7 dni) i erytromycyna (14 dni), a w przypadku nietolerancji makrolidów – trimetoprim-sulfametoksazol (7-14 dni). Leczenie po 3 tygodniach od początku kaszlu nie wpływa na przebieg choroby, ale zmniejsza zakaźność. Hospitalizacja jest wskazana u niemowląt poniżej 1 roku (zwłaszcza <3 miesięcy), przy ciężkim przebiegu, niedotlenieniu, odwodnieniu lub powikłaniach, z koniecznością monitorowania i wsparcia oddechowego. Izolacja trwa 5 dni po rozpoczęciu antybiotykoterapii lub 21 dni bez leczenia.
antybiotyk, antybiotykoterapia, azytromycyna, bezdech, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, choroby współistniejące, ciężki przebieg, ciężki przebieg choroby, erytromycyna, ibuprofen, izolacja pacjenta, klarytromycyna, lek przeciwkaszlowy, makrolidy, napad kaszlu, nawilżacz powietrza, niedotlenienie, odwodnienie, paracetamol, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka poekspozycyjna, przerostowe zwężenie odźwiernika, sinica, szczepienie ochronne, trimetoprim-sulfametoksazol, trudności w oddychaniu, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Stenozę odźwiernika – Etiologia i przyczyny
Stenoza odźwiernika (IHPS) to schorzenie niemowląt charakteryzujące się przerostem mięśnia odźwiernika prowadzącym do niedrożności ujścia żołądka, zwykle manifestujące się między 3. a 5. tygodniem życia. Etiologia jest wieloczynnikowa, z istotnym komponentem genetycznym – ryzyko wzrasta 20-krotnie u rodzeństwa i 200-krotnie u bliźniąt jednojajowych. Zidentyfikowano mutacje w genach IHPS1-5 oraz polimorfizm SNP rs12721025 na chromosomie 11. Choroba występuje 4-krotnie częściej u chłopców i jest bardziej powszechna u niemowląt rasy białej. Czynniki środowiskowe zwiększające ryzyko to m.in. ekspozycja na makrolidy (azytromycyna w pierwszych 2 tygodniach życia zwiększa ryzyko ponad 7-krotnie), palenie tytoniu przez matkę (1,5-2-krotnie wyższe ryzyko), karmienie butelkowe (OR 2,31; 95% CI 1,81-2,95), poród przez cesarskie cięcie, wcześniactwo oraz cukrzyca matki.
antybiotyki makrolidowe, azytromycyna, cesarskie cięcie, choroba wrzodowa, dysfunkcja nerwowo-mięśniowa, erytromycyna, GWAS, hipergastrynemia, karmienie piersią, motylina, neuronalna syntaza tlenku azotu, niedrożność ujścia żołądka, palenie w ciąży, pogrubienie mięśni odźwiernika, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, poród przedwczesny, przerostowe zwężenie odźwiernika, splot Auerbacha, stenoza odźwiernika, syntaza tlenku azotu, zapalenie żołądka - Leksykon substancji czynnych
Erytromycyna – Działania niepożądane
Erytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od drogi podania, dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, w tym funkcji wątroby i nerek. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty oraz biegunkę, nasilające się przy dawkach powyżej 4 g/dobę. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki czy przerostowe zwężenie odźwiernika u niemowląt. Erytromycyna może indukować zaburzenia czynności wątroby, manifestujące się przemijającym wzrostem aminotransferaz, cholestatycznym zapaleniem wątroby, a w rzadkich przypadkach niewydolnością wątroby i żółtaczką. Reakcje skórne, od łagodnych wysypek i świądu po ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka i ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto erytromycyna może wywoływać reakcje anafilaktyczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, aminotransferaza wątrobowa, antybiotyk makrolidowy, arytmia, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, częstoskurcz komorowy, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cytochromu P450, lek hepatotoksyczny, lek ototoksyczny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakteryjna, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, przerostowe zwężenie odźwiernika, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azithromycin ZIM
Azithromycin ZIM, jako antybiotyk makrolidowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja oraz ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, AGEP, DRESS), które mogą zagrażać życiu. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia, z uwzględnieniem możliwości nawrotów objawów. U pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, co wymaga monitorowania objawów takich jak astenia, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień oraz encefalopatia wątrobowa, a w razie nieprawidłowości – przerwania terapii. U noworodków do 42 dnia życia zgłaszano przypadki przerostowego zwężenia odźwiernika, dlatego należy informować opiekunów o konieczności obserwacji objawów takich jak wymioty i rozdrażnienie podczas karmienia.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, encefalopatia wątrobowa, ergotyzm, hipokaliemia, hipomagnezemia, miastenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunujące zapalenie wątroby, przerostowe zwężenie odźwiernika, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie repolaryzacji serca, zaburzenia rytmu serca, zapalenie okrężnicy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – AzitroLEK
AzitroLEK (azytromycyna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego, anafilaksji oraz poważnych reakcji skórnych takich jak AGEP, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka (TEN) i DRESS. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednią terapię. U pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby istnieje ryzyko piorunującego zapalenia wątroby, które może prowadzić do niewydolności wątroby; objawy takie jak żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, skłonność do krwawień czy encefalopatia wątrobowa wymagają natychmiastowej diagnostyki i odstawienia leku. U noworodków do 42. dnia życia zgłaszano przerostowe zwężenie odźwiernika (IHPS), a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (GFR < 10 ml/min) obserwowano 33% wzrost ekspozycji na azytromycynę, co wymaga ostrożności. Ponadto, azytromycyna może wywoływać wydłużenie odstępu QT i ryzyko torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z wrodzonym wydłużeniem QT, zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią lub stosujących inne leki wydłużające QT.
anafilaksja, astenia, biegunka wywołana przez Clostridioides difficile, choroby przenoszone drogą płciową, ciężka reakcja alergiczna, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, hipomagnezemia, miastenia, Mycobacterium avium complex, nadkażenie, obrzęk naczynioruchowy, oporność krzyżowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie ucha środkowego, piorunujące zapalenie wątroby, przerostowe zwężenie odźwiernika, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, Treponema pallidum, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie repolaryzacji serca, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie neurologiczne, zakażenie skóry i tkanki podskórnej, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie zatok, zatrucie sporyszem, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona